<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X48n0799"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 799 百法论显幽钞</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 799 百法论显幽钞</title> <author>宋 从芳述</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp7"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt> </editionStmt> <extent>3卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">48</idno>.<idno type="no">799</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2023-05-17 10:23:44 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">百法论显幽钞</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00193"> <charName>CBETA CHARACTER CB00193</charName> <mapping cb:dec="983233" type="PUA">U+F00C1</mapping> <mapping type="unicode">U+243D9</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>暖</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[火*(而/而)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00509"> <charName>CBETA CHARACTER CB00509</charName> <mapping cb:dec="983549" type="PUA">U+F01FD</mapping> <mapping type="unicode">U+2771F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>裔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[商/衣]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00595"> <charName>CBETA CHARACTER CB00595</charName> <mapping cb:dec="983635" type="PUA">U+F0253</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9EA8</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[麸-夫+少]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00762"> <charName>CBETA CHARACTER CB00762</charName> <mapping cb:dec="983802" type="PUA">U+F02FA</mapping> <mapping type="unicode">U+3592</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[口*弟]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00985"> <charName>CBETA CHARACTER CB00985</charName> <mapping cb:dec="984025" type="PUA">U+F03D9</mapping> <mapping type="unicode">U+2039D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>愆</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[亿-音+(夫*夫)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02411"> <charName>CBETA CHARACTER CB02411</charName> <mapping cb:dec="985451" type="PUA">U+F096B</mapping> <mapping type="unicode">U+2435C</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燥</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[火*参]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05033"> <charName>CBETA CHARACTER CB05033</charName> <mapping cb:dec="988073" type="PUA">U+F13A9</mapping> <mapping type="unicode">U+496B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>铁</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[金*截]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05577"> <charName>CBETA CHARACTER CB05577</charName> <mapping cb:dec="988617" type="PUA">U+F15C9</mapping> <mapping type="unicode">U+2E30E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>胸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(曷-曰)/月]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08764"> <charName>CBETA CHARACTER CB08764</charName> <mapping cb:dec="991804" type="PUA">U+F223C</mapping> <mapping type="unicode">U+3761</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[宋-木+取]</value></charProp></char> <char xml:id="CB12727"> <charName>CBETA CHARACTER CB12727</charName> <mapping cb:dec="995767" type="PUA">U+F31B7</mapping> <mapping type="unicode">U+4C13</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[髟/(櫋-木)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15032"> <charName>CBETA CHARACTER CB15032</charName> <mapping cb:dec="998072" type="PUA">U+F3AB8</mapping> <mapping type="unicode">U+34B5</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>貌</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[白/八]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15035"> <charName>CBETA CHARACTER CB15035</charName> <mapping cb:dec="998075" type="PUA">U+F3ABB</mapping> <mapping type="unicode">U+41B3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>邃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/逐]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15106"> <charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName> <mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15137"> <charName>CBETA CHARACTER CB15137</charName> <mapping cb:dec="998177" type="PUA">U+F3B21</mapping> <mapping type="unicode">U+25AB0</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>竞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竟-立+(立*立)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15164"> <charName>CBETA CHARACTER CB15164</charName> <mapping cb:dec="998204" type="PUA">U+F3B3C</mapping> <mapping type="unicode">U+2EA07</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>顾</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(厂@((既-无)-日+口))*页]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16011"> <charName>CBETA CHARACTER CB16011</charName> <mapping cb:dec="999051" type="PUA">U+F3E8B</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+5700</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>国</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[囗@(企-止+方)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18711"> <charName>CBETA CHARACTER CB18711</charName> <mapping cb:dec="1001751" type="PUA">U+F4917</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>[弓*哀]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18713"> <charName>CBETA CHARACTER CB18713</charName> <mapping cb:dec="1001753" type="PUA">U+F4919</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+22C45</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[木*(└@庚)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18834"> <charName>CBETA CHARACTER CB18834</charName> <mapping cb:dec="1001874" type="PUA">U+F4992</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>编⃝</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-11-13T09:07:11"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0228a" n="0228a"/> <lb ed="X" n="0228a01"/> <lb ed="X" n="0228a02"/> <lb ed="X" n="0228a03"/> <lb ed="X" n="0228a04"/> <lb ed="X" n="0228a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">百法论显幽钞</cb:mulu> <lb ed="X" n="0228a06"/><cb:docNumber>No. 799</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0228a07"/><lb ed="R087" n="0255a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0228001" n="0228001"/>百法论显幽钞卷第一末</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0228a08"/><lb ed="R087" n="0255a02"/> <lb ed="X" n="0228a09"/><lb ed="R087" n="0255a03"/><p xml:id="pX48p0228a0901"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0228002" n="0228002"/>见等。二身见者。即烦恼所知。各有身见。故此地不行 <lb ed="X" n="0228a10"/><lb ed="R087" n="0255a04"/>也。由斯四地。说断<anchor xml:id="nkr_note_orig_0228003" n="0228003"/>一愚。一等至爱愚。即是此中定爱 <lb ed="X" n="0228a11"/><lb ed="R087" n="0255a05"/>俱者。即定同时起贪著等至。故障他四地也。爱著定 <lb ed="X" n="0228a12"/><lb ed="R087" n="0255a06"/>是菩萨缚也。二法爱愚者。即是此中法爱俱执著身 <lb ed="X" n="0228a13"/><lb ed="R087" n="0255a07"/>实者。名法爱也。是所知障也。此修道惑弁愚者。皆是 <lb ed="X" n="0228a14"/><lb ed="R087" n="0255a08"/>所知障。弁非烦恼也。爱者是贪也。断却此二愚。即入 <lb ed="X" n="0228a15"/><lb ed="R087" n="0255a09"/>四地也。</p> <lb ed="X" n="0228a16"/><lb ed="R087" n="0255a10"/><p xml:id="pX48p0228a1601">自下第五难勝地断二乘般<anchor xml:id="nkr_note_orig_0228004" n="0228004"/>涅障者。谓所知障中俱 <lb ed="X" n="0228a17"/><lb ed="R087" n="0255a11"/>生一分。令厌生死。乐趣涅槃。即同二乘之人。厌苦欣 <lb ed="X" n="0228a18"/><lb ed="R087" n="0255a12"/>寂。即障他五地无<anchor xml:id="nkr_note_orig_0228005" n="0228005"/>著差别道。能证所证。名无差别故。 <lb ed="X" n="0228a19"/><lb ed="R087" n="0255a13"/>所名差别。真如能证智名无差别道。即观生死与涅 <lb ed="X" n="0228a20"/><lb ed="R087" n="0255a14"/>槃。更无有差别。何有欣厌耶。即见有生死是妄。今既 <lb ed="X" n="0228a21"/><lb ed="R087" n="0255a15"/>知生死本无。即涅槃也。即所知蛇即是麻也。可思。入 <lb ed="X" n="0228a22"/><lb ed="R087" n="0255a16"/>五地时。此下我障便能永断。此五地观生死涅槃。皆 <lb ed="X" n="0228a23"/><lb ed="R087" n="0255a17"/>悉平等。更无差别也。若第四地中。智同声闻。作四谛 <lb ed="X" n="0228a24"/><lb ed="R087" n="0255a18"/>观。亦厌生死。速趣涅槃。入五地时。便能永断故。由斯 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0228b" n="0228b"/> <lb ed="X" n="0228b01"/><lb ed="R087" n="0255b01"/>五地。说断二愚。及彼粗重。一纯作意<anchor xml:id="nkr_note_orig_0228006" n="0228006"/>皆生死愚。即是 <lb ed="X" n="0228b02"/><lb ed="R087" n="0255b02"/>厌生死苦也。二纯作意向涅槃愚。即此欣涅槃也。此 <lb ed="X" n="0228b03"/><lb ed="R087" n="0255b03"/>二愚。即是厌苦欣寂。入五<anchor xml:id="nkr_note_orig_0228007" n="0228007"/>地。便能永断也。</p> <lb ed="X" n="0228b04"/><lb ed="R087" n="0255b04"/><p xml:id="pX48p0228b0401">自下第六现前地者。断粗相现行障。谓所知障中俱 <lb ed="X" n="0228b05"/><lb ed="R087" n="0255b05"/>生一分。俱生一分者。即唯所知障之地。故要断之。以 <lb ed="X" n="0228b06"/><lb ed="R087" n="0255b06"/>前四地。执四谛下所证理。有染净故。苦集是流转因 <lb ed="X" n="0228b07"/><lb ed="R087" n="0255b07"/>果名染。灭道是还灭因果名净。以见有染净因果。名 <lb ed="X" n="0228b08"/><lb ed="R087" n="0255b08"/>粗相也。<name role="" type="person">世亲</name>摄论云。亦名粗相现行障。与唯识同也。 <lb ed="X" n="0228b09"/><lb ed="R087" n="0255b09"/>以望第六地说故。名粗相也。以七地名细也。入六地 <lb ed="X" n="0228b10"/><lb ed="R087" n="0255b10"/>时。便能永断。即四谛观因果。有二染二净。此六地所 <lb ed="X" n="0228b11"/><lb ed="R087" n="0255b11"/>证真如。名无染净真如也。能证亦名无染净智。以非 <lb ed="X" n="0228b12"/><lb ed="R087" n="0255b12"/>安立故。由斯六地。说断二愚及彼粗重。一现观察流 <lb ed="X" n="0228b13"/><lb ed="R087" n="0255b13"/>转愚。即是此中执有染净。即诸行流转染分摄故。观 <lb ed="X" n="0228b14"/><lb ed="R087" n="0255b14"/>苦集是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0228008" n="0228008"/>是染流转因果障。执有染也。障六地故。二相 <lb ed="X" n="0228b15"/><lb ed="R087" n="0255b15"/>多现行愚。即观还灭之道。是净相故。即见有多粗<g ref="#CB15032">貌</g> <lb ed="X" n="0228b16"/><lb ed="R087" n="0255b16"/>故。正障六地无染净真如智。亦名无染净智也。此地 <lb ed="X" n="0228b17"/><lb ed="R087" n="0255b17"/>更不观四谛是染是净。本来淸净。毕竟不可得也。</p> <lb ed="X" n="0228b18"/><lb ed="R087" n="0255b18"/><p xml:id="pX48p0228b1801">自下第七远行中。断细相现行障。谓所知障中俱生 <lb ed="X" n="0228b19"/><lb ed="R087" n="0256a01"/>一分。以执有生灭。细相现行者。即是有相也。以六地 <lb ed="X" n="0228b20"/><lb ed="R087" n="0256a02"/>有相少也。彼障七地妙无相观。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0228009" n="0228009"/>八七地时。便能永断。 <lb ed="X" n="0228b21"/><lb ed="R087" n="0256a03"/>由前六地。作缘起观。观流转还灭。所执有生灭微细 <lb ed="X" n="0228b22"/><lb ed="R087" n="0256a04"/>相故。故名为障。以七地纯无相观。障此无相故。所证 <lb ed="X" n="0228b23"/><lb ed="R087" n="0256a05"/>真如。名种种法无差别真如。能证智。名妙无相智。入 <lb ed="X" n="0228b24"/><lb ed="R087" n="0256a06"/>此地时。细相之障。便永断故。由斯七地。说断二愚及 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0228c" n="0228c"/> <lb ed="X" n="0228c01"/><lb ed="R087" n="0256a07"/>彼粗重。一细相现行愚。即障中执生者。犹取流转细 <lb ed="X" n="0228c02"/><lb ed="R087" n="0256a08"/>生相故。即苦集谛也。二纯作意求无相愚。即是障中 <lb ed="X" n="0228c03"/><lb ed="R087" n="0256a09"/>执有灭者。犹执还灭细灭相。于无相作意勤求。不能 <lb ed="X" n="0228c04"/><lb ed="R087" n="0256a10"/>于空门中。起诸勝行故。今此地中。既除此障。能于无 <lb ed="X" n="0228c05"/><lb ed="R087" n="0256a11"/>相门中。不专勤求。乃于空中。起有勝行。所言空者。即 <lb ed="X" n="0228c06"/><lb ed="R087" n="0256a12"/>无相空理。即于真俗二谛。双起行故。即于真观中。便 <lb ed="X" n="0228c07"/><lb ed="R087" n="0256a13"/>能起得俗观。俗观中即起得真观。即于无相空观中。 <lb ed="X" n="0228c08"/><lb ed="R087" n="0256a14"/>便起殊勝行也。所以十地论云。七地中。即空方便智。 <lb ed="X" n="0228c09"/><lb ed="R087" n="0256a15"/>发起有中殊勝行也。于此地中。断此二愚也。</p> <lb ed="X" n="0228c10"/><lb ed="R087" n="0256a16"/><p xml:id="pX48p0228c1001">自下第八不动地中。断无相中作加行障。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0228010" n="0228010"/>即谓所智 <lb ed="X" n="0228c11"/><lb ed="R087" n="0256a17"/>障中俱生一分。令无相观不任运故。以有加行智故。 <lb ed="X" n="0228c12"/><lb ed="R087" n="0256a18"/><name role="" type="person">世亲</name>摄论云。于无相作加行。義同唯识也。以前五地。 <lb ed="X" n="0228c13"/><lb ed="R087" n="0256b01"/>有相观多。无相观少。以观心劣故。于第六地。有相观 <lb ed="X" n="0228c14"/><lb ed="R087" n="0256b02"/>少。无相观多。由观染净平等真如。多住无相。第七地 <lb ed="X" n="0228c15"/><lb ed="R087" n="0256b03"/>中。断细相生灭相故。纯无相观相续故。即有加行道 <lb ed="X" n="0228c16"/><lb ed="R087" n="0256b04"/>也。与八地别。由无相中有加行故。未能任运。入无相 <lb ed="X" n="0228c17"/><lb ed="R087" n="0256b05"/>观不自在故。未能现身土。如是加行障。第八地无功 <lb ed="X" n="0228c18"/><lb ed="R087" n="0256b06"/>用故。若入八地。便能永断。故得二自在也。八地<anchor xml:id="nkr_note_add_0228c1801" n="0228c1801"/><anchor xml:id="beg0228c1801" n="0228c1801"/>已<anchor xml:id="end0228c1801"/>前。 <lb ed="X" n="0228c19"/><lb ed="R087" n="0256b07"/>入灭定时。即定前意乐<anchor xml:id="nkr_note_orig_0228011" n="0228011"/>繫发也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0228012" n="0228012"/>亦现相土。未名自在。 <lb ed="X" n="0228c20"/><lb ed="R087" n="0256b08"/>不能任运。即入八地时。无意乐<anchor xml:id="note_star_1" n="0228011" type="star"/>繫发加行心故。即起 <lb ed="X" n="0228c21"/><lb ed="R087" n="0256b09"/>无边化身也。故八地现相者。任运现变金银珠宝等 <lb ed="X" n="0228c22"/><lb ed="R087" n="0256b10"/>也。所现国土。或大或小。皆得也。即相土皆自在故。名 <lb ed="X" n="0228c23"/><lb ed="R087" n="0256b11"/>得二自在也。由斯八地。说断二愚及彼粗重。一于无 <lb ed="X" n="0228c24"/><lb ed="R087" n="0256b12"/>相作功用愚。二于相不自在愚。即令于相中不得自 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0229a" n="0229a"/> <lb ed="X" n="0229a01"/><lb ed="R087" n="0256b13"/>在。故相土亦不自在也。以有此愚障也。八地<anchor xml:id="nkr_note_add_0229a0101" n="0229a0101"/><anchor xml:id="beg0229a0101" n="0229a0101"/>已<anchor xml:id="end0229a0101"/>上。纯 <lb ed="X" n="0229a02"/><lb ed="R087" n="0256b14"/>无漏道任运起故。三界烦恼永不行故。第七识中。细 <lb ed="X" n="0229a03"/><lb ed="R087" n="0256b15"/>所知障。犹可现起也。以生空智果不违彼故。断此二 <lb ed="X" n="0229a04"/><lb ed="R087" n="0256b16"/>愚。<anchor xml:id="nkr_note_add_0229a0401" n="0229a0401"/><anchor xml:id="beg0229a0401" n="0229a0401"/>已<anchor xml:id="end0229a0401"/>得无加行道。相用及土。皆得自在也。</p> <lb ed="X" n="0229a05"/><lb ed="R087" n="0256b17"/><p xml:id="pX48p0229a0501">自下第九善慧地中。断利他门中不欲行障。谓所知 <lb ed="X" n="0229a06"/><lb ed="R087" n="0256b18"/>障中俱生一分。令于利乐有情事中。不欲勤行。故乐 <lb ed="X" n="0229a07"/><lb ed="R087" n="0257a01"/>修自利也。彼障九地四无碍解。十地论云。不能善利 <lb ed="X" n="0229a08"/><lb ed="R087" n="0257a02"/>益众生故。<name role="" type="person">世亲</name>摄论云。于饶益有情。不能行故。大意 <lb ed="X" n="0229a09"/><lb ed="R087" n="0257a03"/>同也。以八地中。得无相行。耽著择灭。不肯进修。耽寂 <lb ed="X" n="0229a10"/><lb ed="R087" n="0257a04"/>灭酒。于有情不见有众生相。不度众生也。又不见有 <lb ed="X" n="0229a11"/><lb ed="R087" n="0257a05"/><persName>佛</persName>菩提相。不求菩提。是故诸<persName>佛</persName>叱劝。方能进修。<persName>佛</persName>言。 <lb ed="X" n="0229a12"/><lb ed="R087" n="0257a06"/>善男子。修行道既至三僧祇劫。府临成<persName>佛</persName>。如何滞著 <lb ed="X" n="0229a13"/><lb ed="R087" n="0257a07"/>无相。汝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0229001" n="0229001"/>情昔本愿。愿度无边众生。誓愿求菩提。汝如 <lb ed="X" n="0229a14"/><lb ed="R087" n="0257a08"/>何滞无相。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0229002" n="0229002"/>即<persName>佛</persName>劝<anchor xml:id="nkr_note_add_0229a1401" n="0229a1401"/><anchor xml:id="beg0229a1401" n="0229a1401"/>已<anchor xml:id="end0229a1401"/>。方能进求。断第九入心利他中。 <lb ed="X" n="0229a15"/><lb ed="R087" n="0257a09"/>不欲行障。以障四无碍解。四无碍解者。一法无碍。二 <lb ed="X" n="0229a16"/><lb ed="R087" n="0257a10"/>词。三義。四辩才也。可知。入九地时。便能断此利他中 <lb ed="X" n="0229a17"/><lb ed="R087" n="0257a11"/>不欲行障也。由斯九地。说断二愚及彼粗重。一于无 <lb ed="X" n="0229a18"/><lb ed="R087" n="0257a12"/>量所说法。无量名句文。後後慧辨陀罗尼自在愚。二 <lb ed="X" n="0229a19"/><lb ed="R087" n="0257a13"/>辩才自在愚。将四无碍解所障法。此二愚是能障也。 <lb ed="X" n="0229a20"/><lb ed="R087" n="0257a14"/>前第一愚。障前三无碍解。第二辩才自在愚。障辩才 <lb ed="X" n="0229a21"/><lb ed="R087" n="0257a15"/>无碍解。且第一愚障前三无碍解者。即于无量所说 <lb ed="X" n="0229a22"/><lb ed="R087" n="0257a16"/>法陀罗尼自在者。即障義无碍解也。即于所诠義中 <lb ed="X" n="0229a23"/><lb ed="R087" n="0257a17"/>总持自在。于一義中现一切義也。二者于无量名句 <lb ed="X" n="0229a24"/><lb ed="R087" n="0257a18"/>文陀罗尼自在者。障法无碍解也。以对能诠总持自 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0229b" n="0229b"/> <lb ed="X" n="0229b01"/><lb ed="R087" n="0257b01"/>在。于一名句文而现一切名句文也。三者于後後慧 <lb ed="X" n="0229b02"/><lb ed="R087" n="0257b02"/>幷陀罗尼自在者。障词无碍解也。即于言音辗转训 <lb ed="X" n="0229b03"/><lb ed="R087" n="0257b03"/>释总持自在。于<anchor xml:id="nkr_note_orig_0229003" n="0229003"/>音声中。而现一切音声。即诸方言音。 <lb ed="X" n="0229b04"/><lb ed="R087" n="0257b04"/>一切众生音声。出现之也。此愚若断尽时。即起得三 <lb ed="X" n="0229b05"/><lb ed="R087" n="0257b05"/>无碍解也。第二愚障辩才无碍解者。二辩才自在愚。 <lb ed="X" n="0229b06"/><lb ed="R087" n="0257b06"/>此无明为障此辩才无碍解。故名辩才自在愚。令此 <lb ed="X" n="0229b07"/><lb ed="R087" n="0257b07"/>辩才不自在故以有辩才无碍解故。即能善达機宜。 <lb ed="X" n="0229b08"/><lb ed="R087" n="0257b08"/>巧为他说甚深法故。即是四辨七辨也。言四辨七辨 <lb ed="X" n="0229b09"/><lb ed="R087" n="0257b09"/>者。四无碍解智。今云四无滞智也。道理亦同也。即四 <lb ed="X" n="0229b10"/><lb ed="R087" n="0257b10"/>无滞以无漏後得智为体。于義无碍解。一分通本智 <lb ed="X" n="0229b11"/><lb ed="R087" n="0257b11"/>故也。四辨中第一法无碍解者。解教是能诠故。即名 <lb ed="X" n="0229b12"/><lb ed="R087" n="0257b12"/>句文。于此无滞故。一切名句文皆晓故。二義无碍解。 <lb ed="X" n="0229b13"/><lb ed="R087" n="0257b13"/>即是解一切所诠理故皆无滞也。所诠中有真理。是 <lb ed="X" n="0229b14"/><lb ed="R087" n="0257b14"/>本智诠故。三词无碍解。即解诸方言音。四生六道音 <lb ed="X" n="0229b15"/><lb ed="R087" n="0257b15"/>声。皆无滞故。词即是声也。问。此与法无碍解。何别耶。 <lb ed="X" n="0229b16"/><lb ed="R087" n="0257b16"/>答。亦别。前法是假名句文。後词无碍解。是声即实也。 <lb ed="X" n="0229b17"/><lb ed="R087" n="0257b17"/>故有别也。四辩才无碍者。即为众生说法。问。此言说 <lb ed="X" n="0229b18"/><lb ed="R087" n="0257b18"/>法。即与前法无碍何别。答。亦别。前约意解法故。即不 <lb ed="X" n="0229b19"/><lb ed="R087" n="0258a01"/>言说也。今约能说。不约所说法故。即辩才无滞中更 <lb ed="X" n="0229b20"/><lb ed="R087" n="0258a02"/>分七辨。七辨者。一<g ref="#CB18713">捷</g>辨。说言即言无塞讷故。塞者涩 <lb ed="X" n="0229b21"/><lb ed="R087" n="0258a03"/>也。吃者重也。此菩萨说法不涩不重。故名<g ref="#CB18713">捷</g>辨也。 <lb ed="X" n="0229b22"/><lb ed="R087" n="0258a04"/>二迅辨。悬河津论不迟讷故。即表菩萨说法流速也。 <lb ed="X" n="0229b23"/><lb ed="R087" n="0258a05"/>三应辨者。即应时应機不增减故。应时者。即众生根 <lb ed="X" n="0229b24"/><lb ed="R087" n="0258a06"/>熟时。应根者。即三根差别。皆应根而说也。言不增者。 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0229c" n="0229c"/> <lb ed="X" n="0229c01"/><lb ed="R087" n="0258a07"/>众生宜闻少法。即少说。宜闻小乘。即说小乘也。不减 <lb ed="X" n="0229c02"/><lb ed="R087" n="0258a08"/>者。众生乐多。即多说。乐大乘。即说大乘法也。四无疏 <lb ed="X" n="0229c03"/><lb ed="R087" n="0258a09"/>谬辨者。所说契理。名无疏也。不邪错故。名无谬也。五 <lb ed="X" n="0229c04"/><lb ed="R087" n="0258a10"/>无断尽辨。相续连<anchor xml:id="nkr_note_orig_0229004" n="0229004"/>还名无断也。终无竭故名无尽也。 <lb ed="X" n="0229c05"/><lb ed="R087" n="0258a11"/>六凡所演说豐義味辨。一一句言。多理事故。即言少 <lb ed="X" n="0229c06"/><lb ed="R087" n="0258a12"/>理多。是菩萨辨。凡夫说法。言多理少故。七一切世间 <lb ed="X" n="0229c07"/><lb ed="R087" n="0258a13"/>最上妙辨具足。甚深如雷。淸澈远闻。依智度论说。有 <lb ed="X" n="0229c08"/><lb ed="R087" n="0258a14"/>五种音声。从<persName>佛</persName>口出。一甚深如雷。雷一震。即百草生 <lb ed="X" n="0229c09"/><lb ed="R087" n="0258a15"/>芽。蛰虫开户。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0229005" n="0229005"/>令<persName>佛</persName>音声如雷。三乘圣道互生。一切众 <lb ed="X" n="0229c10"/><lb ed="R087" n="0258a16"/>生启生死户。一者淸澈远闻。二者悦乐。即经云悦可 <lb ed="X" n="0229c11"/><lb ed="R087" n="0258a17"/>众心也。三者入心敬爱。四者谛了易解。谛者真实也。 <lb ed="X" n="0229c12"/><lb ed="R087" n="0258a18"/>了者了达了悟。即是巧说诸法也。五者听者无厌。行 <lb ed="X" n="0229c13"/><lb ed="R087" n="0258b01"/>相可知也。此愚障四无碍解故。即第九障摄也。此愚 <lb ed="X" n="0229c14"/><lb ed="R087" n="0258b02"/>即<anchor xml:id="nkr_note_orig_0229006" n="0229006"/>得四辨七辨也。</p> <lb ed="X" n="0229c15"/><lb ed="R087" n="0258b03"/><p xml:id="pX48p0229c1501">自下第十法雲地中。断于诸法中未得自在障者。谓 <lb ed="X" n="0229c16"/><lb ed="R087" n="0258b04"/>所知障中俱生一分。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0229007" n="0229007"/>命于诸法不得自在。即是情执。 <lb ed="X" n="0229c17"/><lb ed="R087" n="0258b05"/>执诸法有实自性。是法执。即于大法不自在也。彼障 <lb ed="X" n="0229c18"/><lb ed="R087" n="0258b06"/>十地大法智雲。及所含藏所起事业。大法智者。即是 <lb ed="X" n="0229c19"/><lb ed="R087" n="0258b07"/>缘真如之智。譬如大雲故名大法智雲也。及所含藏 <lb ed="X" n="0229c20"/><lb ed="R087" n="0258b08"/>者。即是百千陀罗尼门。百千三摩地门。诸功德法也。 <lb ed="X" n="0229c21"/><lb ed="R087" n="0258b09"/>即大法智雲。含众德水。充满身故。即所含藏诸功德 <lb ed="X" n="0229c22"/><lb ed="R087" n="0258b10"/>法所起事业。即诸大神通也。此十地诸功德法未自 <lb ed="X" n="0229c23"/><lb ed="R087" n="0258b11"/>在者。皆由此障也。入十地时。便能永断也。由斯十地。 <lb ed="X" n="0229c24"/><lb ed="R087" n="0258b12"/>说断二愚及彼粗重。一者神通愚。即是此障中所起 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0230a" n="0230a"/> <lb ed="X" n="0230a01"/><lb ed="R087" n="0258b13"/>事业也。二悟入微细秘密愚。即是此障中大法智雲。 <lb ed="X" n="0230a02"/><lb ed="R087" n="0258b14"/>及所含藏法也。如障应思之也。微细秘密者。即是所 <lb ed="X" n="0230a03"/><lb ed="R087" n="0258b15"/>障微细妙境智功德也。即第十地出心中障者。即此 <lb ed="X" n="0230a04"/><lb ed="R087" n="0258b16"/>十地于法虽得自在。而有馀障。未名最极。谓有俱生 <lb ed="X" n="0230a05"/><lb ed="R087" n="0258b17"/>微细所知障及任运烦恼种。金刚喩定现在前时。彼 <lb ed="X" n="0230a06"/><lb ed="R087" n="0258b18"/>皆顿断入<persName>如来</persName>地。虽十法得自在。亦未名<persName>佛</persName>也。此法 <lb ed="X" n="0230a07"/><lb ed="R087" n="0259a01"/>极微细二障。要至金刚心。方断尽此障也。即于第十 <lb ed="X" n="0230a08"/><lb ed="R087" n="0259a02"/>地出心中。开此障也。以论文无别第十一障名也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0230a0801" n="0230a0801"/><anchor xml:id="beg0230a0801" n="0230a0801"/>但<anchor xml:id="end0230a0801"/> <lb ed="X" n="0230a09"/><lb ed="R087" n="0259a03"/><persName>佛</persName>地有二愚名也。论云。由斯<persName>佛</persName>地说断二愚。及彼粗 <lb ed="X" n="0230a10"/><lb ed="R087" n="0259a04"/>重。一于一切所知境极微细著愚。即是此障中。微细 <lb ed="X" n="0230a11"/><lb ed="R087" n="0259a05"/>所知障也。二极微细碍愚。即是此障中。一切任运烦 <lb ed="X" n="0230a12"/><lb ed="R087" n="0259a06"/>恼障种也。所以集论云。菩萨得菩提时。顿断烦恼及 <lb ed="X" n="0230a13"/><lb ed="R087" n="0259a07"/>所知障。成大阿罗汉。及成<persName>如来</persName>。证大涅槃大菩提故 <lb ed="X" n="0230a14"/><lb ed="R087" n="0259a08"/>也。上来十地。有断十一重障。治二十二愚者。总是辨 <lb ed="X" n="0230a15"/><lb ed="R087" n="0259a09"/>闢昏衢也。此是他受用身。闢他昏衢也。问曰。此皆是 <lb ed="X" n="0230a16"/><lb ed="R087" n="0259a10"/>十地菩萨。自起无漏智。自断惑。如何言<persName>佛</persName>能闢昏衢 <lb ed="X" n="0230a17"/><lb ed="R087" n="0259a11"/>也。答曰。理实是自断。<anchor xml:id="nkr_note_add_0230a1701" n="0230a1701"/><anchor xml:id="beg0230a1701" n="0230a1701"/>但<anchor xml:id="end0230a1701"/>假<persName>佛</persName>说无漏教法。为增上缘。 <lb ed="X" n="0230a18"/><lb ed="R087" n="0259a12"/>令彼断障故。亦名闢他昏衢也。问曰。何智能闢。答曰 <lb ed="X" n="0230a19"/><lb ed="R087" n="0259a13"/>通于四断也。若據实義。唯妙观察智闢也。问曰。十地 <lb ed="X" n="0230a20"/><lb ed="R087" n="0259a14"/>断障。皆起二道否。答曰。皆起二道也。无间道断种现。 <lb ed="X" n="0230a21"/><lb ed="R087" n="0259a15"/>解脱道断粗重习气也。问曰。十地入心皆言断障。住 <lb ed="X" n="0230a22"/><lb ed="R087" n="0259a16"/>出心中。岂无惑障耶。答曰。准对法等。住出有障。即每 <lb ed="X" n="0230a23"/><lb ed="R087" n="0259a17"/>地有三心。皆有障断也。即成三十重障也。即每心断 <lb ed="X" n="0230a24"/><lb ed="R087" n="0259a18"/>惑皆起二道。即三十无间道三十解脱道也。即每言 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0230b" n="0230b"/> <lb ed="X" n="0230b01"/><lb ed="R087" n="0259b01"/>断障者。但所知障。若烦恼障。十地中现行伏也。烦恼 <lb ed="X" n="0230b02"/><lb ed="R087" n="0259b02"/>习气。即每地解脱道断也。问曰。三十重障多少时断 <lb ed="X" n="0230b03"/><lb ed="R087" n="0259b03"/>尽。答曰。荐福云。每地三心各一僧祇。即十地有三十 <lb ed="X" n="0230b04"/><lb ed="R087" n="0259b04"/>僧祇。方断尽也。问曰。地前一僧祇。初地至七地。第二 <lb ed="X" n="0230b05"/><lb ed="R087" n="0259b05"/>僧祇。八地至十地。第三僧祇。因圆果满。如何言三十 <lb ed="X" n="0230b06"/><lb ed="R087" n="0259b06"/>僧祇。答曰。梵云阿僧祇劫。此云无数时。言三无数劫 <lb ed="X" n="0230b07"/><lb ed="R087" n="0259b07"/>成<persName>佛</persName>者。此约大无数时也。此言三十僧祇者。约小无 <lb ed="X" n="0230b08"/><lb ed="R087" n="0259b08"/>数时也。上来总是辨闢昏衢義也。即是第二两句歎 <lb ed="X" n="0230b09"/><lb ed="R087" n="0259b09"/>报身讫也。</p> <lb ed="X" n="0230b10"/><lb ed="R087" n="0259b10"/><p xml:id="pX48p0230b1001">自下第三有两句歎化身者。分二。初一句出现世间。 <lb ed="X" n="0230b11"/><lb ed="R087" n="0259b11"/>第二句辨说应機霏法等也。上句大千但说器世间 <lb ed="X" n="0230b12"/><lb ed="R087" n="0259b12"/>也。第二句百亿但有情也。前句出现于大千。第二句 <lb ed="X" n="0230b13"/><lb ed="R087" n="0259b13"/>泽闰百亿众生也。不尔即无别也。疏云叆慈雲至百 <lb ed="X" n="0230b14"/><lb ed="R087" n="0259b14"/>亿者。言叆者。是雲盛之貌也。雲兴之貌也。慈者大慈 <lb ed="X" n="0230b15"/><lb ed="R087" n="0259b15"/>悲也。即意业化也。言雲者是喩。即喩<persName>如来</persName>身业化也。 <lb ed="X" n="0230b16"/><lb ed="R087" n="0259b16"/>而者助句词也。诱者引也。又诱<anchor xml:id="nkr_note_orig_0230001" n="0230001"/>也秀也。秀是出也。即 <lb ed="X" n="0230b17"/><lb ed="R087" n="0259b17"/>引出有情。令離苦海。以<persName>如来</persName>有悲决定。即从本智。流 <lb ed="X" n="0230b18"/><lb ed="R087" n="0259b18"/>出後得智。後得智中。有大悲故。现化身也。即化彼三 <lb ed="X" n="0230b19"/><lb ed="R087" n="0260a01"/>乘五性人。即大千界有情。皆能化得。大千是所化境 <lb ed="X" n="0230b20"/><lb ed="R087" n="0260a02"/>也。即叆慈雲者。即如<name role="" type="person">难陀龙王</name>。欲降甘雨。先布慈雲。 <lb ed="X" n="0230b21"/><lb ed="R087" n="0260a03"/>七日<anchor xml:id="nkr_note_add_0230b2101" n="0230b2101"/><anchor xml:id="beg0230b2101" n="0230b2101"/>已<anchor xml:id="end0230b2101"/>来令众生知。意定不损物。滋闰百草。然後 <lb ed="X" n="0230b22"/><lb ed="R087" n="0260a04"/>降注于雨。即此龙喩<persName>如来</persName>自<anchor xml:id="nkr_note_orig_0230002" n="0230002"/>爱用身。雲喩化身也。雲 <lb ed="X" n="0230b23"/><lb ed="R087" n="0260a05"/>中所含注雨。即闰一切有情。即化身说法。闰三乘之 <lb ed="X" n="0230b24"/><lb ed="R087" n="0260a06"/>人也。雲从龙。雨从雲。雲喩化身。从慈悲心起。故云慈 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0230c" n="0230c"/> <lb ed="X" n="0230c01"/><lb ed="R087" n="0260a07"/>雲也。即依心有身。依身有口。依慈心起化身。依化身 <lb ed="X" n="0230c02"/><lb ed="R087" n="0260a08"/>方说法。即依龙有雲。依雲有雨。即法报二身。似龙起 <lb ed="X" n="0230c03"/><lb ed="R087" n="0260a09"/>慈悲化身故。又慈者。意业化。雲者。即是身业化也。霏 <lb ed="X" n="0230c04"/><lb ed="R087" n="0260a10"/>法雨者。即语业化也。又叆慈雲者。即经云叆叇垂佈 <lb ed="X" n="0230c05"/><lb ed="R087" n="0260a11"/>者。義在兹也。雲者。有其七德。一含雨德。二光明德。三 <lb ed="X" n="0230c06"/><lb ed="R087" n="0260a12"/>警觉德。四众喜德。五掩日德。六淸凉德。七普遍德。故 <lb ed="X" n="0230c07"/><lb ed="R087" n="0260a13"/>经云慧雲合闰也。如慈心龙王起雲含雨。经七日不 <lb ed="X" n="0230c08"/><lb ed="R087" n="0260a14"/>下。待农夫作了。方始下雨也。喩<persName>佛</persName>慈悲雲。内含其万 <lb ed="X" n="0230c09"/><lb ed="R087" n="0260a15"/>德。待众生機熟。应機器而宣扬也。即三七日是也。二 <lb ed="X" n="0230c10"/><lb ed="R087" n="0260a16"/>者电光晃耀。喩<persName>佛</persName>化道明也。三雷声远震者。即警觉 <lb ed="X" n="0230c11"/><lb ed="R087" n="0260a17"/>群生。即违者。即生恐怖也。即喩<persName>佛</persName>出兴诸魔恐怖也。 <lb ed="X" n="0230c12"/><lb ed="R087" n="0260a18"/>四者令众悦豫者。即众喜。雲兴当荫覆。即喩众生见 <lb ed="X" n="0230c13"/><lb ed="R087" n="0260b01"/><persName>佛</persName>。生欣仰心故。五者日光掩蔽者。即喩除烦恼之日。 <lb ed="X" n="0230c14"/><lb ed="R087" n="0260b02"/>即花严经说掩邪见日也。六者地上淸凉。喩众生于 <lb ed="X" n="0230c15"/><lb ed="R087" n="0260b03"/>生死热池。得涅槃淸凉也。本日照地热。热地烧著众 <lb ed="X" n="0230c16"/><lb ed="R087" n="0260b04"/>生。今掩邪见日。即于生死。便得淸凉。即真如是地也。 <lb ed="X" n="0230c17"/><lb ed="R087" n="0260b05"/>七叆叇垂佈如可承揽者。叆者昧也。叇者黑也。即雲 <lb ed="X" n="0230c18"/><lb ed="R087" n="0260b06"/>兴盛之<g ref="#CB15032">貌</g>也如可承揽者。喩<persName>佛</persName>降灵作大模轨。慈悲 <lb ed="X" n="0230c19"/><lb ed="R087" n="0260b07"/>感。令生欣乐。当得作<persName>佛</persName>也。承揽者。可得之<g ref="#CB15032">貌</g>也。霏者 <lb ed="X" n="0230c20"/><lb ed="R087" n="0260b08"/>细雨之<g ref="#CB15032">貌</g>也。即<persName>佛</persName>地经云。起三业化等法者。是法体 <lb ed="X" n="0230c21"/><lb ed="R087" n="0260b09"/>也。雨者。是喩也。即化身<persName>佛</persName>说三乘四谛十二因缘六 <lb ed="X" n="0230c22"/><lb ed="R087" n="0260b10"/>度等。或八万四千法门方便之法。犹如细雨。滋长一 <lb ed="X" n="0230c23"/><lb ed="R087" n="0260b11"/>切有情道芽增长。犹如细雨泽润百草等。泽者润也。 <lb ed="X" n="0230c24"/><lb ed="R087" n="0260b12"/>百亿者。即所化众生也。大千者。器世间也。有说大千 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0231a" n="0231a"/> <lb ed="X" n="0231a01"/><lb ed="R087" n="0260b13"/>百亿是属对。亦无别義。即未<anchor xml:id="nkr_note_orig_0231001" n="0231001"/>祥之。此化身大千界化 <lb ed="X" n="0231a02"/><lb ed="R087" n="0260b14"/>诸有情。名霏法雨而津百亿也。即法花经云。其雨普 <lb ed="X" n="0231a03"/><lb ed="R087" n="0260b15"/>等四方俱下者。即喩四生也。流注无量率土充洽。即 <lb ed="X" n="0231a04"/><lb ed="R087" n="0260b16"/><persName>如来</persName>所流之教。普闰百亿有情也。从五俱轮说四谛。 <lb ed="X" n="0231a05"/><lb ed="R087" n="0260b17"/>即渐渐说。乃至六度即霏也。问曰。此百亿是何<persName>佛</persName>化 <lb ed="X" n="0231a06"/><lb ed="R087" n="0260b18"/>境。答曰。是大化身所化境也。小化身但化一四洲。一 <lb ed="X" n="0231a07"/><lb ed="R087" n="0261a01"/>四洲者。即是一国也。问曰。如何得知。答曰。梵网经云。 <lb ed="X" n="0231a08"/><lb ed="R087" n="0261a02"/>我今卢舍那。方坐莲花台。周迊千华上。复现千释迦。 <lb ed="X" n="0231a09"/><lb ed="R087" n="0261a03"/>一花百亿国。一国一释迦。各坐菩提树。一时成<persName>佛</persName>道。 <lb ed="X" n="0231a10"/><lb ed="R087" n="0261a04"/>言周迊千华上复现千释迦者。即是大化身也。言一 <lb ed="X" n="0231a11"/><lb ed="R087" n="0261a05"/>华百亿国一国一释迦者。即是小化身也。即大千界 <lb ed="X" n="0231a12"/><lb ed="R087" n="0261a06"/>者。即是百亿四天下。百亿<name role="" type="person">须弥山</name>日月等。故知小化 <lb ed="X" n="0231a13"/><lb ed="R087" n="0261a07"/>唯化一四州也。此千华座。是第一重。他受用身所生 <lb ed="X" n="0231a14"/><lb ed="R087" n="0261a08"/>莲座也。又言百亿者。总有四类。一者十万为亿。有百 <lb ed="X" n="0231a15"/><lb ed="R087" n="0261a09"/>亿也。即大化境也。上来总是依文辨也。上来有二。初 <lb ed="X" n="0231a16"/><lb ed="R087" n="0261a10"/>玄辨三身。二依文配属。总是辨第二所归敬境也。上 <lb ed="X" n="0231a17"/><lb ed="R087" n="0261a11"/>来有二。初辨能归敬仪。二辨所归敬境。总是第一总 <lb ed="X" n="0231a18"/><lb ed="R087" n="0261a12"/>歎三身劝修归敬<anchor xml:id="nkr_note_orig_0231002" n="0231002"/>说也。</p> <lb ed="X" n="0231a19"/><lb ed="R087" n="0261a13"/><p xml:id="pX48p0231a1901">自下第二众生无感应尽还<anchor xml:id="nkr_note_orig_0231003" n="0231003"/>凉者。分三段。初然以二 <lb ed="X" n="0231a20"/><lb ed="R087" n="0261a14"/>字。是结前生後。二者怀生莫感歼我法雄者。是辨应 <lb ed="X" n="0231a21"/><lb ed="R087" n="0261a15"/>尽之因由也。三者于是息唱金河韬光鹤树者。是辨 <lb ed="X" n="0231a22"/><lb ed="R087" n="0261a16"/><persName>如来</persName>入灭时处也。三段不同。且第一结前生後者。然 <lb ed="X" n="0231a23"/><lb ed="R087" n="0261a17"/>者。是结前也。问曰。如何然是结前。以是生後耶。答曰。 <lb ed="X" n="0231a24"/><lb ed="R087" n="0261a18"/>谓前歎三身皆是常住。我今亦许。故然也。然者。是许 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0231b" n="0231b"/> <lb ed="X" n="0231b01"/><lb ed="R087" n="0261b01"/>可之词也。前言三身常住理然也。问曰。我等如何不 <lb ed="X" n="0231b02"/><lb ed="R087" n="0261b02"/>见<persName>佛</persName>身耶。答曰下。是生後之文也。以怀生莫感者。前 <lb ed="X" n="0231b03"/><lb ed="R087" n="0261b03"/>来三身虽常住。为众生无感故。所以<persName>佛</persName>不出现也。即 <lb ed="X" n="0231b04"/><lb ed="R087" n="0261b04"/>是生後之文。<persName>佛</persName>身实是常住故。即<persName>佛</persName>言吾身即是常 <lb ed="X" n="0231b05"/><lb ed="R087" n="0261b05"/>身法身也。但是<persName>如来</persName>方便示灭。即法花经云。实在而 <lb ed="X" n="0231b06"/><lb ed="R087" n="0261b06"/>言灭。以常见我故。而生憍恣心。但是众生无感故。如 <lb ed="X" n="0231b07"/><lb ed="R087" n="0261b07"/>来入灭也。此生後也。言怀生者。即怀者含義。即怀含 <lb ed="X" n="0231b08"/><lb ed="R087" n="0261b08"/>情识而生。故名怀生也。亦是怀含生死法。故名怀生 <lb ed="X" n="0231b09"/><lb ed="R087" n="0261b09"/>也。众生第八自证分中。怀惑业故。以二障惑业发业 <lb ed="X" n="0231b10"/><lb ed="R087" n="0261b10"/>闰生。故名怀生也。又怀者。即异生众生有情之异名 <lb ed="X" n="0231b11"/><lb ed="R087" n="0261b11"/>也。即怀烦恼而生。名怀生。此有十种名。一者名类生。 <lb ed="X" n="0231b12"/><lb ed="R087" n="0261b12"/>二名藏生。三名群生。四名怀生。五名苍生。六名众生。 <lb ed="X" n="0231b13"/><lb ed="R087" n="0261b13"/>七名含生。八名异生。九缘生。十有情。故有十种名也。 <lb ed="X" n="0231b14"/><lb ed="R087" n="0261b14"/>言莫者无也。感者应也。即怀生无感也。以众生不感 <lb ed="X" n="0231b15"/><lb ed="R087" n="0261b15"/><persName>如来</persName>出世。故名莫感。又感者。如人家家和合稔等。名 <lb ed="X" n="0231b16"/><lb ed="R087" n="0261b16"/>感应也。今感者。众生善根成就。即感<persName>佛</persName>出世。名感应。 <lb ed="X" n="0231b17"/><lb ed="R087" n="0261b17"/>既众生善根未熟。不感<persName>佛</persName>出世。故言无感也。问曰。虽 <lb ed="X" n="0231b18"/><lb ed="R087" n="0261b18"/>众生无感。<anchor xml:id="nkr_note_add_0231b1801" n="0231b1801"/><anchor xml:id="beg0231b1801" n="0231b1801"/>但<anchor xml:id="end0231b1801"/>知出世何<anchor xml:id="nkr_note_orig_0231004" n="0231004"/>矣。答曰。有二義。一<persName>佛</persName>本出世。 <lb ed="X" n="0231b19"/><lb ed="R087" n="0262a01"/>即为教化根熟有情。既众生根未熟。说<persName>佛</persName>出世。众生 <lb ed="X" n="0231b20"/><lb ed="R087" n="0262a02"/>不发心。既化有情不得。既无利益故。出世何益。故众 <lb ed="X" n="0231b21"/><lb ed="R087" n="0262a03"/>生无感。<persName>佛</persName>不出世也。二若众生无感。<persName>佛</persName>但出世。即众生 <lb ed="X" n="0231b22"/><lb ed="R087" n="0262a04"/>于<persName>佛</persName>生厌。即反堕众生故。所以经云。不能生难遭之 <lb ed="X" n="0231b23"/><lb ed="R087" n="0262a05"/>想等。以<persName>佛</persName>慈悲恐反堕众生故。所以示相入灭也。问 <lb ed="X" n="0231b24"/><lb ed="R087" n="0262a06"/>曰<persName>佛</persName>出世谓何善根成熟即出世。答曰。但谓三乘顺 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0231c" n="0231c"/> <lb ed="X" n="0231c01"/><lb ed="R087" n="0262a07"/>解脱分。顺<anchor xml:id="nkr_note_orig_0231005" n="0231005"/>释分。无漏善根成就也。不为人天善根成 <lb ed="X" n="0231c02"/><lb ed="R087" n="0262a08"/>就即出世也。故名怀生莫感也。问曰。三乘顺解脱分 <lb ed="X" n="0231c03"/><lb ed="R087" n="0262a09"/>善。顺决释分善。与人天善。一种是有漏。如何唯为顺 <lb ed="X" n="0231c04"/><lb ed="R087" n="0262a10"/>解脱分善。顺抉择分善根熟者出世。答曰。人天善根。 <lb ed="X" n="0231c05"/><lb ed="R087" n="0262a11"/>但求人天世间有漏果也。即顺生死故。以三乘顺解 <lb ed="X" n="0231c06"/><lb ed="R087" n="0262a12"/>脱抉择分善。能求出<anchor xml:id="nkr_note_orig_0231006" n="0231006"/>利解脱无漏果故。即顺无漏也。 <lb ed="X" n="0231c07"/><lb ed="R087" n="0262a13"/>是故<persName>佛</persName>祖。为无漏善根成熟者出世也。今既无解脱 <lb ed="X" n="0231c08"/><lb ed="R087" n="0262a14"/>善根成熟者。<persName>佛</persName>不出世也。故言怀生莫感也。问曰。忧 <lb ed="X" n="0231c09"/><lb ed="R087" n="0262a15"/>波菊多。化得无量人。皆得圣果。如何<persName>佛</persName>不出世耶。答。 <lb ed="X" n="0231c10"/><lb ed="R087" n="0262a16"/>谓有一类众生发愿。愿于<persName>佛</persName>正法中成圣果。所以灭 <lb ed="X" n="0231c11"/><lb ed="R087" n="0262a17"/>度後正法中。无量众生<anchor xml:id="nkr_note_orig_0231007" n="0231007"/>圣果也。此一分有情。于<persName>佛</persName>无 <lb ed="X" n="0231c12"/><lb ed="R087" n="0262a18"/>缘故。<persName>佛</persName>不出世。故言怀生莫感也。言歼者。尽也。即是 <lb ed="X" n="0231c13"/><lb ed="R087" n="0262b01"/>示相同二乘。入无馀依涅槃。更无身智。故名尽也。我 <lb ed="X" n="0231c14"/><lb ed="R087" n="0262b02"/>者。即是慈恩和尙自称言我。法雄者。即<persName>佛</persName>也。三界独 <lb ed="X" n="0231c15"/><lb ed="R087" n="0262b03"/>尊。智慧威猛。故名法雄也。故经云大雄猛<persName>世尊</persName>也。上 <lb ed="X" n="0231c16"/><lb ed="R087" n="0262b04"/>来总是应尽之因由也。</p> <lb ed="X" n="0231c17"/><lb ed="R087" n="0262b05"/><p xml:id="pX48p0231c1701">自下第三正辨<persName>如来</persName>入灭之时处者。问曰。于何时何 <lb ed="X" n="0231c18"/><lb ed="R087" n="0262b06"/>处入灭耶。答曰。正辨时处者有二。一云周穆王壬申 <lb ed="X" n="0231c19"/><lb ed="R087" n="0262b07"/>之岁。二云穆王五十二岁癸酉之年二月十五日。即 <lb ed="X" n="0231c20"/><lb ed="R087" n="0262b08"/>于第二解正也。前壬申第二癸酉<anchor xml:id="nkr_note_orig_0231008" n="0231008"/>教一年也。即二月 <lb ed="X" n="0231c21"/><lb ed="R087" n="0262b09"/>十五日夜半子时入灭也。处者。即于中印土俱尸那 <lb ed="X" n="0231c22"/><lb ed="R087" n="0262b10"/>城西。去五里馀。有金沙河。此河南北流。河西边有沙 <lb ed="X" n="0231c23"/><lb ed="R087" n="0262b11"/>罗林中入灭处也。故言入灭时处也。故疏云息唱金 <lb ed="X" n="0231c24"/><lb ed="R087" n="0262b12"/>河韬光鹤树者。言息唱者。息者。止也休也。唱者。转唱 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0232a" n="0232a"/> <lb ed="X" n="0232a01"/><lb ed="R087" n="0262b13"/>也。以众生无感故。<persName>佛</persName>入灭休说法也。故言息唱也。依 <lb ed="X" n="0232a02"/><lb ed="R087" n="0262b14"/>荼毘分中说。<persName>如来</persName>于其中夜。寂然无声。故言息唱也。 <lb ed="X" n="0232a03"/><lb ed="R087" n="0262b15"/>言金河者以河中多有金沙。故名金河也。涅槃经云。 <lb ed="X" n="0232a04"/><lb ed="R087" n="0262b16"/>阿利罗拔提河边。入涅槃也。即梵云阿梨罗拔提河。 <lb ed="X" n="0232a05"/><lb ed="R087" n="0262b17"/>此云金沙河也。问曰。<persName>如来</persName>于此河边入涅槃。有何意 <lb ed="X" n="0232a06"/><lb ed="R087" n="0262b18"/>趣。答曰。有所表故。即河中有金。其河中水念念迁流。 <lb ed="X" n="0232a07"/><lb ed="R087" n="0263a01"/>其金沙无不流故。水念念流者。喩众生有烦恼。流浪 <lb ed="X" n="0232a08"/><lb ed="R087" n="0263a02"/>生死。如水不住。其身中淸净<persName>佛</persName>性。即喩河中金沙也。 <lb ed="X" n="0232a09"/><lb ed="R087" n="0263a03"/>本无去来故。金生丽水。东俗所传。提河有金。西土咸 <lb ed="X" n="0232a10"/><lb ed="R087" n="0263a04"/>悉。即生死如河流不竭故。涅槃如金。可宝重故。即表 <lb ed="X" n="0232a11"/><lb ed="R087" n="0263a05"/>生死中而有涅槃也。如沙不流也。故有所表矣。<persName>佛</persName>于河 <lb ed="X" n="0232a12"/><lb ed="R087" n="0263a06"/>边入灭也。故言息唱金河也。言韬光者。韬者。藏也隐 <lb ed="X" n="0232a13"/><lb ed="R087" n="0263a07"/>也。光者。<persName>如来</persName>常光一寻。即金色光也。圆光等是也。又 <lb ed="X" n="0232a14"/><lb ed="R087" n="0263a08"/><persName>佛</persName>说法时。皆放光明也。又涅槃经云。从面门放种种 <lb ed="X" n="0232a15"/><lb ed="R087" n="0263a09"/>光。从入灭後。更不放光。故言韬光也。又言韬光者。即 <lb ed="X" n="0232a16"/><lb ed="R087" n="0263a10"/>入灭时。欲荼毘时。有一罗汉。名迦葉。从山中来。于门 <lb ed="X" n="0232a17"/><lb ed="R087" n="0263a11"/>徒家。乞一千张白叠。盛<persName>如来</persName>金色身著。以金色身在 <lb ed="X" n="0232a18"/><lb ed="R087" n="0263a12"/>彼白叠中藏隐。故名韬光也。言鹤树者。即是娑罗双 <lb ed="X" n="0232a19"/><lb ed="R087" n="0263a13"/>树。<persName>佛</persName>入灭时。变为白色。似鹤树也。即金河西边。有四 <lb ed="X" n="0232a20"/><lb ed="R087" n="0263a14"/>双树。<persName>佛</persName>于此林中。北首面西。入涅槃也。即入灭时。时 <lb ed="X" n="0232a21"/><lb ed="R087" n="0263a15"/>此四树。便<g ref="#CB02411">燥</g>声。变为白色也。四树元靑翠。不变也。即 <lb ed="X" n="0232a22"/><lb ed="R087" n="0263a16"/>东边有二树。靑者名常树。变白者名无常树。南边二 <lb ed="X" n="0232a23"/><lb ed="R087" n="0263a17"/>树。靑者名乐树。变白色者名无乐树。西边有二树。靑 <lb ed="X" n="0232a24"/><lb ed="R087" n="0263a18"/>名我树。变白者名无我树。北边有二树。靑者名净树。 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0232b" n="0232b"/> <lb ed="X" n="0232b01"/><lb ed="R087" n="0263b01"/>变白者名无净树。问曰。如何八个树。四个变白。四个 <lb ed="X" n="0232b02"/><lb ed="R087" n="0263b02"/>不变耶。答曰。此无常无乐无我无净白色者。表<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0232b03"/><lb ed="R087" n="0263b03"/>示相入灭也。四个靑者。是常乐我净不变。表<persName>如来</persName>常 <lb ed="X" n="0232b04"/><lb ed="R087" n="0263b04"/>住。故云吾今此身即是常身法身。言鹤树者。约变白 <lb ed="X" n="0232b05"/><lb ed="R087" n="0263b05"/>者得名也。此上第二正辨<persName>如来</persName>入灭时处讫也。</p> <lb ed="X" n="0232b06"/><lb ed="R087" n="0263b06"/><p xml:id="pX48p0232b0601">自下第三辨圣教相承法犹一味者。于中分四。初辨 <lb ed="X" n="0232b07"/><lb ed="R087" n="0263b07"/>年代。二辨能传教人。三辨所传教法。四答外难。</p> <lb ed="X" n="0232b08"/><lb ed="R087" n="0263b08"/><p xml:id="pX48p0232b0801">第一辨年代者。疏云<persName>佛</persName>圆寂後百岁<anchor xml:id="nkr_note_add_0232b0801" n="0232b0801"/><anchor xml:id="beg0232b0801" n="0232b0801"/>已<anchor xml:id="end0232b0801"/>前者。言<persName>佛</persName>者。 <lb ed="X" n="0232b09"/><lb ed="R087" n="0263b09"/>西方名<persName>佛陀</persName>。即是梵语也。唐言翻略为觉義。即略却 <lb ed="X" n="0232b10"/><lb ed="R087" n="0263b10"/>陀義也。觉者。是<persName>佛</persName>也。此亦念<persName>佛</persName>者。以言<persName>佛</persName>者。生善也。 <lb ed="X" n="0232b11"/><lb ed="R087" n="0263b11"/>若言觉者。以呼之不生善也。若准诸经梵本。皆称本 <lb ed="X" n="0232b12"/><lb ed="R087" n="0263b12"/>师。名为<persName>薄伽梵</persName>。<persName>佛</persName>教安置。此一言含诸功德故。即摄 <lb ed="X" n="0232b13"/><lb ed="R087" n="0263b13"/>得六義也。自在等六德故。翻译之主。意存省略。随前 <lb ed="X" n="0232b14"/><lb ed="R087" n="0263b14"/>生善故。名为<persName>佛</persName>也。若约義解。即是觉義。觉義有三義 <lb ed="X" n="0232b15"/><lb ed="R087" n="0263b15"/>故。名为<persName>佛陀</persName>。若缺一義。<persName>佛陀</persName>義不成也。问曰。言觉義 <lb ed="X" n="0232b16"/><lb ed="R087" n="0263b16"/>者。唯<persName>佛</persName>名觉。为复因中亦名觉義。答曰。因中亦有觉 <lb ed="X" n="0232b17"/><lb ed="R087" n="0263b17"/>也。以缺少故。不名<persName>佛</persName>也。唯<persName>佛</persName>具三觉故。一自觉。二觉 <lb ed="X" n="0232b18"/><lb ed="R087" n="0263b18"/>他。三觉行圆满。具三觉義。方名<persName>佛</persName>也。一自觉者。即简 <lb ed="X" n="0232b19"/><lb ed="R087" n="0264a01"/>一切异生。异生从无始至今。常处生死长夜。被无明 <lb ed="X" n="0232b20"/><lb ed="R087" n="0264a02"/>所覆。不自觉知。复被生死所盲。障其慧眼。不见圣道。 <lb ed="X" n="0232b21"/><lb ed="R087" n="0264a03"/>不自觉知。是故<persName>佛</persName>自觉者。简凡夫也。二觉他者。即简 <lb ed="X" n="0232b22"/><lb ed="R087" n="0264a04"/>二乘。唯自觉不觉他。以唯自利故。问曰。凡夫不自觉。 <lb ed="X" n="0232b23"/><lb ed="R087" n="0264a05"/>凡夫不名<persName>佛</persName>。二乘既自觉。二乘得名<persName>佛</persName>。答曰。二乘自 <lb ed="X" n="0232b24"/><lb ed="R087" n="0264a06"/>觉亦觉他。二乘许可得名<persName>佛</persName>。二乘唯是自利摄。不能 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0232c" n="0232c"/> <lb ed="X" n="0232c01"/><lb ed="R087" n="0264a07"/>觉他。非<persName>佛</persName>摄。以二乘厌苦欣寂之行。故无利他行也。 <lb ed="X" n="0232c02"/><lb ed="R087" n="0264a08"/>问曰。若约自觉亦觉他。二乘自利不名<persName>佛</persName>。十地菩萨 <lb ed="X" n="0232c03"/><lb ed="R087" n="0264a09"/>具二利。自觉觉他。应名<persName>佛</persName>。答曰。十地菩萨具二觉。自 <lb ed="X" n="0232c04"/><lb ed="R087" n="0264a10"/>利利他。理是<persName>佛</persName>。十地觉行未圆满。十地菩萨不名<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0232c05"/><lb ed="R087" n="0264a11"/>以等觉菩萨。犹有微细俱生所知障。未断尽故。即未 <lb ed="X" n="0232c06"/><lb ed="R087" n="0264a12"/>圆满。唯是解脱道中妙觉<persName>如来</persName>。具三觉義故。方名<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0232c07"/><lb ed="R087" n="0264a13"/>也。<persName>佛</persName>地论云。具一切智一切种智。如睡梦觉。如莲花 <lb ed="X" n="0232c08"/><lb ed="R087" n="0264a14"/>开。言一切智者。是根本智。能自开觉。即如睡梦觉。一 <lb ed="X" n="0232c09"/><lb ed="R087" n="0264a15"/>切种智。即能开觉一切有情。如莲花开也。是後得也。 <lb ed="X" n="0232c10"/><lb ed="R087" n="0264a16"/>一切智者。即观空智。唯理唯真。无分别故。一切种智 <lb ed="X" n="0232c11"/><lb ed="R087" n="0264a17"/>者。即观有智。是事是俗智也。如睡梦觉者。如者似也。 <lb ed="X" n="0232c12"/><lb ed="R087" n="0264a18"/>即似梦觉也。如人作梦。见种种境。执为实事。不知是 <lb ed="X" n="0232c13"/><lb ed="R087" n="0264b01"/>梦。後梦觉<anchor xml:id="nkr_note_add_0232c1301" n="0232c1301"/><anchor xml:id="beg0232c1301" n="0232c1301"/>已<anchor xml:id="end0232c1301"/>。知之梦境皆空。今本智亦尔。前未起觉 <lb ed="X" n="0232c14"/><lb ed="R087" n="0264b02"/>智时。在有漏。即执世间诸境为实。今得无漏本智证 <lb ed="X" n="0232c15"/><lb ed="R087" n="0264b03"/>真理。故知妄境皆空。今即生死为梦也。如莲花开者。 <lb ed="X" n="0232c16"/><lb ed="R087" n="0264b04"/>即後得种智。似莲花开。莲花开时。香气<anchor xml:id="nkr_note_orig_0232001" n="0232001"/>远。种智生时。 <lb ed="X" n="0232c17"/><lb ed="R087" n="0264b05"/>拔济众生。得出離。似莲秀也。或云。如莲花开者。即华 <lb ed="X" n="0232c18"/><lb ed="R087" n="0264b06"/>开以见华。华者是子也。种智生时。化众生。<anchor xml:id="nkr_note_add_0232c1801" n="0232c1801"/><anchor xml:id="beg0232c1801" n="0232c1801"/>已<anchor xml:id="end0232c1801"/>得果故。 <lb ed="X" n="0232c19"/><lb ed="R087" n="0264b07"/>如花开见台也。问曰。如何名一切种智耶。答。种者类 <lb ed="X" n="0232c20"/><lb ed="R087" n="0264b08"/>也。即一切众生根性。若干种类。此智能知一切种类 <lb ed="X" n="0232c21"/><lb ed="R087" n="0264b09"/>差别。故得名也。即觉義者。正是唐言也。今随方生善。 <lb ed="X" n="0232c22"/><lb ed="R087" n="0264b10"/>故言<persName>佛</persName>。新翻经。皆言<persName>佛</persName><persName>薄伽梵</persName>。为简外道<persName>薄伽梵</persName>故。 <lb ed="X" n="0232c23"/><lb ed="R087" n="0264b11"/>所以置<persName>佛</persName>言也。今云<persName>佛</persName>者。有十義勝故。一者觉勝天 <lb ed="X" n="0232c24"/><lb ed="R087" n="0264b12"/>鼓。天鼓无思成自事。天鼓有四德。一者能觉诸天。 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0233a" n="0233a"/> <lb ed="X" n="0233a01"/><lb ed="R087" n="0264b13"/>怨来言来。怨去言去。<persName>佛</persName>即不尔。能令众生觉三毒 <lb ed="X" n="0233a02"/><lb ed="R087" n="0264b14"/>烦恼。若烦恼生令知生。若灭知灭也。二者天鼓能护 <lb ed="X" n="0233a03"/><lb ed="R087" n="0264b15"/>诸天众。能破修罗。<persName>佛</persName>名不尔。能护群品。能破四魔。三 <lb ed="X" n="0233a04"/><lb ed="R087" n="0264b16"/>者天鼓能令诸天受五欲乐。<persName>佛</persName>名不尔。能令众生受 <lb ed="X" n="0233a05"/><lb ed="R087" n="0264b17"/>出世乐。四者天鼓能令诸天生贪著。<persName>佛</persName>名不尔。能令 <lb ed="X" n="0233a06"/><lb ed="R087" n="0264b18"/>众生生出世心。不贪著故。二者<persName>佛</persName>不由他悟。唯由无 <lb ed="X" n="0233a07"/><lb ed="R087" n="0265a01"/>师智觉一切法。即是自开觉智也。以居果位。更不由 <lb ed="X" n="0233a08"/><lb ed="R087" n="0265a02"/>他。故名无师。或智性名自然智。相名无师。能觉一切 <lb ed="X" n="0233a09"/><lb ed="R087" n="0265a03"/>也。三者断二无知。即断烦恼所知障也。四者<anchor xml:id="nkr_note_add_0233a0901" n="0233a0901"/><anchor xml:id="beg0233a0901" n="0233a0901"/>已<anchor xml:id="end0233a0901"/>过眠 <lb ed="X" n="0233a10"/><lb ed="R087" n="0265a04"/>梦。凡夫眠而不梦。长在无明窟。烦恼成之也。二乘亦 <lb ed="X" n="0233a11"/><lb ed="R087" n="0265a05"/>眠亦梦。有无明故。亦是法执<anchor xml:id="nkr_note_orig_0233001" n="0233001"/>忘智故。<persName>佛</persName>不眠不梦。无 <lb ed="X" n="0233a12"/><lb ed="R087" n="0265a06"/>无明。<anchor xml:id="nkr_note_add_0233a1201" n="0233a1201"/><anchor xml:id="beg0233a1201" n="0233a1201"/>已<anchor xml:id="end0233a1201"/>捨<anchor xml:id="note_star_2" n="0233001" type="star"/>忘执故。五者犹如莲花。日光所触。莲花即 <lb ed="X" n="0233a13"/><lb ed="R087" n="0265a07"/>开。十地行圆。<persName>佛</persName>智自发。六者性净无染。有五義不染。 <lb ed="X" n="0233a14"/><lb ed="R087" n="0265a08"/>一体无相故。譬如烟雾不能染空。二是能对治故。譬 <lb ed="X" n="0233a15"/><lb ed="R087" n="0265a09"/>如热<g ref="#CB05033">铁</g>不停蚊虻。三非处所故。譬如大石非空而住。 <lb ed="X" n="0233a16"/><lb ed="R087" n="0265a10"/>四不转变故。譬如白玉涅不淄。五<anchor xml:id="note_star_3" n="0233001" type="star"/>忘不能染真。譬如 <lb ed="X" n="0233a17"/><lb ed="R087" n="0265a11"/>幻刀不能斫石。具上五義。故名性净无染也。七者具 <lb ed="X" n="0233a18"/><lb ed="R087" n="0265a12"/>足三身。八者三事涅槃。即具足三德也。九具三宝性。 <lb ed="X" n="0233a19"/><lb ed="R087" n="0265a13"/>即同体三宝也。十者自知令他知。以智力照真如境。 <lb ed="X" n="0233a20"/><lb ed="R087" n="0265a14"/>名自知。复以悲力说十二分教令他知。具此十義。故 <lb ed="X" n="0233a21"/><lb ed="R087" n="0265a15"/>不擧馀也。即妙觉中。如睡梦觉。如莲花开。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0233002" n="0233002"/>虽诸惑障。 <lb ed="X" n="0233a22"/><lb ed="R087" n="0265a16"/>圆显法身。即妙觉独名为<persName>佛</persName>。因中不尔也。觉義者。正 <lb ed="X" n="0233a23"/><lb ed="R087" n="0265a17"/>是唐言也。今言<persName>佛</persName>者。即不翻也。以<persName>佛</persName>生善故不翻之。 <lb ed="X" n="0233a24"/><lb ed="R087" n="0265a18"/>但言<persName>佛</persName>也。言圆寂者。梵云波利呢缚喃。此云圆寂。波 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0233b" n="0233b"/> <lb ed="X" n="0233b01"/><lb ed="R087" n="0265b01"/>利名圆。呢缚喃名寂。圆寂者。圆谓圆满。寂谓寂静。<anchor xml:id="note_star_4" n="0233002" type="star"/>虽 <lb ed="X" n="0233b02"/><lb ed="R087" n="0265b02"/>烦恼障。得真勝義。名寂静。故名圆寂。圆者遍義。简诸 <lb ed="X" n="0233b03"/><lb ed="R087" n="0265b03"/>法自相。自相以局自体故不遍。非圆也。此圆者。遍一 <lb ed="X" n="0233b04"/><lb ed="R087" n="0265b04"/>切处。唯一味故。寂者简有为法。有为法非寂也。以有 <lb ed="X" n="0233b05"/><lb ed="R087" n="0265b05"/>生灭故。即简共相法也。或有为法四相。非寂也。今言 <lb ed="X" n="0233b06"/><lb ed="R087" n="0265b06"/>圆寂者。是涅槃義也。旧云泥丸者。不善翻译也。即傍 <lb ed="X" n="0233b07"/><lb ed="R087" n="0265b07"/>辨涅槃義也。问曰。涅槃有幾种。答曰。有四种涅槃也。 <lb ed="X" n="0233b08"/><lb ed="R087" n="0265b08"/>问。四种者何。答。一自性淸净涅槃。二有馀依。三无馀 <lb ed="X" n="0233b09"/><lb ed="R087" n="0265b09"/>依。四无住处。即因此傍解涅槃義也。略以七门分别。 <lb ed="X" n="0233b10"/><lb ed="R087" n="0265b10"/>一释名。二出体。三约人。四约障。五与大般涅槃相摄。 <lb ed="X" n="0233b11"/><lb ed="R087" n="0265b11"/>六与六无为相摄。七问答分别。</p> <lb ed="X" n="0233b12"/><lb ed="R087" n="0265b12"/><p xml:id="pX48p0233b1201">且释名者。一自性淸净涅槃者。谓<anchor xml:id="nkr_note_orig_0233003" n="0233003"/>无<persName>如来</persName>本性淸净。 <lb ed="X" n="0233b13"/><lb ed="R087" n="0265b13"/>虽有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0233004" n="0233004"/>容尘覆之。而不能染。故名自性涅槃。在凡夫一 <lb ed="X" n="0233b14"/><lb ed="R087" n="0265b14"/>切有情淸净<persName>佛</persName>性。即是本来自性涅槃也。若在无情。 <lb ed="X" n="0233b15"/><lb ed="R087" n="0265b15"/>名法性。此自性涅槃。在异生身。平等平等也。即不假 <lb ed="X" n="0233b16"/><lb ed="R087" n="0265b16"/>断障所显也。以本来涅槃故。即唯识论云。一本来自 <lb ed="X" n="0233b17"/><lb ed="R087" n="0265b17"/>性淸净涅槃。谓一切法相真如理。虽有客尘。而本性 <lb ed="X" n="0233b18"/><lb ed="R087" n="0265b18"/>净。具无数量微妙功德。无生无灭。湛若虚空。一切有 <lb ed="X" n="0233b19"/><lb ed="R087" n="0266a01"/>情平等共有。与一切法不一不异。虽一切相一切分 <lb ed="X" n="0233b20"/><lb ed="R087" n="0266a02"/>别。寻思路绝。名言道断。唯真圣者自内所证。其性本 <lb ed="X" n="0233b21"/><lb ed="R087" n="0266a03"/>寂。故名涅槃。即入三乘见道。即证自性涅槃也。自性 <lb ed="X" n="0233b22"/><lb ed="R087" n="0266a04"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0233005" n="0233005"/>净净即涅槃。持业释也。以遍一切皆是真如。与彼为 <lb ed="X" n="0233b23"/><lb ed="R087" n="0266a05"/>性也。即靑靑翠竹。尽是真如等也。故言不一不异也。 <lb ed="X" n="0233b24"/><lb ed="R087" n="0266a06"/><anchor xml:id="note_star_5" n="0233002" type="star"/>虽一切相。绝诸戏论。超过寻思。名言道断。口欲谈而 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0233c" n="0233c"/> <lb ed="X" n="0233c01"/><lb ed="R087" n="0266a07"/>词丧。心欲缘而虑忘。<anchor xml:id="note_star_6" n="0233002" type="star"/>虽四句绝百非。唯将得本智内 <lb ed="X" n="0233c02"/><lb ed="R087" n="0266a08"/>证故。涅槃经说。本来而有。自不晓悟迷。处轮迴生死。 <lb ed="X" n="0233c03"/><lb ed="R087" n="0266a09"/>此性犹如贫女宅内真金之藏。家人大小无有知者。 <lb ed="X" n="0233c04"/><lb ed="R087" n="0266a10"/>时有异人。善知方便。于此贫女家中。掘出真金之藏。 <lb ed="X" n="0233c05"/><lb ed="R087" n="0266a11"/>贫女见<anchor xml:id="nkr_note_add_0233c0501" n="0233c0501"/><anchor xml:id="beg0233c0501" n="0233c0501"/>已<anchor xml:id="end0233c0501"/>心生欢喜。生奇特想。敬重此人。善男子。众 <lb ed="X" n="0233c06"/><lb ed="R087" n="0266a12"/>生<persName>佛</persName>性。亦复如是。此是涅槃经文。解云。一切众生不 <lb ed="X" n="0233c07"/><lb ed="R087" n="0266a13"/>能得见真如性故。如彼贫女不知金藏也。今能普晓 <lb ed="X" n="0233c08"/><lb ed="R087" n="0266a14"/>示一切众生<persName>佛</persName>性者。即是<persName>如来</persName>也。贫女即是一切愚 <lb ed="X" n="0233c09"/><lb ed="R087" n="0266a15"/>迷众生也。真金藏者。即是<persName>佛</persName>性也。意云。但众生迷悟 <lb ed="X" n="0233c10"/><lb ed="R087" n="0266a16"/>差别。其<persName>佛</persName>性本来平等而有也。即法花经云示<persName>佛</persName>知 <lb ed="X" n="0233c11"/><lb ed="R087" n="0266a17"/>见。即将此性。晓示三根。令悟勤修行故。即得证入也。 <lb ed="X" n="0233c12"/><lb ed="R087" n="0266a18"/>故经云。诸法寂灭相。不可以言宣故。本来自性淸净。 <lb ed="X" n="0233c13"/><lb ed="R087" n="0266b01"/>故名涅槃也。二有馀依涅槃者。馀苦依未尽。故名有 <lb ed="X" n="0233c14"/><lb ed="R087" n="0266b02"/>馀依。谓断烦恼障尽。馀苦依在。名有馀依。此约二乘 <lb ed="X" n="0233c15"/><lb ed="R087" n="0266b03"/>出烦恼障。虽苦依身苦。而障永寂。故名涅槃也。以離 <lb ed="X" n="0233c16"/><lb ed="R087" n="0266b04"/>缚法故名涅槃。故唯识论云。有馀依涅槃。谓即真如 <lb ed="X" n="0233c17"/><lb ed="R087" n="0266b05"/>出烦恼障。虽有微苦所依未灭。而障永寂。故名涅槃 <lb ed="X" n="0233c18"/><lb ed="R087" n="0266b06"/>也。有馀依之涅槃。依士释也。三无馀依者。谓断烦恼 <lb ed="X" n="0233c19"/><lb ed="R087" n="0266b07"/>障尽。又苦依分段身<anchor xml:id="nkr_note_add_0233c1901" n="0233c1901"/><anchor xml:id="beg0233c1901" n="0233c1901"/>已<anchor xml:id="end0233c1901"/>亡。故名无馀依。以二乘化火 <lb ed="X" n="0233c20"/><lb ed="R087" n="0266b08"/>焚身。入无馀依界。故名无馀依涅槃。无馀依即涅槃。 <lb ed="X" n="0233c21"/><lb ed="R087" n="0266b09"/>持业释也。即離二种缠故。名无馀依。烦恼既尽。苦依 <lb ed="X" n="0233c22"/><lb ed="R087" n="0266b10"/>亦亡。離喧烦恼。故名涅槃也。故论云。三无馀依涅槃。 <lb ed="X" n="0233c23"/><lb ed="R087" n="0266b11"/>谓即真如出生死苦。烦恼既尽。馀依亦灭。众苦永寂。 <lb ed="X" n="0233c24"/><lb ed="R087" n="0266b12"/>故名涅槃。四无住处涅槃者。谓初地菩萨。分断所知 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0234a" n="0234a"/> <lb ed="X" n="0234a01"/><lb ed="R087" n="0266b13"/>障。分证得无住处涅槃也。问曰。何名无住处。答曰。谓 <lb ed="X" n="0234a02"/><lb ed="R087" n="0266b14"/>证二空理。便获得悲智。有智故。不住生死。有悲故。不 <lb ed="X" n="0234a03"/><lb ed="R087" n="0266b15"/>住涅槃。故名无住处涅槃。即真如体无有住处故。无 <lb ed="X" n="0234a04"/><lb ed="R087" n="0266b16"/>住处即涅槃。持业释也。若悲智同依一理。故名无住 <lb ed="X" n="0234a05"/><lb ed="R087" n="0266b17"/>处之涅槃。即同依释也。又无住是悲智。涅槃是所证 <lb ed="X" n="0234a06"/><lb ed="R087" n="0266b18"/>理。将所证涅槃。就能证悲智。说名无住处涅槃。即依 <lb ed="X" n="0234a07"/><lb ed="R087" n="0267a01"/>士释。此非二乘得此无住处涅槃。以二乘不能出所 <lb ed="X" n="0234a08"/><lb ed="R087" n="0267a02"/>知障故。所以不得此涅槃也。问曰。<persName>佛</persName>位即言有悲不 <lb ed="X" n="0234a09"/><lb ed="R087" n="0267a03"/>住涅槃。此菩萨有悲不住何涅槃耶。答曰。顿悟不住 <lb ed="X" n="0234a10"/><lb ed="R087" n="0267a04"/>自性涅槃。无<anchor xml:id="nkr_note_orig_0234001" n="0234001"/>觉渐悟不住有馀依涅槃也。故论云。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0234002" n="0234002"/>住 <lb ed="X" n="0234a11"/><lb ed="R087" n="0267a05"/>处涅槃。谓即真如出所知障。大悲般若。常所辅翼。由 <lb ed="X" n="0234a12"/><lb ed="R087" n="0267a06"/>斯不住生死涅槃。利乐有情。穷未来际。用而常寂。故 <lb ed="X" n="0234a13"/><lb ed="R087" n="0267a07"/>名涅槃也。上来第一释名讫也。</p> <lb ed="X" n="0234a14"/><lb ed="R087" n="0267a08"/><p xml:id="pX48p0234a1401">自下第二出体者。一自性淸净涅槃。以在缠出缠真 <lb ed="X" n="0234a15"/><lb ed="R087" n="0267a09"/>如为体。谓一切有情。虽有惑障缠扰。其身中淸净之 <lb ed="X" n="0234a16"/><lb ed="R087" n="0267a10"/>性常有。故即凡夫身中自性涅槃。即取在缠真如为 <lb ed="X" n="0234a17"/><lb ed="R087" n="0267a11"/>体。若二乘无觉十地菩萨<anchor xml:id="nkr_note_add_0234a1701" n="0234a1701"/><anchor xml:id="beg0234a1701" n="0234a1701"/>已<anchor xml:id="end0234a1701"/>去。取出缠真如为体。即 <lb ed="X" n="0234a18"/><lb ed="R087" n="0267a12"/>有馀无馀体。即自性也。二有馀依涅槃。即取出缠生 <lb ed="X" n="0234a19"/><lb ed="R087" n="0267a13"/>空真如为体。谓二乘无学。烦恼断尽。故名出缠。显得 <lb ed="X" n="0234a20"/><lb ed="R087" n="0267a14"/>生空真如。故涅槃但以出缠真如为体。三无馀依涅 <lb ed="X" n="0234a21"/><lb ed="R087" n="0267a15"/>槃。亦以出缠生空真如为体。若约大乘。亦有法空真 <lb ed="X" n="0234a22"/><lb ed="R087" n="0267a16"/>如为体。问曰。有馀无馀。皆以出缠生空真如为体。二 <lb ed="X" n="0234a23"/><lb ed="R087" n="0267a17"/>涅槃有何异也。答曰。有馀依涅槃。断烦恼障尽。名出 <lb ed="X" n="0234a24"/><lb ed="R087" n="0267a18"/>缠真如为体。即出一重缠。无馀依有二一出烦恼缠。 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0234b" n="0234b"/> <lb ed="X" n="0234b01"/><lb ed="R087" n="0267b01"/>二出苦依分段身缠。以出两褈缠故。名无馀依。所以 <lb ed="X" n="0234b02"/><lb ed="R087" n="0267b02"/>有馀无馀有差别也。四无住处涅槃。以出缠二空真 <lb ed="X" n="0234b03"/><lb ed="R087" n="0267b03"/>如为体。以断分别二障尽。分显得涅槃。名出缠也。问。 <lb ed="X" n="0234b04"/><lb ed="R087" n="0267b04"/>此言出缠。<persName>佛</persName>位可尔。菩萨烦恼在。如何名出缠。答。初 <lb ed="X" n="0234b05"/><lb ed="R087" n="0267b05"/>地<anchor xml:id="nkr_note_add_0234b0501" n="0234b0501"/><anchor xml:id="beg0234b0501" n="0234b0501"/>已<anchor xml:id="end0234b0501"/>出分别二障。亦名出缠。若俱生未出。即半出<anchor xml:id="nkr_note_orig_0234003" n="0234003"/>即 <lb ed="X" n="0234b06"/><lb ed="R087" n="0267b06"/>半不出也。此後三涅槃。非在缠真知为体。但以出缠 <lb ed="X" n="0234b07"/><lb ed="R087" n="0267b07"/>真如为体。即是择灭真如为体。若约体无别。但约用 <lb ed="X" n="0234b08"/><lb ed="R087" n="0267b08"/>即三涅槃有异也。问。如何自性涅槃通在缠。後三涅 <lb ed="X" n="0234b09"/><lb ed="R087" n="0267b09"/>槃唯出缠。答曰。自性涅槃。不要断灭显故。本来淸净。 <lb ed="X" n="0234b10"/><lb ed="R087" n="0267b10"/>故通在缠真如为体。後三涅槃。唯是断烦恼尽方显 <lb ed="X" n="0234b11"/><lb ed="R087" n="0267b11"/>故。所以唯出缠真如为体也。</p> <lb ed="X" n="0234b12"/><lb ed="R087" n="0267b12"/><p xml:id="pX48p0234b1201">自下第三约人辨者。自性涅槃。一切凡圣皆有此涅 <lb ed="X" n="0234b13"/><lb ed="R087" n="0267b13"/>槃。无有有情不具此涅槃者。即一切有情。凡之与圣。 <lb ed="X" n="0234b14"/><lb ed="R087" n="0267b14"/>皆有初一。由此经云。一切有情平等共有本有涅槃。 <lb ed="X" n="0234b15"/><lb ed="R087" n="0267b15"/>若约证得。即三乘见道初证得故。二有馀依者。<persName>佛</persName>位 <lb ed="X" n="0234b16"/><lb ed="R087" n="0267b16"/>得也。二乘无学亦证得此涅槃。若凡夫二乘有<anchor xml:id="note_star_7" n="0234001" type="star"/>觉。皆 <lb ed="X" n="0234b17"/><lb ed="R087" n="0267b17"/>未证得後三涅槃也。即二乘有觉。与一切凡夫。有初 <lb ed="X" n="0234b18"/><lb ed="R087" n="0267b18"/>一也。二乘无学。具前<anchor xml:id="nkr_note_orig_0234004" n="0234004"/>菩提也。唯<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>独具四涅槃 <lb ed="X" n="0234b19"/><lb ed="R087" n="0268a01"/>也。三无馀依涅槃。二乘无学证得也。二乘无学中。若 <lb ed="X" n="0234b20"/><lb ed="R087" n="0268a02"/>是趣寂入无馀依者。即得此无馀依。若不定性迴心。 <lb ed="X" n="0234b21"/><lb ed="R087" n="0268a03"/>即不得此涅槃也。以<g ref="#CB01926">灰</g>身灭智故。十地菩萨有馀皆 <lb ed="X" n="0234b22"/><lb ed="R087" n="0268a04"/>不得。以得初也。<persName>佛</persName>位有极成也。第四无住处涅槃。十 <lb ed="X" n="0234b23"/><lb ed="R087" n="0268a05"/>地分得。馀二乘皆不得无住处涅槃也。以无悲智故。 <lb ed="X" n="0234b24"/><lb ed="R087" n="0268a06"/>若至<persName>佛</persName>位中。四涅槃皆全得。故论云。一切有情皆有 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0234c" n="0234c"/> <lb ed="X" n="0234c01"/><lb ed="R087" n="0268a07"/>初一。二乘无学容有前三。唯我<persName>世尊</persName>可言具四。容者 <lb ed="X" n="0234c02"/><lb ed="R087" n="0268a08"/>不定。若不入无馀依者。即有前二也。</p> <lb ed="X" n="0234c03"/><lb ed="R087" n="0268a09"/><p xml:id="pX48p0234c0301">自下第四约障辨者。障有四。一烦恼。二者烦恼障中 <lb ed="X" n="0234c04"/><lb ed="R087" n="0268a10"/>馀苦依分段果报障。三所知障。四所知中有变易报 <lb ed="X" n="0234c05"/><lb ed="R087" n="0268a11"/>障。此有六位。辨四涅槃。一凡夫幷前三果人烦恼障 <lb ed="X" n="0234c06"/><lb ed="R087" n="0268a12"/>位内。唯有自性涅槃。以此烦恼未断尽故。二者二乘 <lb ed="X" n="0234c07"/><lb ed="R087" n="0268a13"/>无学。断第一烦恼障。得有馀依幷自性二涅槃也。此 <lb ed="X" n="0234c08"/><lb ed="R087" n="0268a14"/>说未入灭者。三者二乘无学。断却第二烦恼障。苦依 <lb ed="X" n="0234c09"/><lb ed="R087" n="0268a15"/>分段尽。得无馀依。幷前二得三涅槃也。四者顿悟菩 <lb ed="X" n="0234c10"/><lb ed="R087" n="0268a16"/>萨。断却第三所知障。分得无住处涅槃。幷前自性涅 <lb ed="X" n="0234c11"/><lb ed="R087" n="0268a17"/>槃也。五者渐悟有学迴心。同顿悟说也。若无学迴心。 <lb ed="X" n="0234c12"/><lb ed="R087" n="0268a18"/>至初地。断所知障。得三种涅槃也。即自性有馀无住 <lb ed="X" n="0234c13"/><lb ed="R087" n="0268b01"/>处也。六者<persName>佛</persName>位断却第四变易障尽。四种皆得也。</p> <lb ed="X" n="0234c14"/><lb ed="R087" n="0268b02"/><p xml:id="pX48p0234c1401">自下第五与大般涅槃相摄者。问曰。前来说四涅槃。 <lb ed="X" n="0234c15"/><lb ed="R087" n="0268b03"/>大槃涅槃。即四涅槃中何涅槃相摄。答曰。虽四涅槃 <lb ed="X" n="0234c16"/><lb ed="R087" n="0268b04"/>不同。若至<persName>佛</persName>果。总名大般涅槃也。此解大般涅槃有 <lb ed="X" n="0234c17"/><lb ed="R087" n="0268b05"/>二。一者于真如上。義说三德涅槃。二者正辨三德涅 <lb ed="X" n="0234c18"/><lb ed="R087" n="0268b06"/>槃。且第一于真如上義说三德涅槃者。即真如体上。 <lb ed="X" n="0234c19"/><lb ed="R087" n="0268b07"/>三義具故。成大般涅槃也。即是摩诃般若解脱法身。 <lb ed="X" n="0234c20"/><lb ed="R087" n="0268b08"/>即谓真如体。即是圆觉智。故名无上菩提也。即智名 <lb ed="X" n="0234c21"/><lb ed="R087" n="0268b09"/>为摩诃般若也。即是大智故。真如体即是觉性也。即 <lb ed="X" n="0234c22"/><lb ed="R087" n="0268b10"/>依真如上。亦有智義也。以能与大智为所依故。即所 <lb ed="X" n="0234c23"/><lb ed="R087" n="0268b11"/>依处亦名智也。问曰。以何知之。答曰。大智度论云。说 <lb ed="X" n="0234c24"/><lb ed="R087" n="0268b12"/>智及智处。皆名为般若。即真如是智所依处故。又解 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0235a" n="0235a"/> <lb ed="X" n="0235a01"/><lb ed="R087" n="0268b13"/>深蜜经云。菩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0235001" n="0235001"/>萨菩<anchor xml:id="note_star_8" n="0235001" type="star"/>萨断。皆名为菩<anchor xml:id="note_star_9" n="0235001" type="star"/>萨。意云。即智起时。 <lb ed="X" n="0235a02"/><lb ed="R087" n="0268b14"/>断<anchor xml:id="nkr_note_orig_0235002" n="0235002"/>或显法身。法身名断德故。此是真如上。義说为大 <lb ed="X" n="0235a03"/><lb ed="R087" n="0268b15"/>般涅槃也。问曰。如何真如上義说名法身。答曰。此真 <lb ed="X" n="0235a04"/><lb ed="R087" n="0268b16"/>如至果名法身者。极成也。不是義说之。即此法身出 <lb ed="X" n="0235a05"/><lb ed="R087" n="0268b17"/>所知障尽处。显得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0235003" n="0235003"/>实如。名法身也。故勝<g ref="#CB12727">䰓</g>经云。在缠 <lb ed="X" n="0235a06"/><lb ed="R087" n="0268b18"/>名<persName>如来</persName>藏。出缠名法身。二乘不断所知障。不显法空 <lb ed="X" n="0235a07"/><lb ed="R087" n="0269a01"/>理。故非法身也。但是離烦恼障解脱处。显得解脱身。 <lb ed="X" n="0235a08"/><lb ed="R087" n="0269a02"/>非法身也。非功德法所依止故。此<persName>佛</persName>位具二義。名法 <lb ed="X" n="0235a09"/><lb ed="R087" n="0269a03"/>身。一離缚法故。名解脱身。二離所知障。名法身也。问 <lb ed="X" n="0235a10"/><lb ed="R087" n="0269a04"/>曰。如何真如体上。義说名解脱。答曰。以真如体上众 <lb ed="X" n="0235a11"/><lb ed="R087" n="0269a05"/>苦都寂。亦性本无染名解脱。故在二乘虽无烦恼。未 <lb ed="X" n="0235a12"/><lb ed="R087" n="0269a06"/>離分别所知。障故不名真解脱也。未圆满故。即果位 <lb ed="X" n="0235a13"/><lb ed="R087" n="0269a07"/>真如出缠显得。与无为万法依止。名法身也。即真如 <lb ed="X" n="0235a14"/><lb ed="R087" n="0269a08"/>一体。具此三德涅槃也。故此三德。名大般涅槃也。第 <lb ed="X" n="0235a15"/><lb ed="R087" n="0269a09"/>二别辨大般涅槃者。即涅槃第二卷说。要三事具足。 <lb ed="X" n="0235a16"/><lb ed="R087" n="0269a10"/>名大般涅槃者。能证二空之智。法身所证二空理。解 <lb ed="X" n="0235a17"/><lb ed="R087" n="0269a11"/>脱者。即是由智证理障尽所得假择灭体故。即异于 <lb ed="X" n="0235a18"/><lb ed="R087" n="0269a12"/>前解也。即性相差别也。即摩诃般若是能证。解脱即 <lb ed="X" n="0235a19"/><lb ed="R087" n="0269a13"/>是所断惑尽处。名解脱也。所证理名法身也。即此三 <lb ed="X" n="0235a20"/><lb ed="R087" n="0269a14"/>法定非前後也。即涅槃经云。大般涅槃。要三事具足。 <lb ed="X" n="0235a21"/><lb ed="R087" n="0269a15"/>名大涅槃也。即摩诃般若。是梵语。此云大智也。法身 <lb ed="X" n="0235a22"/><lb ed="R087" n="0269a16"/>是所证理也。解脱者。是智证法身时。二障皆尽離缚。 <lb ed="X" n="0235a23"/><lb ed="R087" n="0269a17"/>義名解脱也。如西方伊字。三点成伊字也。即三点不 <lb ed="X" n="0235a24"/><lb ed="R087" n="0269a18"/>纵不横。不一不异。此三德大般涅槃亦尔也。不纵者。 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0235b" n="0235b"/> <lb ed="X" n="0235b01"/><lb ed="R087" n="0269b01"/>非上下累也。言不横者。即不前後也。言不一者。即三 <lb ed="X" n="0235b02"/><lb ed="R087" n="0269b02"/>義差别。不异者。体<anchor xml:id="nkr_note_orig_0235004" n="0235004"/>差别也。智正起时。即是显法身。法 <lb ed="X" n="0235b03"/><lb ed="R087" n="0269b03"/>身正显。同时離缚。故得解脱。三法定同时也。更无前 <lb ed="X" n="0235b04"/><lb ed="R087" n="0269b04"/>後故。即两点在上。即是智及離缚也。一点在下。即所 <lb ed="X" n="0235b05"/><lb ed="R087" n="0269b05"/>显法身也。即如倒品字也。即大般涅槃不纵不横。不 <lb ed="X" n="0235b06"/><lb ed="R087" n="0269b06"/>一不异。即理智说。名<anchor xml:id="nkr_note_orig_0235005" n="0235005"/>不一不也。若摄相归性。名不异 <lb ed="X" n="0235b07"/><lb ed="R087" n="0269b07"/>也。又伊字即三点。虽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0235006A" n="0235006A"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0235006A" n="0235006A"/>纵不横乃<anchor xml:id="nkr_note_orig_0235006B" n="0235006B"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0235006B" n="0235006B"/>相離。今涅槃三法体 <lb ed="X" n="0235b08"/><lb ed="R087" n="0269b08"/>不相離。又喩之如虚空。是法身。日光为般若。空中暗 <lb ed="X" n="0235b09"/><lb ed="R087" n="0269b09"/>尽处。名解脱。亦不前後故。问。伊字如倒品。<name role="" type="person">摩醯首罗</name> <lb ed="X" n="0235b10"/><lb ed="R087" n="0269b10"/>目。即一点在上。二点在下。即与伊字不同。如何皆喩 <lb ed="X" n="0235b11"/><lb ed="R087" n="0269b11"/>三事涅槃。何者为是。何者不是耶。答。即各據一義。且 <lb ed="X" n="0235b12"/><lb ed="R087" n="0269b12"/>如伊字。两点在上。一点在下者。即能依所依解。下之 <lb ed="X" n="0235b13"/><lb ed="R087" n="0269b13"/>之一点<anchor xml:id="nkr_note_orig_0235007" n="0235007"/>一是法身。为所依故。上之两点是摩诃般若 <lb ed="X" n="0235b14"/><lb ed="R087" n="0269b14"/>及解脱。俱是能依。故在上也。第二如<name role="" type="person">摩醯首罗</name>者。即 <lb ed="X" n="0235b15"/><lb ed="R087" n="0269b15"/>是能证所证解。上之一目。似摩诃般若。即能证也。下 <lb ed="X" n="0235b16"/><lb ed="R087" n="0269b16"/>之二目。似解脱及法身。即是所证也。解脱虽是择灭。 <lb ed="X" n="0235b17"/><lb ed="R087" n="0269b17"/>亦是所证故。大意但取不纵不横義。西方伊字。三点 <lb ed="X" n="0235b18"/><lb ed="R087" n="0269b18"/>不相離。相離者即伊字不成。即似此也。又解脱者。即 <lb ed="X" n="0235b19"/><lb ed="R087" n="0270a01"/>由能证智证法身时。二障灭尽。更无缚法。即假说名 <lb ed="X" n="0235b20"/><lb ed="R087" n="0270a02"/>择灭。即是解脱也。即此三事涅槃。名秘密之藏也。故 <lb ed="X" n="0235b21"/><lb ed="R087" n="0270a03"/>言不纵不横不一不异。唯<persName>佛</persName>得有三德涅槃。至果位 <lb ed="X" n="0235b22"/><lb ed="R087" n="0270a04"/>皆名大般涅槃也。非如小乘解。此三法体别有其三。 <lb ed="X" n="0235b23"/><lb ed="R087" n="0270a05"/>亦前後别得也。将此四涅槃。与三德涅槃。更分别不 <lb ed="X" n="0235b24"/><lb ed="R087" n="0270a06"/>可说定异也。问。此三德何是假实。答曰。智与法身是 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0235c" n="0235c"/> <lb ed="X" n="0235c01"/><lb ed="R087" n="0270a07"/>实。解脱是假。以離缚義。假名解脱也。</p> <lb ed="X" n="0235c02"/><lb ed="R087" n="0270a08"/><p xml:id="pX48p0235c0201">自下第六将四涅槃与六无为相摄者。此门意。四涅 <lb ed="X" n="0235c03"/><lb ed="R087" n="0270a09"/>槃六无为中。何无为摄。且自性<anchor xml:id="nkr_note_orig_0235008" n="0235008"/>菩提。六无为真如无 <lb ed="X" n="0235c04"/><lb ed="R087" n="0270a10"/>为摄。若有馀无馀。即择灭无为摄。以断缚得故。若无 <lb ed="X" n="0235c05"/><lb ed="R087" n="0270a11"/>住处涅槃。有两师解。第一师解云。无住处涅槃。断所 <lb ed="X" n="0235c06"/><lb ed="R087" n="0270a12"/>知障。所知障覆法空理。但断此障。证得真如。故于 <lb ed="X" n="0235c07"/><lb ed="R087" n="0270a13"/>真如中收。不是择灭摄也。问曰。此无住处涅槃。亦是 <lb ed="X" n="0235c08"/><lb ed="R087" n="0270a14"/>断障得。所知灭处。亦是真择力。拣择灭故。如何非择 <lb ed="X" n="0235c09"/><lb ed="R087" n="0270a15"/>灭摄。答曰。定非择灭摄择。灭者。是断烦恼障缚法。離 <lb ed="X" n="0235c10"/><lb ed="R087" n="0270a16"/>生死缚。此所无住处涅槃。断所知障得。以所知障。不 <lb ed="X" n="0235c11"/><lb ed="R087" n="0270a17"/>招生死。非缚法故显真如。但是非择灭摄也。难曰。烦 <lb ed="X" n="0235c12"/><lb ed="R087" n="0270a18"/>恼障障有馀无馀涅槃。断烦恼。得择灭涅槃。此所知 <lb ed="X" n="0235c13"/><lb ed="R087" n="0270b01"/>障。亦障无住涅槃。如何断彼。不是择灭摄也。答曰。此 <lb ed="X" n="0235c14"/><lb ed="R087" n="0270b02"/>所知障不招生死。非缚故。断此障时。不是择灭摄也。 <lb ed="X" n="0235c15"/><lb ed="R087" n="0270b03"/>即所显得无住处涅槃。是大悲般若。補翼真如。不著 <lb ed="X" n="0235c16"/><lb ed="R087" n="0270b04"/>生死涅槃。故名无住处涅槃。不是断缚所显故。非择 <lb ed="X" n="0235c17"/><lb ed="R087" n="0270b05"/>灭摄也。问曰。有何教據。答曰。唯识论云。诸无为中初 <lb ed="X" n="0235c18"/><lb ed="R087" n="0270b06"/>後。即真如中二择灭摄。此四涅槃应作四句分别者。 <lb ed="X" n="0235c19"/><lb ed="R087" n="0270b07"/>一唯涅槃非择灭者。即是自性涅槃。无住处涅槃。二 <lb ed="X" n="0235c20"/><lb ed="R087" n="0270b08"/>唯择灭非涅槃者。即前三果人。断烦恼障。三亦择灭 <lb ed="X" n="0235c21"/><lb ed="R087" n="0270b09"/>亦涅槃者。即是有馀无馀涅槃也。四非择灭非涅槃 <lb ed="X" n="0235c22"/><lb ed="R087" n="0270b10"/>者。即一切有漏有为色法等是也。此是第一师義讫 <lb ed="X" n="0235c23"/><lb ed="R087" n="0270b11"/>也。第二师云。无住处涅槃亦择灭摄也。由真择力灭 <lb ed="X" n="0235c24"/><lb ed="R087" n="0270b12"/>障得故。其无漏慧断烦恼障。故名择灭。无漏慧断所 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0236a" n="0236a"/> <lb ed="X" n="0236a01"/><lb ed="R087" n="0270b13"/>知障尽。亦名择灭也。即感生死烦恼断。名择灭。所知 <lb ed="X" n="0236a02"/><lb ed="R087" n="0270b14"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0236001" n="0236001"/>障亦名<anchor xml:id="nkr_note_orig_0236002" n="0236002"/>灭。得无住处涅槃。故知择灭摄也。是故唯识 <lb ed="X" n="0236a03"/><lb ed="R087" n="0270b15"/>论第十说云。四圆寂诸无为中。初一即真如。後三择 <lb ed="X" n="0236a04"/><lb ed="R087" n="0270b16"/>灭摄也。</p> <lb ed="X" n="0236a05"/><lb ed="R087" n="0270b17"/><p xml:id="pX48p0236a0501">自下第七问答分别门者。问曰。如何前三果人是有 <lb ed="X" n="0236a06"/><lb ed="R087" n="0270b18"/>学。不分得有馀依涅槃。初地有学。即如何分得无住 <lb ed="X" n="0236a07"/><lb ed="R087" n="0271a01"/>处涅槃耶。答曰。有馀依涅槃。據全断尽。方得有馀依。 <lb ed="X" n="0236a08"/><lb ed="R087" n="0271a02"/>所以前三果不得也。若大乘。初地分得无住处涅槃。 <lb ed="X" n="0236a09"/><lb ed="R087" n="0271a03"/>以有悲智故。即许分得也。问曰。<persName>佛</persName>位如何有有馀依 <lb ed="X" n="0236a10"/><lb ed="R087" n="0271a04"/>涅槃。若言<persName>佛</persName>有有馀依者。即应<persName>佛</persName>有苦依身未尽也。 <lb ed="X" n="0236a11"/><lb ed="R087" n="0271a05"/>若言<persName>佛</persName>有无馀依涅槃者。即应<persName>佛</persName>身智俱灭。如何能 <lb ed="X" n="0236a12"/><lb ed="R087" n="0271a06"/>现他化身耶。所以论云。如何善<anchor xml:id="nkr_note_orig_0236003" n="0236003"/>誓有有馀依。答曰。有 <lb ed="X" n="0236a13"/><lb ed="R087" n="0271a07"/>二解。一云。<persName>佛</persName>位義说有四涅槃。即非有有馀依也。又 <lb ed="X" n="0236a14"/><lb ed="R087" n="0271a08"/>有馀依。但是示现有也。即现有苦依身。如背痛等也。 <lb ed="X" n="0236a15"/><lb ed="R087" n="0271a09"/>无馀依者。即双林示灭。化火焚身。身智俱灭。即示现 <lb ed="X" n="0236a16"/><lb ed="R087" n="0271a10"/>有无馀依涅槃也。二云。<persName>佛</persName>有四涅槃宝也。从金刚无 <lb ed="X" n="0236a17"/><lb ed="R087" n="0271a11"/>间道後。捨一切惑障。变易生死一切习气尽。名无馀 <lb ed="X" n="0236a18"/><lb ed="R087" n="0271a12"/>依涅槃也。以无苦依故。名无馀依也。即<persName>佛</persName>身是学妙 <lb ed="X" n="0236a19"/><lb ed="R087" n="0271a13"/>色身。名有馀依也。即捨无常色。获得常色也。即先得 <lb ed="X" n="0236a20"/><lb ed="R087" n="0271a14"/>无馀依。後得有馀依也。即显有前後。其实齐立也。问 <lb ed="X" n="0236a21"/><lb ed="R087" n="0271a15"/>曰。四涅槃何名无上涅槃。答曰。但取无馀涅槃。名无 <lb ed="X" n="0236a22"/><lb ed="R087" n="0271a16"/>上涅槃也。问曰。二乘亦有无馀。如何不名无上耶。答 <lb ed="X" n="0236a23"/><lb ed="R087" n="0271a17"/>曰。二乘身智都寂。不能擧动施为。但名下劣涅槃也。 <lb ed="X" n="0236a24"/><lb ed="R087" n="0271a18"/><persName>佛</persName>果无馀。形对二乘立<anchor xml:id="nkr_note_orig_0236004" n="0236004"/>也。名无上涅槃也。以能炽燃 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0236b" n="0236b"/> <lb ed="X" n="0236b01"/><lb ed="R087" n="0271b01"/>起身智用而常寂。故名涅槃也。以小乘无馀涅槃无 <lb ed="X" n="0236b02"/><lb ed="R087" n="0271b02"/>身智故。不名无上。今说果无馀涅槃名无上。问曰。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0236b03"/><lb ed="R087" n="0271b03"/>唯说无馀涅槃名无上。为复亦说三涅槃名无上。答。 <lb ed="X" n="0236b04"/><lb ed="R087" n="0271b04"/>若至<persName>佛</persName>果。四种涅槃。总名大般涅槃。总名无上。问。自 <lb ed="X" n="0236b05"/><lb ed="R087" n="0271b05"/>性<anchor xml:id="nkr_note_orig_0236005" n="0236005"/>菩提<persName>佛</persName>果有。果中自性说无上。一切众生有自性。 <lb ed="X" n="0236b06"/><lb ed="R087" n="0271b06"/>自性涅槃名无上。答曰。虽有自性。惑染覆故。不得名 <lb ed="X" n="0236b07"/><lb ed="R087" n="0271b07"/>无上。若如是者。初果断惑亦显。应得名无上。答。初果 <lb ed="X" n="0236b08"/><lb ed="R087" n="0271b08"/>不证有馀依。所以非无上。问。无学<anchor xml:id="nkr_note_add_0236b0801" n="0236b0801"/><anchor xml:id="beg0236b0801" n="0236b0801"/>已<anchor xml:id="end0236b0801"/>证有馀依。应名 <lb ed="X" n="0236b09"/><lb ed="R087" n="0271b09"/>无上。答。是苦依身故。不名无上。唯<persName>佛</persName>乐依。故说名无 <lb ed="X" n="0236b10"/><lb ed="R087" n="0271b10"/>上。问。二乘无馀无苦依。应名无上。答。二乘无馀无作 <lb ed="X" n="0236b11"/><lb ed="R087" n="0271b11"/>用。复无身智。故不同。<persName>佛</persName>无馀有作用有身智。故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0236006" n="0236006"/>若无 <lb ed="X" n="0236b12"/><lb ed="R087" n="0271b12"/>上。问。<persName>佛</persName>果无馀总无身。所言无上。今既有身。云何名无 <lb ed="X" n="0236b13"/><lb ed="R087" n="0271b13"/>上。答无馀<anchor xml:id="nkr_note_orig_0236007" n="0236007"/>必竟总无身。二乘无馀不无上<persName>佛</persName>果。无馀 <lb ed="X" n="0236b14"/><lb ed="R087" n="0271b14"/>是有馀。所以名无上。问。<persName>佛</persName>果有馀无馀既参杂。何名 <lb ed="X" n="0236b15"/><lb ed="R087" n="0271b15"/>无上。答。有馀无馀幷然别。在彼二乘不无上。<persName>佛</persName>果即 <lb ed="X" n="0236b16"/><lb ed="R087" n="0271b16"/>无却是有。有无不碍说无上。问。无住涅槃。菩萨亦有。 <lb ed="X" n="0236b17"/><lb ed="R087" n="0271b17"/>何不名无上。答。是分得不同果位全故。所以不名无 <lb ed="X" n="0236b18"/><lb ed="R087" n="0271b18"/>上。即小乘入无馀依。唯有淸净法界。无其身智。故名 <lb ed="X" n="0236b19"/><lb ed="R087" n="0272a01"/>下劣也。一性宗云。虽即身智似灭。即第八<anchor xml:id="nkr_note_orig_0236008" n="0236008"/>无不灭。即 <lb ed="X" n="0236b20"/><lb ed="R087" n="0272a02"/>隐在真如藏中。後时出无馀涅槃。受变易身。修大乘 <lb ed="X" n="0236b21"/><lb ed="R087" n="0272a03"/>行也。或入无馀依时。便入变易身。八六四万劫。至大 <lb ed="X" n="0236b22"/><lb ed="R087" n="0272a04"/>乘十信初位也。五性宗云。入无馀者。是定性声闻也。 <lb ed="X" n="0236b23"/><lb ed="R087" n="0272a05"/>即<g ref="#CB01926">灰</g>身灭智。同大虚空一切皆无也。以<persName>佛</persName>言不受後 <lb ed="X" n="0236b24"/><lb ed="R087" n="0272a06"/>有我生<anchor xml:id="nkr_note_add_0236b2401" n="0236b2401"/><anchor xml:id="beg0236b2401" n="0236b2401"/>已<anchor xml:id="end0236b2401"/>尽等。以因亡果亦丧也。若言入无馀後却 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0236c" n="0236c"/> <lb ed="X" n="0236c01"/><lb ed="R087" n="0272a07"/>起生者。应更受後有身。即违<persName>佛</persName>语也。一性难云。汝五 <lb ed="X" n="0236c02"/><lb ed="R087" n="0272a08"/>性宗。不许入无馀後受变易者。即如何舍利弗。受记 <lb ed="X" n="0236c03"/><lb ed="R087" n="0272a09"/>作<persName>佛</persName>。如何化火焚身耶。即无身智。华光<persName>佛</persName>身从何而 <lb ed="X" n="0236c04"/><lb ed="R087" n="0272a10"/>有也。若不许受变易者。即受记者虚言也。五性答云。 <lb ed="X" n="0236c05"/><lb ed="R087" n="0272a11"/>舍利弗化火烧身。但焚化身也。非焚实身。实身受<anchor xml:id="nkr_note_orig_0236009" n="0236009"/>变 <lb ed="X" n="0236c06"/><lb ed="R087" n="0272a12"/>後时成<persName>佛</persName>何爽。一性云。若入无馀涅槃。身智俱灭者 <lb ed="X" n="0236c07"/><lb ed="R087" n="0272a13"/>即有情界减也。如何<persName>世尊</persName>言有情界从无始不增减 <lb ed="X" n="0236c08"/><lb ed="R087" n="0272a14"/>耶。既不许有情界减者。即五性入无馀<g ref="#CB01926">灰</g>身灭智義 <lb ed="X" n="0236c09"/><lb ed="R087" n="0272a15"/>不成也。即一性宗自结云。<persName>佛</persName>言<g ref="#CB01926">灰</g>身灭智者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0236c0901" n="0236c0901"/><anchor xml:id="beg0236c0901" n="0236c0901"/>但<anchor xml:id="end0236c0901"/>是诃 <lb ed="X" n="0236c10"/><lb ed="R087" n="0272a16"/>责之言也。即有情界又不减也。此承前古解。两宗无 <lb ed="X" n="0236c11"/><lb ed="R087" n="0272a17"/>平文也。若據愚见。有似一性宗勝也。亦未敢祥究也。 <lb ed="X" n="0236c12"/><lb ed="R087" n="0272a18"/>可知。问曰。在灭定位以无心。如何化火耶。答曰。欲入 <lb ed="X" n="0236c13"/><lb ed="R087" n="0272b01"/>定时。先发愿。愿住定多少时节。承先愿<anchor xml:id="nkr_note_add_0236c1301" n="0236c1301"/><anchor xml:id="beg0236c1301" n="0236c1301"/>已<anchor xml:id="end0236c1301"/>满。火从定 <lb ed="X" n="0236c14"/><lb ed="R087" n="0272b02"/>中起焚身。若无愿力。定中不死也事须出定散心中 <lb ed="X" n="0236c15"/><lb ed="R087" n="0272b03"/>死也。问曰。四涅槃中何假实。答曰。自性涅槃是实。後 <lb ed="X" n="0236c16"/><lb ed="R087" n="0272b04"/>三是假。依真如立也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0236010" n="0236010"/>自涅槃即真如是也。是实无过 <lb ed="X" n="0236c17"/><lb ed="R087" n="0272b05"/>也。上来辨涅槃義有七门。总是解圆寂義讫。总是第 <lb ed="X" n="0236c18"/><lb ed="R087" n="0272b06"/>三辨年代讫也。</p> <lb ed="X" n="0236c19"/><lb ed="R087" n="0272b07"/><p xml:id="pX48p0236c1901">自下第二辨能传教人。即是异人挺生。群圣间出。是 <lb ed="X" n="0236c20"/><lb ed="R087" n="0272b08"/>也。且辨异人者。即是能传教之人也。即异人挺生。总 <lb ed="X" n="0236c21"/><lb ed="R087" n="0272b09"/>歎五人德也。异人者。即是奇异之人也。越于凡常人。 <lb ed="X" n="0236c22"/><lb ed="R087" n="0272b10"/>故名异。异者。即五常教中说<anchor xml:id="nkr_note_orig_0236011" n="0236011"/>人为五常之首。即<anchor xml:id="note_star_a" n="0236011" type="star"/>人義 <lb ed="X" n="0236c23"/><lb ed="R087" n="0272b11"/>礼智信。<anchor xml:id="note_star_b" n="0236011" type="star"/>人为首也。<anchor xml:id="note_star_c" n="0236011" type="star"/>人者是五義。即温良恭俭让等。此 <lb ed="X" n="0236c24"/><lb ed="R087" n="0272b12"/>五人虽人義同。越于常人。故名异人也。即是非常之 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0237a" n="0237a"/> <lb ed="X" n="0237a01"/><lb ed="R087" n="0272b13"/>人。异常故名异也。言挺者。即挺特而生。即出现之義。 <lb ed="X" n="0237a02"/><lb ed="R087" n="0272b14"/>切韵解挺训出也。言群圣者。即五人皆圣。故名群圣 <lb ed="X" n="0237a03"/><lb ed="R087" n="0272b15"/>也。又群者众也。即简异凡夫。此五人无非是圣也。即 <lb ed="X" n="0237a04"/><lb ed="R087" n="0272b16"/>有多圣人出现。名群圣也。言间出者。间谓间隔。即邻 <lb ed="X" n="0237a05"/><lb ed="R087" n="0272b17"/>次相间而出也。问。此五人各相去年代多少时。答曰。 <lb ed="X" n="0237a06"/><lb ed="R087" n="0272b18"/>此五人共有一百年出。难曰。若干年一圣出。五百年 <lb ed="X" n="0237a07"/><lb ed="R087" n="0273a01"/>一贤出。可言间出。既若共有一百年。如何言间出耶。 <lb ed="X" n="0237a08"/><lb ed="R087" n="0273a02"/>答。此圣人出虽同一百。以各居一国出。名间出。或五 <lb ed="X" n="0237a09"/><lb ed="R087" n="0273a03"/>人邻次间隔而生。名为间出。又五人相继不断。名群 <lb ed="X" n="0237a10"/><lb ed="R087" n="0273a04"/>圣。时不同故。名间出也。言五人者。一迦葉。二阿难。三 <lb ed="X" n="0237a11"/><lb ed="R087" n="0273a05"/>末田地。四<name role="" type="person">商那和修</name>。五忧婆菊多。</p> <lb ed="X" n="0237a12"/><lb ed="R087" n="0273a06"/><p xml:id="pX48p0237a1201">且第一大<name role="" type="person">迦葉波</name>者。梵云<name role="" type="person">摩诃迦葉</name>。此云<name role="" type="person">大饮光</name>。此人 <lb ed="X" n="0237a13"/><lb ed="R087" n="0273a07"/>身上金色光。为能吞饮日月之光。又云少欲知足也。 <lb ed="X" n="0237a14"/><lb ed="R087" n="0273a08"/>此大迦葉。不是忧楼频蠡迦葉等三人。此大迦葉。少 <lb ed="X" n="0237a15"/><lb ed="R087" n="0273a09"/>欲知足。常行头陀行也。在灵山修行次。忽然见光明 <lb ed="X" n="0237a16"/><lb ed="R087" n="0273a10"/>等。天雨四花。大地振动。迦葉见此异相。便入定观。乃 <lb ed="X" n="0237a17"/><lb ed="R087" n="0273a11"/>见大师在林中入般涅槃也。火急便至涅槃会上来。 <lb ed="X" n="0237a18"/><lb ed="R087" n="0273a12"/>颜<g ref="#CB15032">貌</g>惨然。中路逢著外道。外道手舞足蹈。报迦葉言。 <lb ed="X" n="0237a19"/><lb ed="R087" n="0273a13"/>瞿昙在日。教法如火。瞿昙灭後。教法如烟。不久即灭 <lb ed="X" n="0237a20"/><lb ed="R087" n="0273a14"/>也。迦葉闻之。转更悲惨。至涅槃会。乃见<persName>世尊</persName>。被诸王 <lb ed="X" n="0237a21"/><lb ed="R087" n="0273a15"/>等及大弟子荼毘焚烧。迦葉闷绝。良久乃苏。即焚烧 <lb ed="X" n="0237a22"/><lb ed="R087" n="0273a16"/>不著。迦葉绕金棺行道发愿。请<persName>世尊</persName>付<anchor xml:id="nkr_note_orig_0237001" n="0237001"/>乐教法<persName>世尊</persName> <lb ed="X" n="0237a23"/><lb ed="R087" n="0273a17"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0237002" n="0237002"/>不现身即双足。足者足迹。意在迦葉嘱咐教法也。迦 <lb ed="X" n="0237a24"/><lb ed="R087" n="0273a18"/>葉见<persName>世尊</persName>现足。深得<persName>世尊</persName>意。<persName>世尊</persName>便从心化出火自 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0237b" n="0237b"/> <lb ed="X" n="0237b01"/><lb ed="R087" n="0273b01"/>焚烧焚烧<anchor xml:id="nkr_note_add_0237b0101" n="0237b0101"/><anchor xml:id="beg0237b0101" n="0237b0101"/>已<anchor xml:id="end0237b0101"/>。又从心府藏化出香乳。流至四边。遂灭 <lb ed="X" n="0237b02"/><lb ed="R087" n="0273b02"/>其火。收得八硕七升舍利。诸国王等战诤取舍利供 <lb ed="X" n="0237b03"/><lb ed="R087" n="0273b03"/>养。迦葉言不应战诤。但各分取供养。即迦葉语<anchor xml:id="nkr_note_orig_0237003" n="0237003"/>葉语 <lb ed="X" n="0237b04"/><lb ed="R087" n="0273b04"/>诸<g ref="#CB16011">国</g>学言。此供养作福之事。是俗人应为。<persName>佛</persName>弟子等。 <lb ed="X" n="0237b05"/><lb ed="R087" n="0273b05"/>应须结集圣教。若不结集三藏圣教。圣教不久即灭。 <lb ed="X" n="0237b06"/><lb ed="R087" n="0273b06"/>恐中他外道言故。事须结集也。作此语<anchor xml:id="nkr_note_add_0237b0601" n="0237b0601"/><anchor xml:id="beg0237b0601" n="0237b0601"/>已<anchor xml:id="end0237b0601"/>。诸天子等 <lb ed="X" n="0237b07"/><lb ed="R087" n="0273b07"/>请迦葉。结集法藏。廣利众生。即是六欲天子等请也。 <lb ed="X" n="0237b08"/><lb ed="R087" n="0273b08"/>遂说偈请。偈云。耆年欲恚慢<anchor xml:id="nkr_note_add_0237b0801" n="0237b0801"/><anchor xml:id="beg0237b0801" n="0237b0801"/>已<anchor xml:id="end0237b0801"/>除。其形喩若紫金柱。 <lb ed="X" n="0237b09"/><lb ed="R087" n="0273b09"/>上下端严妙无比。眼目淸净如莲花。又诸大阿罗汉 <lb ed="X" n="0237b10"/><lb ed="R087" n="0273b10"/>语迦葉言。尊者知时。今法船欲破。法城欲颓。法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0237004A" n="0237004A"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0237004A" n="0237004A"/>海竭。 <lb ed="X" n="0237b11"/><lb ed="R087" n="0273b11"/>法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0237004B" n="0237004B"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0237004B" n="0237004B"/>幢倒。愿大慈悲。早结集法藏。即迦葉亦恐诸大阿 <lb ed="X" n="0237b12"/><lb ed="R087" n="0273b12"/>罗汉入灭去。遂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0237005" n="0237005"/>交弟子作神通。至<name role="" type="person">妙高山</name>顶击楗槌。 <lb ed="X" n="0237b13"/><lb ed="R087" n="0273b13"/>楗槌中有声。遍大千界。声中有言。有是<persName>佛</persName>弟子者。不 <lb ed="X" n="0237b14"/><lb ed="R087" n="0273b14"/>应入灭久住。罗汉闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0237b1401" n="0237b1401"/><anchor xml:id="beg0237b1401" n="0237b1401"/>已<anchor xml:id="end0237b1401"/>。皆来结集。即召得万馀人。凡 <lb ed="X" n="0237b15"/><lb ed="R087" n="0273b15"/>圣相计。迦葉语诸罗汉言。若日久求化遣日。即恐外 <lb ed="X" n="0237b16"/><lb ed="R087" n="0273b16"/>道结难。且务对之。如何更结集得耶。为阇王是王舍 <lb ed="X" n="0237b17"/><lb ed="R087" n="0273b17"/>城国主。遂请为外护主<anchor xml:id="nkr_note_orig_0237006" n="0237006"/>致养事。王遂许之。王言。我即 <lb ed="X" n="0237b18"/><lb ed="R087" n="0273b18"/>受尊者之言。我亦有请。若尊者入涅槃时。即与我相 <lb ed="X" n="0237b19"/><lb ed="R087" n="0274a01"/>报。迦葉亦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0237007" n="0237007"/>之也。遂将诸罗汉。于㮿钵罗窟内。结集法 <lb ed="X" n="0237b20"/><lb ed="R087" n="0274a02"/>藏。即付法传云。置四高座。此窟在<name role="" type="person">摩竭陀</name>。此云无毒 <lb ed="X" n="0237b21"/><lb ed="R087" n="0274a03"/>害国。国人有过。皆遣出国。于此国正中有城。名上茅 <lb ed="X" n="0237b22"/><lb ed="R087" n="0274a04"/>城也。梵云矩奢揭罗補罗城。唐言上茅城。<name role="" type="person">摩竭陀国</name> <lb ed="X" n="0237b23"/><lb ed="R087" n="0274a05"/>之正中。古先王所都之处。多出勝上吉茅草。因以为 <lb ed="X" n="0237b24"/><lb ed="R087" n="0274a06"/>名也。崇中四围。以为外墎。西通狭俓。即小路也。北闢 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0237c" n="0237c"/> <lb ed="X" n="0237c01"/><lb ed="R087" n="0274a07"/>山门。闢者开也。其城东西长。南北狭。周一百五十里。 <lb ed="X" n="0237c02"/><lb ed="R087" n="0274a08"/>内宫子城周四十馀里。羯尼迦树。遍诸道路。花含殊 <lb ed="X" n="0237c03"/><lb ed="R087" n="0274a09"/>馥。殊馥者香也。色烂黄金。暮春之月。林皆金色。此树 <lb ed="X" n="0237c04"/><lb ed="R087" n="0274a10"/>唐言无敌对。即不翻也。或云怀树也。宫城北外有一 <lb ed="X" n="0237c05"/><lb ed="R087" n="0274a11"/>窣堵波。是提婆达多。与未生怨王为亲友。放护财醉 <lb ed="X" n="0237c06"/><lb ed="R087" n="0274a12"/>象。欲害<persName>如来</persName>。<persName>如来</persName>指端出五狮子。醉象降伏处。次此 <lb ed="X" n="0237c07"/><lb ed="R087" n="0274a13"/>东北有窣堵波。是舍利子逢马勝比丘。得初果处。次 <lb ed="X" n="0237c08"/><lb ed="R087" n="0274a14"/>此不远有大深坑。是室利菊多。此云勝密。火坑毒<anchor xml:id="nkr_note_orig_0237008" n="0237008"/>饮 <lb ed="X" n="0237c09"/><lb ed="R087" n="0274a15"/>饭欲害<persName>佛</persName>处。次宫城东北行十四五里。至姞吉栗陀 <lb ed="X" n="0237c10"/><lb ed="R087" n="0274a16"/>罗矩咤山。唐言鹫峰接北山之阳。孤标特起。既栖鹫 <lb ed="X" n="0237c11"/><lb ed="R087" n="0274a17"/>鸟。又类高台。空翠相映。浓淡分色。<persName>佛</persName>成道後四十馀 <lb ed="X" n="0237c12"/><lb ed="R087" n="0274a18"/>年。多居此山。廣说<anchor xml:id="nkr_note_orig_0237009" n="0237009"/>脱妙法。西边山名毘富罗山也。城 <lb ed="X" n="0237c13"/><lb ed="R087" n="0274b01"/>北有迦兰竹园。西五六里近南山有大竹林。中有大 <lb ed="X" n="0237c14"/><lb ed="R087" n="0274b02"/>石窟。名㮿钵罗。在七葉巖间。于此窟中结集。迦葉将 <lb ed="X" n="0237c15"/><lb ed="R087" n="0274b03"/>诸罗汉至窟中。欲结集。遂见大众中有凡夫者。遂简 <lb ed="X" n="0237c16"/><lb ed="R087" n="0274b04"/>去之。唯取圣者。就圣者中。又简去有学。唯取无学。无 <lb ed="X" n="0237c17"/><lb ed="R087" n="0274b05"/>学中又简去慧解脱者。唯取俱解脱罗汉。三明六通 <lb ed="X" n="0237c18"/><lb ed="R087" n="0274b06"/>具八解脱者。有说千人者。亦有说唯简得五百人俱 <lb ed="X" n="0237c19"/><lb ed="R087" n="0274b07"/>解脱罗汉。其时阿难是有学被简出也。窟内唯是俱 <lb ed="X" n="0237c20"/><lb ed="R087" n="0274b08"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0237010" n="0237010"/>解者。窟外唯是有学及凡夫。亦有千馀人。阿难被简 <lb ed="X" n="0237c21"/><lb ed="R087" n="0274b09"/>出。便向林中习定。修行断惑。于一念中。起上上智。断 <lb ed="X" n="0237c22"/><lb ed="R087" n="0274b10"/>却三界俱生烦恼尽。得八根本定。一念得俱解脱大 <lb ed="X" n="0237c23"/><lb ed="R087" n="0274b11"/>阿罗汉。遂却击窟门。中来迦葉言。汝是有学。如何击 <lb ed="X" n="0237c24"/><lb ed="R087" n="0274b12"/>门也。阿难言。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0237c2401" n="0237c2401"/><anchor xml:id="beg0237c2401" n="0237c2401"/>已<anchor xml:id="end0237c2401"/>得无学。迦葉言。既得无学。即户钥 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0238a" n="0238a"/> <lb ed="X" n="0238a01"/><lb ed="R087" n="0274b13"/>中入来。阿难遂化神通而入窟内。由来结集。窟外诸 <lb ed="X" n="0238a02"/><lb ed="R087" n="0274b14"/>大众凡圣等。还结集诸藏。即于先结集也。窟内在後 <lb ed="X" n="0238a03"/><lb ed="R087" n="0274b15"/>结集。迦葉为上座。忽然不见<name role="" type="person">憍梵波提</name>。遂遣一人。至 <lb ed="X" n="0238a04"/><lb ed="R087" n="0274b16"/><name role="" type="person">妙高山</name>顶尸利园中。唤<name role="" type="person">憍梵波提</name>。<name role="" type="person">憍梵波提</name><anchor xml:id="nkr_note_orig_0238001" n="0238001"/>巳<persName>世尊</persName> <lb ed="X" n="0238a05"/><lb ed="R087" n="0274b17"/>入灭不来。遂化三道定果水。水结偈云。<name role="" type="person">憍梵波提</name>头 <lb ed="X" n="0238a06"/><lb ed="R087" n="0274b18"/>面礼。尊者迦葉紫金身。象王既去象子随。大师入灭 <lb ed="X" n="0238a07"/><lb ed="R087" n="0275a01"/>我随灭。便化火焚身也。即迦葉见<name role="" type="person">憍梵波提</name>不来。遂 <lb ed="X" n="0238a08"/><lb ed="R087" n="0275a02"/>便结集。先请忧波離。为首座。结集<persName>如来</persName>一代时律藏。 <lb ed="X" n="0238a09"/><lb ed="R087" n="0275a03"/>次是阿难结集经论二藏也。即此窟外大众于先结 <lb ed="X" n="0238a10"/><lb ed="R087" n="0275a04"/>集了。窟内却在後也。窟内<anchor xml:id="nkr_note_orig_0238002" n="0238002"/>便内便是上座部。窟外是 <lb ed="X" n="0238a11"/><lb ed="R087" n="0275a05"/>大众部。即大迦葉为教主也。</p> <lb ed="X" n="0238a12"/><lb ed="R087" n="0275a06"/><p xml:id="pX48p0238a1201">问曰。同时有大罗汉。如何迦葉偏为教主。兼阿难等。 <lb ed="X" n="0238a13"/><lb ed="R087" n="0275a07"/>答曰。此等皆是<persName>佛</persName>在日以玄记也。即传中说也。即迦 <lb ed="X" n="0238a14"/><lb ed="R087" n="0275a08"/>葉为<anchor xml:id="nkr_note_orig_0238003" n="0238003"/>散主。经二十年。廣作<persName>佛</persName>事。宣法藏。度脱有缘。及 <lb ed="X" n="0238a15"/><lb ed="R087" n="0275a09"/>同梵行。化缘将毕。即自思惟。我今年迈。深可厌患世 <lb ed="X" n="0238a16"/><lb ed="R087" n="0275a10"/>间。今涅槃时至。遍礼舍利。于四塔八塔前礼也。将入 <lb ed="X" n="0238a17"/><lb ed="R087" n="0275a11"/>涅槃。即教法付与谁人。谁人堪受付嘱。即命阿难。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0238a18"/><lb ed="R087" n="0275a12"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0238a1801" n="0238a1801"/><anchor xml:id="beg0238a1801" n="0238a1801"/>已<anchor xml:id="end0238a1801"/>记之。即依受付嘱也。阿难恐迦葉入涅槃。不離左 <lb ed="X" n="0238a19"/><lb ed="R087" n="0275a13"/>右。曾不捨離。後于馀时。告阿难曰。汝独入城乞饭。我 <lb ed="X" n="0238a20"/><lb ed="R087" n="0275a14"/>亦当随往。尔时迦葉著衣持钵。入<name role="" type="person">王舍城</name>。便作念云。 <lb ed="X" n="0238a21"/><lb ed="R087" n="0275a15"/>阿阇世王。本与我为约。若涅槃时必来相见。我今当 <lb ed="X" n="0238a22"/><lb ed="R087" n="0275a16"/>往问阇王。既到王门。守门人语言。王正睡次。新有严 <lb ed="X" n="0238a23"/><lb ed="R087" n="0275a17"/>命。我若睡之时。不许奏事。若警王觉。罪我无限。迦葉 <lb ed="X" n="0238a24"/><lb ed="R087" n="0275a18"/>具陈上事。而语门人曰。王若觉<anchor xml:id="nkr_note_add_0238a2401" n="0238a2401"/><anchor xml:id="beg0238a2401" n="0238a2401"/>已<anchor xml:id="end0238a2401"/>。为我申意。大迦葉 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0238b" n="0238b"/> <lb ed="X" n="0238b01"/><lb ed="R087" n="0275b01"/>欲入涅槃。故来辞王。遇王消息。不敢惊<anchor xml:id="nkr_note_orig_0238004" n="0238004"/>敕旨。语门人 <lb ed="X" n="0238b02"/><lb ed="R087" n="0275b02"/>讫而去。即往鸡足山也。阇王于梦见屋樑折。忽惊觉 <lb ed="X" n="0238b03"/><lb ed="R087" n="0275b03"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0238b0301" n="0238b0301"/><anchor xml:id="beg0238b0301" n="0238b0301"/>已<anchor xml:id="end0238b0301"/>。心生惶怖。门人遂来。白王言。迦葉欲入涅槃。来与 <lb ed="X" n="0238b04"/><lb ed="R087" n="0275b04"/>王别。値王睡次。不见而去。王闻语<anchor xml:id="nkr_note_add_0238b0401" n="0238b0401"/><anchor xml:id="beg0238b0401" n="0238b0401"/>已<anchor xml:id="end0238b0401"/>。发声大哭。闷绝 <lb ed="X" n="0238b05"/><lb ed="R087" n="0275b05"/>躄地。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0238005" n="0238005"/>良乃<anchor xml:id="nkr_note_orig_0238006" n="0238006"/>星。我何薄福。垢障深重。诸圣涅槃。不睹一 <lb ed="X" n="0238b06"/><lb ed="R087" n="0275b06"/>人。遂往竹园。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0238007" n="0238007"/>所礼阿难足。问其处所。阿难云。尊者在 <lb ed="X" n="0238b07"/><lb ed="R087" n="0275b07"/><name role="" type="person">鸡足山</name>去也。即阇王严驾。与阿难同往鸡足山。山有 <lb ed="X" n="0238b08"/><lb ed="R087" n="0275b08"/>三峰。犹如仰鸡足也。即尊者未入山时。遂发三愿。一 <lb ed="X" n="0238b09"/><lb ed="R087" n="0275b09"/>愿我入此山中。三峰即合掩蔽我身。二愿阇王与阿 <lb ed="X" n="0238b10"/><lb ed="R087" n="0275b10"/>难来。愿此三峰却开。令彼得见我身。若不见我身。恐 <lb ed="X" n="0238b11"/><lb ed="R087" n="0275b11"/>彼二人终于此处。三者愿我将此<persName>如来</persName>金兰袈裟 <lb ed="X" n="0238b12"/><lb ed="R087" n="0275b12"/>及钵盂。待弥勒慈尊下生。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0238008" n="0238008"/>生将此衣钵。奉上慈尊。发 <lb ed="X" n="0238b13"/><lb ed="R087" n="0275b13"/>三愿<anchor xml:id="nkr_note_add_0238b1301" n="0238b1301"/><anchor xml:id="beg0238b1301" n="0238b1301"/>已<anchor xml:id="end0238b1301"/>即入山中。三峰掩合为一。诸天雨花。遍覆迦 <lb ed="X" n="0238b14"/><lb ed="R087" n="0275b14"/>葉身。阇王与阿难至。三峰却开。见迦葉俨然而坐即 <lb ed="X" n="0238b15"/><lb ed="R087" n="0275b15"/>以种种供养。供养<anchor xml:id="nkr_note_add_0238b1501" n="0238b1501"/><anchor xml:id="beg0238b1501" n="0238b1501"/>已<anchor xml:id="end0238b1501"/>具知教法付嘱阿难。阇王欲将 <lb ed="X" n="0238b16"/><lb ed="R087" n="0275b16"/>香木焚烧迦葉。阿难语王曰。此尊者入灭尽定。持<anchor xml:id="nkr_note_orig_0238009" n="0238009"/>僧 <lb ed="X" n="0238b17"/><lb ed="R087" n="0275b17"/>梨衣。待弥勒。定力任持。假使劫火亦不能烧。况是世 <lb ed="X" n="0238b18"/><lb ed="R087" n="0275b18"/>间火而能烧也。王闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0238b1801" n="0238b1801"/><anchor xml:id="beg0238b1801" n="0238b1801"/>已<anchor xml:id="end0238b1801"/>焚烧心息。尽情供养<anchor xml:id="nkr_note_add_0238b1802" n="0238b1802"/><anchor xml:id="beg0238b1802" n="0238b1802"/>已<anchor xml:id="end0238b1802"/>。与阿 <lb ed="X" n="0238b19"/><lb ed="R087" n="0276a01"/>难却下鸡足。三峰还合为一也。即婆娑一百四十五 <lb ed="X" n="0238b20"/><lb ed="R087" n="0276a02"/>云。释迦灭後。经五十七俱知六十百千岁。<name role="" type="person">慈氏<persName>如来</persName></name> <lb ed="X" n="0238b21"/><lb ed="R087" n="0276a03"/>应正等<anchor xml:id="nkr_note_orig_0238010" n="0238010"/>觉。迦葉从山而出。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0238011" n="0238011"/>而出作礼慈尊。以僧伽梨 <lb ed="X" n="0238b22"/><lb ed="R087" n="0276a04"/>衣。跪上慈氏。尔时弥勒受僧伽梨衣。三会度人。廣宣 <lb ed="X" n="0238b23"/><lb ed="R087" n="0276a05"/>妙法。廣如婆沙说也。上来辨第一教主讫也。</p> <lb ed="X" n="0238b24"/><lb ed="R087" n="0276a06"/><p xml:id="pX48p0238b2401">次第二教主者。即是阿难。即阇王见阿难受付嘱<anchor xml:id="nkr_note_add_0238b2401" n="0238b2401"/><anchor xml:id="beg0238b2401" n="0238b2401"/>已<anchor xml:id="end0238b2401"/>。 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0238c" n="0238c"/> <lb ed="X" n="0238c01"/><lb ed="R087" n="0276a07"/>即告阿难。大迦葉入涅槃。我亦不见。<persName>如来</persName>入灭我又 <lb ed="X" n="0238c02"/><lb ed="R087" n="0276a08"/>不睹。若尊者入涅槃时。事须与我相报。王与阿难为 <lb ed="X" n="0238c03"/><lb ed="R087" n="0276a09"/>约<anchor xml:id="nkr_note_add_0238c0301" n="0238c0301"/><anchor xml:id="beg0238c0301" n="0238c0301"/>已<anchor xml:id="end0238c0301"/>。即却归入城。即阿难廣说法藏。弥佈世间。利乐 <lb ed="X" n="0238c04"/><lb ed="R087" n="0276a10"/>众生及同梵行。任持教法。命不断绝。经二十年。行至 <lb ed="X" n="0238c05"/><lb ed="R087" n="0276a11"/>一竹园所。见有一比丘错习伽陀云。若人生百岁。不 <lb ed="X" n="0238c06"/><lb ed="R087" n="0276a12"/>见水老涸。不如生一日。而得睹见之。阿难忽然闻见。 <lb ed="X" n="0238c07"/><lb ed="R087" n="0276a13"/>惨然悲歎。世间眼灭。何期今日顚倒<anchor xml:id="nkr_note_orig_0238012" n="0238012"/>忘言。阿难遂与 <lb ed="X" n="0238c08"/><lb ed="R087" n="0276a14"/>正此偈云。汝所习者。不是<persName>佛</persName>偈。汝当谛听。与汝宣<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0238c09"/><lb ed="R087" n="0276a15"/>偈。偈云。若人生百岁。不解生灭法。不如生一日。而得 <lb ed="X" n="0238c10"/><lb ed="R087" n="0276a16"/>解了之。比丘闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0238c1001" n="0238c1001"/><anchor xml:id="beg0238c1001" n="0238c1001"/>已<anchor xml:id="end0238c1001"/>。说于本师。尊者阿难。示我此偈。本 <lb ed="X" n="0238c11"/><lb ed="R087" n="0276a17"/>师云。阿难老迈。智慧衰劣。言多错也。不可信之。汝即 <lb ed="X" n="0238c12"/><lb ed="R087" n="0276a18"/>依前习我偈。却至竹林习旧偈。阿难重闻旧偈。即却 <lb ed="X" n="0238c13"/><lb ed="R087" n="0276b01"/>问比丘云。我语汝。如何不依我之说偈。比丘云。我师 <lb ed="X" n="0238c14"/><lb ed="R087" n="0276b02"/>言。阿难以昏昧。不堪为师笵。俱依旧习也。阿难闻此 <lb ed="X" n="0238c15"/><lb ed="R087" n="0276b03"/>语<anchor xml:id="nkr_note_add_0238c1501" n="0238c1501"/><anchor xml:id="beg0238c1501" n="0238c1501"/>已<anchor xml:id="end0238c1501"/>。即自歎言。此小比丘由不依我教。我住世何益。 <lb ed="X" n="0238c16"/><lb ed="R087" n="0276b04"/>不如早入涅槃。即阿难无弟子受付嘱也。世间甚难 <lb ed="X" n="0238c17"/><lb ed="R087" n="0276b05"/>久住。吾师同梵行。皆悉入灭。遂作念<anchor xml:id="nkr_note_add_0238c1701" n="0238c1701"/><anchor xml:id="beg0238c1701" n="0238c1701"/>已<anchor xml:id="end0238c1701"/>。为阇王先与 <lb ed="X" n="0238c18"/><lb ed="R087" n="0276b06"/>我为约。我当辞去。遂行至王宫。告守门人曰。阿难尊 <lb ed="X" n="0238c19"/><lb ed="R087" n="0276b07"/>者在门外。将欲涅槃。故来相别。门人答曰。王今睡。不 <lb ed="X" n="0238c20"/><lb ed="R087" n="0276b08"/>敢警动。忽若觉<anchor xml:id="nkr_note_add_0238c2001" n="0238c2001"/><anchor xml:id="beg0238c2001" n="0238c2001"/>已<anchor xml:id="end0238c2001"/>。罪我非轻。阿难云。王若觉时。与我 <lb ed="X" n="0238c21"/><lb ed="R087" n="0276b09"/>传意。阇王梦中。梦见伞盖落。忽惊觉。门人奏王。具陈 <lb ed="X" n="0238c22"/><lb ed="R087" n="0276b10"/>阿难之语。王闻闷绝。良久乃醒。发声嚎哭。而作是言。 <lb ed="X" n="0238c23"/><lb ed="R087" n="0276b11"/>呜呼怪哉。世间眼灭。三界苦恼。谁当拔济。一切众生 <lb ed="X" n="0238c24"/><lb ed="R087" n="0276b12"/>永沉生死也。王问门人。阿难于何处入涅槃。门人答 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0239a" n="0239a"/> <lb ed="X" n="0239a01"/><lb ed="R087" n="0276b13"/>言。不知<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239001" n="0239001"/>即竹林所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239002" n="0239002"/>有。竹林神白王。尊者阿难。向毘舍 <lb ed="X" n="0239a02"/><lb ed="R087" n="0276b14"/>離国。入涅槃去也。阇王闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0239a0201" n="0239a0201"/><anchor xml:id="beg0239a0201" n="0239a0201"/>已<anchor xml:id="end0239a0201"/>。即严驾四兵。往恒河侧。 <lb ed="X" n="0239a03"/><lb ed="R087" n="0276b15"/>即见阿难。至恒河中流。王言。何期三界明灯<anchor xml:id="nkr_note_add_0239a0301" n="0239a0301"/><anchor xml:id="beg0239a0301" n="0239a0301"/>已<anchor xml:id="end0239a0301"/>弃我 <lb ed="X" n="0239a04"/><lb ed="R087" n="0276b16"/>而去。唯愿尊者不须涅槃。其时毘舍離城神。即报毘 <lb ed="X" n="0239a05"/><lb ed="R087" n="0276b17"/>舍離国言。尊者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239003" n="0239003"/>降阿难。于我国内入涅槃。即恒河神 <lb ed="X" n="0239a06"/><lb ed="R087" n="0276b18"/>又请。阿难淹然不语。于时大地六种震动。天雨四花。 <lb ed="X" n="0239a07"/><lb ed="R087" n="0277a01"/>即雪山中有五百仙人。见其异相。至阿难所。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239004" n="0239004"/>难化水 <lb ed="X" n="0239a08"/><lb ed="R087" n="0277a02"/>为金地。为仙人说法。时仙皆得道果。其五百罗汉。皆 <lb ed="X" n="0239a09"/><lb ed="R087" n="0277a03"/>欲先般涅槃。即阿难念曰。<persName>佛</persName>记。健驮罗国。当有比丘。 <lb ed="X" n="0239a10"/><lb ed="R087" n="0277a04"/>名末田。亦名<name role="" type="person">末田底迦</name>也。与<name role="" type="person">商那和修</name>。同时受付嘱 <lb ed="X" n="0239a11"/><lb ed="R087" n="0277a05"/>法藏。即恒河中龙王。请阿难。在河中入涅槃。空中帝 <lb ed="X" n="0239a12"/><lb ed="R087" n="0277a06"/>释又言。唯愿尊者向我宫中入涅槃。阿难进退不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239005" n="0239005"/>为 <lb ed="X" n="0239a13"/><lb ed="R087" n="0277a07"/>四王。遂化火焚身入涅槃。分为四分也。即四王各收 <lb ed="X" n="0239a14"/><lb ed="R087" n="0277a08"/>一分供养也。此辨第二教主化缘。化缘毕也。</p> <lb ed="X" n="0239a15"/><lb ed="R087" n="0277a09"/><p xml:id="pX48p0239a1501"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0239006" n="0239006"/>从次辨第三教主者。即是末田地者。是旧译也。若名 <lb ed="X" n="0239a16"/><lb ed="R087" n="0277a10"/><name role="" type="person">末田底迦</name>者。为正。即末田地。此云金地。以阿难化水。 <lb ed="X" n="0239a17"/><lb ed="R087" n="0277a11"/>为金地时。以得果故。名金地。二云<name role="" type="person">末田底迦</name>。此云金 <lb ed="X" n="0239a18"/><lb ed="R087" n="0277a12"/>头。以头发似金色故。名金头也。即阿难云。<persName>世尊</persName>付法 <lb ed="X" n="0239a19"/><lb ed="R087" n="0277a13"/>与迦葉。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239007" n="0239007"/>付法与我。我付嘱与汝末田地。即<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239008" n="0239008"/>双付二人 <lb ed="X" n="0239a20"/><lb ed="R087" n="0277a14"/>也问曰。此二人是同时。如何末田地先为第三教主。答 <lb ed="X" n="0239a21"/><lb ed="R087" n="0277a15"/>曰。为约位次。即<name role="" type="person">商那和修</name>。合为第三教主也。谓商那 <lb ed="X" n="0239a22"/><lb ed="R087" n="0277a16"/>和修。与优婆毱多有缘。合为弟子。以优婆毱多。为第五 <lb ed="X" n="0239a23"/><lb ed="R087" n="0277a17"/>教主故。所以将第三<name role="" type="person">商那和修</name>。为第四教主。亦无失 <lb ed="X" n="0239a24"/><lb ed="R087" n="0277a18"/>也。问曰。此末田在何处往化。答曰<persName>如来</persName>在日。将诸比 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0239b" n="0239b"/> <lb ed="X" n="0239b01"/><lb ed="R087" n="0277b01"/>丘。飞腾遊行。至于<name role="" type="person">迦湿弥罗</name>国。<persName>佛</persName>告诸比丘等。当知 <lb ed="X" n="0239b02"/><lb ed="R087" n="0277b02"/>于我灭後五十年中。有大罗汉。名<name role="" type="person">末田底迦</name>。化于此 <lb ed="X" n="0239b03"/><lb ed="R087" n="0277b03"/>地。造五百伽蓝。即是<persName>佛</persName>悬记此人也。即末田地闻<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0239b04"/><lb ed="R087" n="0277b04"/>玄记之。即我今得道以了。心生欢喜。即往彼处大龙 <lb ed="X" n="0239b05"/><lb ed="R087" n="0277b05"/>池中去。即末田地。先从他龙王边乞。其龙王大忿嗔。 <lb ed="X" n="0239b06"/><lb ed="R087" n="0277b06"/>与此尊者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239009" n="0239009"/>觉神力。即尊者是大阿罗汉。作十八变现 <lb ed="X" n="0239b07"/><lb ed="R087" n="0277b07"/>大神道。以龙王是业通故。即龙王堕附也。即龙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239010" n="0239010"/>三见 <lb ed="X" n="0239b08"/><lb ed="R087" n="0277b08"/>尊者威力雄猛。大地振勤。其龙王问尊者云。乞大池 <lb ed="X" n="0239b09"/><lb ed="R087" n="0277b09"/>应不得。若乞少分。我应得。尊者云。我欲此处造一精 <lb ed="X" n="0239b10"/><lb ed="R087" n="0277b10"/>舍。流行法藏也。以<persName>如来</persName>玄记。我于此地中王化。造立 <lb ed="X" n="0239b11"/><lb ed="R087" n="0277b11"/>精舍。亦不乞多。即要一座具地。或一膝地。不定也。其 <lb ed="X" n="0239b12"/><lb ed="R087" n="0277b12"/>龙王闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0239b1201" n="0239b1201"/><anchor xml:id="beg0239b1201" n="0239b1201"/>已<anchor xml:id="end0239b1201"/>即许也。如是尊者。即展座具时。水即渐渐 <lb ed="X" n="0239b13"/><lb ed="R087" n="0277b13"/>缩少。座即渐渐展大。乃至造得五百伽蓝。池唯于西 <lb ed="X" n="0239b14"/><lb ed="R087" n="0277b14"/>南角。留少分水。周圆十五里也。龙王于此西南角居 <lb ed="X" n="0239b15"/><lb ed="R087" n="0277b15"/>也。此池後造五百所伽蓝。经一千年。既有精舍。众僧 <lb ed="X" n="0239b16"/><lb ed="R087" n="0277b16"/>须得净人供给。乃于诸国贸易。即此净人後经多时。 <lb ed="X" n="0239b17"/><lb ed="R087" n="0277b17"/>僧众转少。净人转多。即净人相扶为王。邻国皆言为 <lb ed="X" n="0239b18"/><lb ed="R087" n="0277b18"/>之奴国。梵云乞利罗。此云买。诸国皆轻之。不相交往。 <lb ed="X" n="0239b19"/><lb ed="R087" n="0278a01"/>後时罗汉。即于此国。化火焚身。入般涅槃。即是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239011" n="0239011"/>罗罽 <lb ed="X" n="0239b20"/><lb ed="R087" n="0278a02"/>宾国。或云<name role="" type="person">迦湿弥罗</name>国是也。此辨第三教主也。</p> <lb ed="X" n="0239b21"/><lb ed="R087" n="0278a03"/><p xml:id="pX48p0239b2101">自下第四辨<name role="" type="person">商那和修</name>者。亦云胎衣。是旧译也。若新 <lb ed="X" n="0239b22"/><lb ed="R087" n="0278a04"/>翻者。即梵云商诺迦缚蹉。此云草衣。此尊者过去久 <lb ed="X" n="0239b23"/><lb ed="R087" n="0278a05"/>远时。曾为<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239012" n="0239012"/>假客。入海求珠。逢一和尙。是辟支<persName>佛</persName>。身著 <lb ed="X" n="0239b24"/><lb ed="R087" n="0278a06"/>草衣。即此商主。以衣奉施此<persName>佛</persName>。幷供养。遂发愿云。愿 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0239c" n="0239c"/> <lb ed="X" n="0239c01"/><lb ed="R087" n="0278a07"/>我当来似此和尙。还著草衣。愿我所事和尙。即勝于 <lb ed="X" n="0239c02"/><lb ed="R087" n="0278a08"/>此和尙。倍万倍。即阿难是也。发愿<anchor xml:id="nkr_note_add_0239c0201" n="0239c0201"/><anchor xml:id="beg0239c0201" n="0239c0201"/>已<anchor xml:id="end0239c0201"/>。至後身时。与胎 <lb ed="X" n="0239c03"/><lb ed="R087" n="0278a09"/>衣俱生。随身长。出家之时。变为<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239013" n="0239013"/>著草衣。故云胎衣也。 <lb ed="X" n="0239c04"/><lb ed="R087" n="0278a10"/>後至涅槃时。留此衣。以表法也。即传云此衣若损时 <lb ed="X" n="0239c05"/><lb ed="R087" n="0278a11"/>法亦渐灭也。即唐三藏从西方来。见此衣以损也。将 <lb ed="X" n="0239c06"/><lb ed="R087" n="0278a12"/>知<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239014" n="0239014"/><persName>佛</persName>渐似灭也。故云衣有所表。即<name role="" type="person">商那和修</name>受阿难 <lb ed="X" n="0239c07"/><lb ed="R087" n="0278a13"/>付嘱。即颁宣法藏。廣度有缘也。即<persName>佛</persName>玄记云。<name role="" type="person">摩竭陀</name> <lb ed="X" n="0239c08"/><lb ed="R087" n="0278a14"/>国有长者。名曰菊提。菊提有三子。最少之子。于我正 <lb ed="X" n="0239c09"/><lb ed="R087" n="0278a15"/>法。当得圣果也。其尊者<name role="" type="person">商那和修</name>。即记得<persName>佛</persName>玄记。後 <lb ed="X" n="0239c10"/><lb ed="R087" n="0278a16"/>时将千徒弟。至彼长者家。与菊提长者为门徒。後时 <lb ed="X" n="0239c11"/><lb ed="R087" n="0278a17"/>更去。即徒弟渐渐少。更经後时。尊者独自一身。至菊 <lb ed="X" n="0239c12"/><lb ed="R087" n="0278a18"/>提家。即长者问曰。前度有众多弟子。如今如何独自 <lb ed="X" n="0239c13"/><lb ed="R087" n="0278b01"/>一身来。尊者答曰。弟子捨我而去。便问长者云。能与 <lb ed="X" n="0239c14"/><lb ed="R087" n="0278b02"/>我为弟子否。即意不在取长者身。意在第三子也。此 <lb ed="X" n="0239c15"/><lb ed="R087" n="0278b03"/>菊提长者无子息。长者云。我不能与尊者为弟子。我 <lb ed="X" n="0239c16"/><lb ed="R087" n="0278b04"/>未離财色故。若後时有子息。即与尊者为弟子也。尊 <lb ed="X" n="0239c17"/><lb ed="R087" n="0278b05"/>者见许子便去。後时长者生得子。名<name role="" type="person">阿难陀</name>菊多。尊 <lb ed="X" n="0239c18"/><lb ed="R087" n="0278b06"/>者便从长者乞。长者不肯。我家业廣大。要此子贸易 <lb ed="X" n="0239c19"/><lb ed="R087" n="0278b07"/>也。若更有第二子。必与尊者。尊者见许<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239015" n="0239015"/>许遂去。後时 <lb ed="X" n="0239c20"/><lb ed="R087" n="0278b08"/>有第二子。名阿叔毕菊多。尊者亦从乞。长者亦不肯。 <lb ed="X" n="0239c21"/><lb ed="R087" n="0278b09"/>我第二子知外。第一子知内。若有第三子。即一任将 <lb ed="X" n="0239c22"/><lb ed="R087" n="0278b10"/>去。尊者遂去。後时长者有第三子。名优波菊多。尊者 <lb ed="X" n="0239c23"/><lb ed="R087" n="0278b11"/>从长者乞。彼亦不肯。尊者即衫理教化此第三子。汝 <lb ed="X" n="0239c24"/><lb ed="R087" n="0278b12"/>经<anchor xml:id="nkr_note_add_0239c2401" n="0239c2401"/><anchor xml:id="beg0239c2401" n="0239c2401"/>已<anchor xml:id="end0239c2401"/>为白心多。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239016" n="0239016"/>力<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239017" n="0239017"/>里心<anchor xml:id="nkr_note_orig_0239018" n="0239018"/>彼。问曰。何是白心黑心耶。尊者 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0240a" n="0240a"/> <lb ed="X" n="0240a01"/><lb ed="R087" n="0278b13"/>答曰。饶益人是白心。不饶益人是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0240001" n="0240001"/>白心不饶益人是 <lb ed="X" n="0240a02"/><lb ed="R087" n="0278b14"/>黑心。菊多答曰。我唯黑心多。尊者言。汝应黑白二石 <lb ed="X" n="0240a03"/><lb ed="R087" n="0278b15"/>子。益人者。置一白石子。损人者。置一黑石子。乃至後 <lb ed="X" n="0240a04"/><lb ed="R087" n="0278b16"/>时。唯有纯白石子。尊者便谓说法。此菊多便于言下。 <lb ed="X" n="0240a05"/><lb ed="R087" n="0278b17"/>得证初果。以黑心者。是贪嗔痴等。白心者。是信等十 <lb ed="X" n="0240a06"/><lb ed="R087" n="0278b18"/>一法也。即尊者白四羯磨。乃得第四果也。既化得弟 <lb ed="X" n="0240a07"/><lb ed="R087" n="0279a01"/>子。自亦不入涅槃。于一山中。领诸徒弟。于此山中修 <lb ed="X" n="0240a08"/><lb ed="R087" n="0279a02"/>行也。</p> <lb ed="X" n="0240a09"/><lb ed="R087" n="0279a03"/><p xml:id="pX48p0240a0901">自下第五教主。即是优波菊多。既受付嘱<anchor xml:id="nkr_note_add_0240a0901" n="0240a0901"/><anchor xml:id="beg0240a0901" n="0240a0901"/>已<anchor xml:id="end0240a0901"/>。廣宣法 <lb ed="X" n="0240a10"/><lb ed="R087" n="0279a04"/>藏。度脱有缘。利益群生。若有夫妻二人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0240002" n="0240002"/>相爱者。化得 <lb ed="X" n="0240a11"/><lb ed="R087" n="0279a05"/>获得圣果者。以折细草为筹。筹长四寸。在一石室。从 <lb ed="X" n="0240a12"/><lb ed="R087" n="0279a06"/>廣一丈六尺。或云三丈者。不定也。折筹满室。後时涅 <lb ed="X" n="0240a13"/><lb ed="R087" n="0279a07"/>槃。取焚身得足。每度说法。皆有得圣之者。後时说法。 <lb ed="X" n="0240a14"/><lb ed="R087" n="0279a08"/>座下多人。不证道果。菊多作念。我说法时。无有不得 <lb ed="X" n="0240a15"/><lb ed="R087" n="0279a09"/>圣果者。今此众中与我无缘者。应是吾师方能化得 <lb ed="X" n="0240a16"/><lb ed="R087" n="0279a10"/>也。即<name role="" type="person">商那和修</name>于山中。遥知菊多忆念。便作神通。至 <lb ed="X" n="0240a17"/><lb ed="R087" n="0279a11"/>菊多所。其菊多不在。既至<anchor xml:id="nkr_note_add_0240a1701" n="0240a1701"/><anchor xml:id="beg0240a1701" n="0240a1701"/>已<anchor xml:id="end0240a1701"/>。即于绳床上坐。其菊多 <lb ed="X" n="0240a18"/><lb ed="R087" n="0279a12"/>弟子。见发爪长利。不知是大阿罗汉。遂作骂。你是何 <lb ed="X" n="0240a19"/><lb ed="R087" n="0279a13"/>方老僧。坐我和尙绳床。即便推挽。犹如<name role="" type="person">须弥山</name>。终不 <lb ed="X" n="0240a20"/><lb ed="R087" n="0279a14"/>能动。遂报菊多。菊多云。应是我大师至彼。果如所言。 <lb ed="X" n="0240a21"/><lb ed="R087" n="0279a15"/>即以头面而作礼。问讯起居。诸弟子由自憍慢不息。 <lb ed="X" n="0240a22"/><lb ed="R087" n="0279a16"/>虽即我师作礼。未必道德勝于我师也。即知诸弟子 <lb ed="X" n="0240a23"/><lb ed="R087" n="0279a17"/>慢心未除。安坐之次。即于指端。放五百道神光。或有 <lb ed="X" n="0240a24"/><lb ed="R087" n="0279a18"/>云五百道香乳。亦不定也。<name role="" type="person">商那和修</name>。即告菊多曰。汝 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0240b" n="0240b"/> <lb ed="X" n="0240b01"/><lb ed="R087" n="0279b01"/>知此瑞相从何禅定而发。菊多见<anchor xml:id="nkr_note_add_0240b0101" n="0240b0101"/><anchor xml:id="beg0240b0101" n="0240b0101"/>已<anchor xml:id="end0240b0101"/>。即入定中。尽其 <lb ed="X" n="0240b02"/><lb ed="R087" n="0279b02"/>神力。了不能知。乃白和尙云。我尽神力。不能知此神 <lb ed="X" n="0240b03"/><lb ed="R087" n="0279b03"/>变。师云。汝应不知。以<persName>世尊</persName>三昧神通大迦葉不知。迦 <lb ed="X" n="0240b04"/><lb ed="R087" n="0279b04"/>葉三昧阿难不能知。乃至我有神通三昧。汝不能知。 <lb ed="X" n="0240b05"/><lb ed="R087" n="0279b05"/>此是龙奋迅三昧。今付与汝。汝当受付。于是诸弟子 <lb ed="X" n="0240b06"/><lb ed="R087" n="0279b06"/>等憍慢心悉除。言下皆证得圣果。<name role="" type="person">商那和修</name>。即于此 <lb ed="X" n="0240b07"/><lb ed="R087" n="0279b07"/>处入于涅槃。菊多乃收舍利。起塔供养。于後菊多说 <lb ed="X" n="0240b08"/><lb ed="R087" n="0279b08"/>法之时。座下无有不获圣果者。廣化有缘。时人号为 <lb ed="X" n="0240b09"/><lb ed="R087" n="0279b09"/>无相好<persName>佛</persName>。後于一时说法之次。天魔作念。此是大阿 <lb ed="X" n="0240b10"/><lb ed="R087" n="0279b10"/>罗汉。善化有缘。我有徒。皆悉属他。我作神通。或变为 <lb ed="X" n="0240b11"/><lb ed="R087" n="0279b11"/>女人。或作同类。或雨七宝等。当扰恼菊多。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0240003" n="0240003"/>命说法不 <lb ed="X" n="0240b12"/><lb ed="R087" n="0279b12"/>得知。後时菊多于说法处。听法之人。都无一人证得 <lb ed="X" n="0240b13"/><lb ed="R087" n="0279b13"/>圣果者。菊多云。应是天魔恼我徒众。即入定观之。见 <lb ed="X" n="0240b14"/><lb ed="R087" n="0279b14"/>有天魔恼我徒众。不令证果。又彼将头冠。安在菊多 <lb ed="X" n="0240b15"/><lb ed="R087" n="0279b15"/>头上。在大众中而舞弄之。天魔既尔。即彼菊多将三 <lb ed="X" n="0240b16"/><lb ed="R087" n="0279b16"/>死屍。即狗猿猴蛇等。化为璎珞。语波旬云。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0240004" n="0240004"/>汝之天魔 <lb ed="X" n="0240b17"/><lb ed="R087" n="0279b17"/>既尔。即彼菊多汝奉我头冠。我今与汝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0240005" n="0240005"/>与汝璎珞。波 <lb ed="X" n="0240b18"/><lb ed="R087" n="0279b18"/>旬为之是实。而纳受之。遂被菊多安著头上。却<anchor xml:id="nkr_note_orig_0240006" n="0240006"/>伏本 <lb ed="X" n="0240b19"/><lb ed="R087" n="0280a01"/>形嗅秽无堪。波旬神力。上天入地。种种施为不能除 <lb ed="X" n="0240b20"/><lb ed="R087" n="0280a02"/>之。即上告梵王云。此是十力弟子所变化。我终不能 <lb ed="X" n="0240b21"/><lb ed="R087" n="0280a03"/>除之。汝却至菊多所。求哀忏悔。命<anchor xml:id="nkr_note_orig_0240007" n="0240007"/>知此三屍。馀皆不 <lb ed="X" n="0240b22"/><lb ed="R087" n="0280a04"/>得。波旬却至彼处忏谢。菊多许之。告波旬曰。我闻汝 <lb ed="X" n="0240b23"/><lb ed="R087" n="0280a05"/>善能<anchor xml:id="nkr_note_orig_0240008" n="0240008"/>许现<anchor xml:id="nkr_note_orig_0240009" n="0240009"/><persName>如来</persName>相<persName>如来</persName>相好。我为不见<persName>世尊</persName>。汝与我 <lb ed="X" n="0240b24"/><lb ed="R087" n="0280a06"/>现<persName>世尊</persName>相好。威仪须一相似。我与去却。波旬云。我与 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0240c" n="0240c"/> <lb ed="X" n="0240c01"/><lb ed="R087" n="0280a07"/>尊者现身。尊者不得礼拜。波旬入林中。现<persName>如来</persName>身。紫 <lb ed="X" n="0240c02"/><lb ed="R087" n="0280a08"/>磨金色<anchor xml:id="nkr_note_orig_0240010" n="0240010"/>长丈六帝释引前。梵王随後。八部四众。悉皆 <lb ed="X" n="0240c03"/><lb ed="R087" n="0280a09"/>围绕。菊多不觉礼拜。又语波旬曰。汝自今<anchor xml:id="nkr_note_add_0240c0301" n="0240c0301"/><anchor xml:id="beg0240c0301" n="0240c0301"/>已<anchor xml:id="end0240c0301"/>後。与我 <lb ed="X" n="0240c04"/><lb ed="R087" n="0280a10"/>发二种愿。我与汝除之。一有说法者。不令恼乱。二有 <lb ed="X" n="0240c05"/><lb ed="R087" n="0280a11"/>坐禅修道。不得乱彼身心。波旬云。我能依此奉行。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0240011" n="0240011"/>至 <lb ed="X" n="0240c06"/><lb ed="R087" n="0280a12"/>今所有修行人。不敢恼乱。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0240012" n="0240012"/>恼乱时即菊多<anchor xml:id="nkr_note_orig_0240013" n="0240013"/>二十三死。 <lb ed="X" n="0240c07"/><lb ed="R087" n="0280a13"/>第五师付教法讫。上来五师。相计共有一百年。是故 <lb ed="X" n="0240c08"/><lb ed="R087" n="0280a14"/>疏云。百岁<anchor xml:id="nkr_note_add_0240c0801" n="0240c0801"/><anchor xml:id="beg0240c0801" n="0240c0801"/>已<anchor xml:id="end0240c0801"/>前有五师。皆是其异之人。异于凡夫。故 <lb ed="X" n="0240c09"/><lb ed="R087" n="0280a15"/>名异人。挺生群圣间出也。上来总是第二能传教人 <lb ed="X" n="0240c10"/><lb ed="R087" n="0280a16"/>也。</p> <lb ed="X" n="0240c11"/><lb ed="R087" n="0280a17"/><p xml:id="pX48p0240c1101">自下第三辨所传教法者。疏云。淳源尙挹真轨犹同 <lb ed="X" n="0240c12"/><lb ed="R087" n="0280a18"/>者。解云。即辨法也。即是<persName>如来</persName>正真教法。更无邪谬。由 <lb ed="X" n="0240c13"/><lb ed="R087" n="0280b01"/>如<persName>佛</persName>在日无异。故名真轨犹同。言淳者。有二解。一云。 <lb ed="X" n="0240c14"/><lb ed="R087" n="0280b02"/>淳者是无杂之義。即法花经云纯一无杂也。二云。不 <lb ed="X" n="0240c15"/><lb ed="R087" n="0280b03"/>是无杂之義。疏中是此淳字。以享从水故。非是无杂 <lb ed="X" n="0240c16"/><lb ed="R087" n="0280b04"/>義。此淳字是精也。亦是淸也。即训为淸也。源者始也。 <lb ed="X" n="0240c17"/><lb ed="R087" n="0280b05"/>水之初出。名为源。意说此五人传法一味也。即真正 <lb ed="X" n="0240c18"/><lb ed="R087" n="0280b06"/>教法名淸源也。若有杂乱者。即名浊也。解源者。亦有 <lb ed="X" n="0240c19"/><lb ed="R087" n="0280b07"/>二解。一云。真如名源。即本源。一切万法。皆从真如中 <lb ed="X" n="0240c20"/><lb ed="R087" n="0280b08"/>流出故。二云。<persName>佛</persName>金口所说十二分教。即本来皆从<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0240c21"/><lb ed="R087" n="0280b09"/>口所生也。金口为本源也。亦如水出初源也。言尙者。 <lb ed="X" n="0240c22"/><lb ed="R087" n="0280b10"/>犹也近也。挹者酌也。又挹者是亲得之貌也。意云。此 <lb ed="X" n="0240c23"/><lb ed="R087" n="0280b11"/>五人所传教法。尙犹湛寂。即挹者不恻也。意云。百年 <lb ed="X" n="0240c24"/><lb ed="R087" n="0280b12"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0240c2401" n="0240c2401"/><anchor xml:id="beg0240c2401" n="0240c2401"/>已<anchor xml:id="end0240c2401"/>前。五人传教。不异<persName>如来</persName>在日。亲见<persName>佛</persName>之正法之本 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0241a" n="0241a"/> <lb ed="X" n="0241a01"/><lb ed="R087" n="0280b13"/>源相似。故言挹也。言真。是实也正也。即真实正法。故 <lb ed="X" n="0241a02"/><lb ed="R087" n="0280b14"/>名真也。轨者。即轨则也。轨笵也。言由者因也。所由也。 <lb ed="X" n="0241a03"/><lb ed="R087" n="0280b15"/>意云。此五师传教。一依真实之理。与<persName>佛</persName>所说之教。更 <lb ed="X" n="0241a04"/><lb ed="R087" n="0280b16"/>无有异。故言真轨犹同。上来第三辨所传教法。</p> <lb ed="X" n="0241a05"/><lb ed="R087" n="0280b17"/><p xml:id="pX48p0241a0501">自下第四释外难者。疏云。虽众圣住持协如在之化 <lb ed="X" n="0241a06"/><lb ed="R087" n="0280b18"/>者。外难云。若<persName>佛</persName>在日。唯<persName>佛</persName>一人说教。即可言教一味。 <lb ed="X" n="0241a07"/><lb ed="R087" n="0281a01"/>今既有五人传教。即是各各不同。如何言教法一味。 <lb ed="X" n="0241a08"/><lb ed="R087" n="0281a02"/>即真轨犹同義不成也。下正答者。疏云虽众圣住持 <lb ed="X" n="0241a09"/><lb ed="R087" n="0281a03"/>协如在之化。虽者。即義兼得失也。意云。虽五人不同。 <lb ed="X" n="0241a10"/><lb ed="R087" n="0281a04"/>以见解所付法皆淳正故。亦是许可之词也。众圣即 <lb ed="X" n="0241a11"/><lb ed="R087" n="0281a05"/>五人也。或有解云。众圣者。即五百罗汉是众也。今且 <lb ed="X" n="0241a12"/><lb ed="R087" n="0281a06"/>取五人名众圣也。言住持者。即任持<persName>佛</persName>法也。即是正 <lb ed="X" n="0241a13"/><lb ed="R087" n="0281a07"/>法中住持之人。又住持者。无有毁犯也。故云住持也。 <lb ed="X" n="0241a14"/><lb ed="R087" n="0281a08"/>言协者。和合也同也。意在前解。以五人虽异。以见解 <lb ed="X" n="0241a15"/><lb ed="R087" n="0281a09"/>和合也。或与<persName>佛</persName>在教法和同也。一味无乖反。故名和 <lb ed="X" n="0241a16"/><lb ed="R087" n="0281a10"/>也。如者似也。即如<persName>世尊</persName>说。更无异故。即似彼<persName>佛</persName>在日 <lb ed="X" n="0241a17"/><lb ed="R087" n="0281a11"/>法。故名如在之化也。即此众圣住持<persName>佛</persName>法。皆似<persName>佛</persName>在 <lb ed="X" n="0241a18"/><lb ed="R087" n="0281a12"/>之所化也。上来第四释通外<anchor xml:id="nkr_note_orig_0241001" n="0241001"/>離说。上来四段不同。总 <lb ed="X" n="0241a19"/><lb ed="R087" n="0281a13"/>是大文第三圣教相承法犹一味讫也。</p> <lb ed="X" n="0241a20"/><lb ed="R087" n="0281a14"/><p xml:id="pX48p0241a2001">自下第四辨邪徒竞起异见繁兴者。分三。初一句总 <lb ed="X" n="0241a21"/><lb ed="R087" n="0281a15"/>辨教异。二者擧喩。三正陈。异见者。疏云。邪徒乱彻。至 <lb ed="X" n="0241a22"/><lb ed="R087" n="0281a16"/>亏其实。是也。三段不同。又科此疏文为二者。邪徒竞 <lb ed="X" n="0241a23"/><lb ed="R087" n="0281a17"/>起异见繁兴者。分二。初法喩总辨教异。二者别显异 <lb ed="X" n="0241a24"/><lb ed="R087" n="0281a18"/>执。疏云。邪徒<anchor xml:id="nkr_note_add_0241a2401" n="0241a2401"/><anchor xml:id="beg0241a2401" n="0241a2401"/>已<anchor xml:id="end0241a2401"/>下。是且第一法喩总辨。分二初法後 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0241b" n="0241b"/> <lb ed="X" n="0241b01"/><lb ed="R087" n="0281b01"/>喩。且法者。自後法乖一味是也。</p> <lb ed="X" n="0241b02"/><lb ed="R087" n="0281b02"/><p xml:id="pX48p0241b0201">且第一总辨教法异者。即依宗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0241002" n="0241002"/>论说法乖一味也。言 <lb ed="X" n="0241b03"/><lb ed="R087" n="0281b03"/>自後者。自者从也。後者是百岁<anchor xml:id="nkr_note_add_0241b0301" n="0241b0301"/><anchor xml:id="beg0241b0301" n="0241b0301"/>已<anchor xml:id="end0241b0301"/>後。即自从百年<anchor xml:id="nkr_note_add_0241b0302" n="0241b0302"/><anchor xml:id="beg0241b0302" n="0241b0302"/>已<anchor xml:id="end0241b0302"/> <lb ed="X" n="0241b04"/><lb ed="R087" n="0281b04"/>後。异见乖<anchor xml:id="nkr_note_orig_0241003" n="0241003"/>觉也。百年<anchor xml:id="nkr_note_add_0241b0401" n="0241b0401"/><anchor xml:id="beg0241b0401" n="0241b0401"/>已<anchor xml:id="end0241b0401"/>前五师传教。皆不乖<anchor xml:id="note_star_d" n="0241003" type="star"/>觉一味 <lb ed="X" n="0241b05"/><lb ed="R087" n="0281b05"/>也。乖者背也。或云诤也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0241b0501" n="0241b0501"/><anchor xml:id="beg0241b0501" n="0241b0501"/>但<anchor xml:id="end0241b0501"/>取背義。即背我淳正法。故 <lb ed="X" n="0241b06"/><lb ed="R087" n="0281b06"/>名背。背是乖也。自从优婆菊多後。百年<anchor xml:id="nkr_note_add_0241b0601" n="0241b0601"/><anchor xml:id="beg0241b0601" n="0241b0601"/>已<anchor xml:id="end0241b0601"/>後。二百年 <lb ed="X" n="0241b07"/><lb ed="R087" n="0281b07"/>初。诸弟子等乖背异见。不同<persName>佛</persName>在日法一味也。二百 <lb ed="X" n="0241b08"/><lb ed="R087" n="0281b08"/>年初。即乖他一味也。问曰。<persName>佛</persName>在日说大小教等。是不 <lb ed="X" n="0241b09"/><lb ed="R087" n="0281b09"/>一也。如何言一味法。答曰。然即教法多种。为<persName>佛</persName>说法 <lb ed="X" n="0241b10"/><lb ed="R087" n="0281b10"/>之时具其五德。故名一味也。一者。难化能化德。二者。 <lb ed="X" n="0241b11"/><lb ed="R087" n="0281b11"/>断疑<anchor xml:id="nkr_note_orig_0241004" n="0241004"/>纳也。三者人天尊敬。四者法不虚设。设必有益。 <lb ed="X" n="0241b12"/><lb ed="R087" n="0281b12"/>五者。能伏邪徒。有此五義。故名一味法也。二百年初。 <lb ed="X" n="0241b13"/><lb ed="R087" n="0281b13"/>乖此一味法故。问曰。是何传教乖一味也。答曰。即大 <lb ed="X" n="0241b14"/><lb ed="R087" n="0281b14"/>天说偈。是最初乖一味法也。即自述情怀。任言说偈。 <lb ed="X" n="0241b15"/><lb ed="R087" n="0281b15"/>是故名乖背圣言教也。即宗论云。<persName>薄伽梵</persName>涅槃後百 <lb ed="X" n="0241b16"/><lb ed="R087" n="0281b16"/>有馀年。去圣时淹。如日久没。慈恩造宗轮论疏云。如 <lb ed="X" n="0241b17"/><lb ed="R087" n="0281b17"/>来灭後一百年外。<name role="" type="person">摩竭陀国</name>苏摩城有王。名无忧。无 <lb ed="X" n="0241b18"/><lb ed="R087" n="0281b18"/>忧是阿阇世王子。时<persName>佛</persName>法初分诤也。问曰。大天是何 <lb ed="X" n="0241b19"/><lb ed="R087" n="0282a01"/>人。答曰。西方有末土罗国商主之子。即此商主取一 <lb ed="X" n="0241b20"/><lb ed="R087" n="0282a02"/>少妻。後生一子。颜容端正。名曰大天。後时商主将诸 <lb ed="X" n="0241b21"/><lb ed="R087" n="0282a03"/>财宝。行<anchor xml:id="nkr_note_orig_0241005" n="0241005"/>诸他方贸易。即他方遇其反乱被隔。多时不 <lb ed="X" n="0241b22"/><lb ed="R087" n="0282a04"/>归。大天长大。遂染于母。後时父既归来。大天恐事彰 <lb ed="X" n="0241b23"/><lb ed="R087" n="0282a05"/>露。与母同情。遂杀其父也。复恐人知。遂将<anchor xml:id="nkr_note_orig_0241006" n="0241006"/>将母。远至 <lb ed="X" n="0241b24"/><lb ed="R087" n="0282a06"/><name role="" type="person">摩竭陀国</name>波咤厘城。即父在之日。即家中常供养罗 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0241c" n="0241c"/> <lb ed="X" n="0241c01"/><lb ed="R087" n="0282a07"/>汉。是门徒也。即此罗汉後因行脚。偶至大天家中。大 <lb ed="X" n="0241c02"/><lb ed="R087" n="0282a08"/>天见<anchor xml:id="nkr_note_add_0241c0201" n="0241c0201"/><anchor xml:id="beg0241c0201" n="0241c0201"/>已<anchor xml:id="end0241c0201"/>。恐说他恶事。方便请至家中。杀却罗汉。<anchor xml:id="nkr_note_add_0241c0202" n="0241c0202"/><anchor xml:id="beg0241c0202" n="0241c0202"/>已<anchor xml:id="end0241c0202"/>作 <lb ed="X" n="0241c03"/><lb ed="R087" n="0282a09"/>此恶事。天不祐之。後时贫穷。与人庸力。母与人私通。 <lb ed="X" n="0241c04"/><lb ed="R087" n="0282a10"/>大天知<anchor xml:id="nkr_note_add_0241c0401" n="0241c0401"/><anchor xml:id="beg0241c0401" n="0241c0401"/>已<anchor xml:id="end0241c0401"/>。幷母亦杀也。即造三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0241007" n="0241007"/>业罪。由不断善根。深 <lb ed="X" n="0241c05"/><lb ed="R087" n="0282a11"/>生忧悔。自思惟。我先如是罪<g ref="#CB00985">愆</g>。作何方计。即得灭除 <lb ed="X" n="0241c06"/><lb ed="R087" n="0282a12"/>此罪也。为此逆。即此人善根不断也。自言。我闻沙门 <lb ed="X" n="0241c07"/><lb ed="R087" n="0282a13"/>有灭罪法。即往鸡园寺中。问灭罪法。至寺门裡<anchor xml:id="nkr_note_add_0241c0701" n="0241c0701"/><anchor xml:id="beg0241c0701" n="0241c0701"/>已<anchor xml:id="end0241c0701"/>。一 <lb ed="X" n="0241c08"/><lb ed="R087" n="0282a14"/>比丘经行次。念一伽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0241008" n="0241008"/>他云。若人造重罪。修善得灭除。 <lb ed="X" n="0241c09"/><lb ed="R087" n="0282a15"/>彼能照世间。如日出雲翳。闻此偈<anchor xml:id="nkr_note_add_0241c0901" n="0241c0901"/><anchor xml:id="beg0241c0901" n="0241c0901"/>已<anchor xml:id="end0241c0901"/>。即诣比丘所云。 <lb ed="X" n="0241c10"/><lb ed="R087" n="0282a16"/>我意乐出家。是若圣人。即观根受道。观此大天有三 <lb ed="X" n="0241c11"/><lb ed="R087" n="0282a17"/>逆罪。不肯度之。巡房问圣者。皆亦不肯与出家。末後 <lb ed="X" n="0241c12"/><lb ed="R087" n="0282a18"/>有一凡夫僧。不问事由。即与剃发。大天为性聪明。不 <lb ed="X" n="0241c13"/><lb ed="R087" n="0282b01"/>久之间。诵持三藏圣教。皆悉通达。言词淸切。幷能化 <lb ed="X" n="0241c14"/><lb ed="R087" n="0282b02"/>道。後时国王数数请入宫内供养。兼请说法。遂为国 <lb ed="X" n="0241c15"/><lb ed="R087" n="0282b03"/>师焉。有云。与王妃交通。後至伽蓝。不正思惟作大妄 <lb ed="X" n="0241c16"/><lb ed="R087" n="0282b04"/>语。我得阿罗汉果。于後梦中。漏失不净染衣。命弟子 <lb ed="X" n="0241c17"/><lb ed="R087" n="0282b05"/>洗浣。弟子云。我闻罗汉诸漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0241c1701" n="0241c1701"/><anchor xml:id="beg0241c1701" n="0241c1701"/>已<anchor xml:id="end0241c1701"/>尽。如何和尙更有漏 <lb ed="X" n="0241c18"/><lb ed="R087" n="0282b06"/>失不净。即问师云。如何罗汉更有此事。即大天妄答 <lb ed="X" n="0241c19"/><lb ed="R087" n="0282b07"/>云。汝知之。漏有二种。一者烦恼漏。罗汉永除。二者不 <lb ed="X" n="0241c20"/><lb ed="R087" n="0282b08"/>净之漏。罗汉由有。即如大小便利<g ref="#CB00762">啼</g>唾等是也。我此 <lb ed="X" n="0241c21"/><lb ed="R087" n="0282b09"/>漏失。亦是天魔挠我。方有此不净。是第一事也。又与 <lb ed="X" n="0241c22"/><lb ed="R087" n="0282b10"/>诸弟子等。次第受记莂。汝得初果<anchor xml:id="nkr_note_add_0241c2201" n="0241c2201"/><anchor xml:id="beg0241c2201" n="0241c2201"/>已<anchor xml:id="end0241c2201"/>。次者得第二果。 <lb ed="X" n="0241c23"/><lb ed="R087" n="0282b11"/>乃至得第四果。次第记之。诸弟子等心生疑惑。遂问 <lb ed="X" n="0241c24"/><lb ed="R087" n="0282b12"/>师言。我闻。证罗汉。一切自知。我等如今悉不知也。大 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0242a" n="0242a"/> <lb ed="X" n="0242a01"/><lb ed="R087" n="0282b13"/>天答言。汝等知之。无知者有二。一者染汚无知。罗汉 <lb ed="X" n="0242a02"/><lb ed="R087" n="0282b14"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0242a0201" n="0242a0201"/><anchor xml:id="beg0242a0201" n="0242a0201"/>已<anchor xml:id="end0242a0201"/>断。二者不染汚无知。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242001" n="0242001"/>由有。故汝有不染汚无知。即 <lb ed="X" n="0242a03"/><lb ed="R087" n="0282b15"/>法执疑。即不妨有也。是第二事也。又诸弟子等後时 <lb ed="X" n="0242a04"/><lb ed="R087" n="0282b16"/>问曰。师言我等得阿罗汉果。即合无疑。疑生分别。入 <lb ed="X" n="0242a05"/><lb ed="R087" n="0282b17"/>见即除。我如何于三宝四谛由生疑惑。大天答言。疑 <lb ed="X" n="0242a06"/><lb ed="R087" n="0282b18"/>有二种。一者理疑。圣人<anchor xml:id="nkr_note_add_0242a0601" n="0242a0601"/><anchor xml:id="beg0242a0601" n="0242a0601"/>已<anchor xml:id="end0242a0601"/>断。二者事疑。<anchor xml:id="note_star_e" n="0242001" type="star"/>由有。罗汉疑 <lb ed="X" n="0242a07"/><lb ed="R087" n="0283a01"/>黑赤盐之类。疑是甲虫也。是第三事。又于後时。弟子 <lb ed="X" n="0242a08"/><lb ed="R087" n="0283a02"/>问言。诸经说言。阿罗汉有慧眼。于自解脱。能自证知。 <lb ed="X" n="0242a09"/><lb ed="R087" n="0283a03"/>云何但由<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242002A" n="0242002A"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0242002A" n="0242002A"/>化入证知。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242002B" n="0242002B"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0242002B" n="0242002B"/>令他而都无自证知。我是无学。 <lb ed="X" n="0242a10"/><lb ed="R087" n="0283a04"/>即合度自家。都不知耶。大天答云。罗汉有二。一者钝 <lb ed="X" n="0242a11"/><lb ed="R087" n="0283a05"/>根。一切皆不知。要令他度。二者利根。即自知。利根之 <lb ed="X" n="0242a12"/><lb ed="R087" n="0283a06"/>中。犹有不知者。如舍利弗大目犍连等。是智慧第一。 <lb ed="X" n="0242a13"/><lb ed="R087" n="0283a07"/><persName>佛</persName>未与受记时。皆不自知。由不知何时成<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>与受 <lb ed="X" n="0242a14"/><lb ed="R087" n="0283a08"/>起。然後乃知。是第四事也。又後时大天自思惟。造众 <lb ed="X" n="0242a15"/><lb ed="R087" n="0283a09"/>恶罪。忧惶所逼。失声唱言。苦哉苦哉。诸弟子等闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0242a1501" n="0242a1501"/><anchor xml:id="beg0242a1501" n="0242a1501"/>已<anchor xml:id="end0242a1501"/>。 <lb ed="X" n="0242a16"/><lb ed="R087" n="0283a10"/>至明朝。问师言。我闻大师昨夜唱苦哉苦哉。如无学 <lb ed="X" n="0242a17"/><lb ed="R087" n="0283a11"/>人所作<anchor xml:id="nkr_note_add_0242a1701" n="0242a1701"/><anchor xml:id="beg0242a1701" n="0242a1701"/>已<anchor xml:id="end0242a1701"/>办。因何唱苦哉。大天答曰。汝亦何怪。我今 <lb ed="X" n="0242a18"/><lb ed="R087" n="0283a12"/>年老迈。数入圣道不得。要假声呼。方乃得见前。我为 <lb ed="X" n="0242a19"/><lb ed="R087" n="0283a13"/>愍众生故。呼圣道也。所以不觉唱言苦哉。是第五事 <lb ed="X" n="0242a20"/><lb ed="R087" n="0283a14"/>也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242003" n="0242003"/>记有此五种妄语。後于白月十五日。众僧佈萨时。 <lb ed="X" n="0242a21"/><lb ed="R087" n="0283a15"/>次当大天念戒。念戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0242a2101" n="0242a2101"/><anchor xml:id="beg0242a2101" n="0242a2101"/>已<anchor xml:id="end0242a2101"/>了。即将前五事。自为一偈。众 <lb ed="X" n="0242a22"/><lb ed="R087" n="0283a16"/>中座上说偈云。无学漏失因魔挠。无知疑惑由他度。 <lb ed="X" n="0242a23"/><lb ed="R087" n="0283a17"/>圣道不现假声呼。此是<persName>如来</persName>真净教。若约宗轮论中。 <lb ed="X" n="0242a24"/><lb ed="R087" n="0283a18"/>偈云。馀所诱无知。疑预他令入。道因声故起。是名真 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0242b" n="0242b"/> <lb ed="X" n="0242b01"/><lb ed="R087" n="0283b01"/><persName>佛</persName>教。若翻第四句云。汝言非<persName>佛</persName>教。義亦同前。既结此 <lb ed="X" n="0242b02"/><lb ed="R087" n="0283b02"/>偈。为诸圣者。有学无学。多闻持戒修净虑。闻彼所说。 <lb ed="X" n="0242b03"/><lb ed="R087" n="0283b03"/>无不惊诃。咄哉愚人。寧作是语。于三藏教中。曾所未 <lb ed="X" n="0242b04"/><lb ed="R087" n="0283b04"/>闻。诃叱大天。翻第四句。是汝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242004" n="0242004"/>谁言非<persName>佛</persName>教。因此遂有 <lb ed="X" n="0242b05"/><lb ed="R087" n="0283b05"/>诤生。至明不休息。僧寺众无有安者。一切道俗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242005" n="0242005"/>悉之。 <lb ed="X" n="0242b06"/><lb ed="R087" n="0283b06"/>後经多日。纷诤不息。国王知<anchor xml:id="nkr_note_add_0242b0601" n="0242b0601"/><anchor xml:id="beg0242b0601" n="0242b0601"/>已<anchor xml:id="end0242b0601"/>。严驾就寺中。为殄其 <lb ed="X" n="0242b07"/><lb ed="R087" n="0283b07"/>事。即谁是谁非。大天白王。戒经中说。若灭<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242006" n="0242006"/>谛法。应取 <lb ed="X" n="0242b08"/><lb ed="R087" n="0283b08"/>多人语。即用多人语。于是众中。得圣者少。凡者多。圣 <lb ed="X" n="0242b09"/><lb ed="R087" n="0283b09"/>者即为一朋。凡者为一朋。王敕令行黑白二筹。筹多 <lb ed="X" n="0242b10"/><lb ed="R087" n="0283b10"/>者为是。少即非。于是圣者把白筹者少。凡僧黑筹多。 <lb ed="X" n="0242b11"/><lb ed="R087" n="0283b11"/>有圣教云。魔王来为把黑筹故。所以多也。因此两朋 <lb ed="X" n="0242b12"/><lb ed="R087" n="0283b12"/>便分二部。一大众部。二上座部。王闻上座部人少为 <lb ed="X" n="0242b13"/><lb ed="R087" n="0283b13"/>非。<name role="" type="person">无忧王</name>即生嗔怒。诸圣者闻遂出<g ref="#CB16011">国</g>。遂造漏船。于 <lb ed="X" n="0242b14"/><lb ed="R087" n="0283b14"/>恒河中。当欲溺杀。诸圣者知<anchor xml:id="nkr_note_add_0242b1401" n="0242b1401"/><anchor xml:id="beg0242b1401" n="0242b1401"/>已<anchor xml:id="end0242b1401"/>。<anchor xml:id="nkr_note_add_0242b1402" n="0242b1402"/><anchor xml:id="beg0242b1402" n="0242b1402"/>已<anchor xml:id="end0242b1402"/>得圣者。借与未得 <lb ed="X" n="0242b15"/><lb ed="R087" n="0283b15"/>者神通。至恒河中。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242007A" n="0242007A"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0242007A" n="0242007A"/>护牙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242007B" n="0242007B"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0242007B" n="0242007B"/>借字相扶接。而自飞腾如雁 <lb ed="X" n="0242b16"/><lb ed="R087" n="0283b16"/>行。西北而去。或变似鸽。或为雁。望加湿弥罗国而去。 <lb ed="X" n="0242b17"/><lb ed="R087" n="0283b17"/>无忧见之。审知圣者所言不谬。遂发一使。往彼国。请 <lb ed="X" n="0242b18"/><lb ed="R087" n="0283b18"/>诸圣者。却还本国。圣者悉皆不肯。王就彼国。遂造五 <lb ed="X" n="0242b19"/><lb ed="R087" n="0284a01"/>百伽蓝。名为<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242008" n="0242008"/>鸽园寺。大天于後因行。遇相师云。此人 <lb ed="X" n="0242b20"/><lb ed="R087" n="0284a02"/>却後七日当死。大天闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0242b2001" n="0242b2001"/><anchor xml:id="beg0242b2001" n="0242b2001"/>已<anchor xml:id="end0242b2001"/>。即告诸弟子。我于後七日。 <lb ed="X" n="0242b21"/><lb ed="R087" n="0284a03"/>当般涅槃。乃至後时以白狗粪焚烧也。即二部初分。 <lb ed="X" n="0242b22"/><lb ed="R087" n="0284a04"/>因此而起。梵云摩诃僧祇。此云大众也。梵云体毘理。 <lb ed="X" n="0242b23"/><lb ed="R087" n="0284a05"/>此云上座。即大天五事。是分部之因也。即上分大众 <lb ed="X" n="0242b24"/><lb ed="R087" n="0284a06"/>上座二部也。依文殊问经云。摩诃僧祇部。分别说有 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0242c" n="0242c"/> <lb ed="X" n="0242c01"/><lb ed="R087" n="0284a07"/>七。体毘理十一。是谓二十部。十八幷本二。皆从大乘 <lb ed="X" n="0242c02"/><lb ed="R087" n="0284a08"/>出。无是亦无非。我说未来记。即大众部中分出七部。 <lb ed="X" n="0242c03"/><lb ed="R087" n="0284a09"/>上座分出十一部。且解偈云。摩诃僧祇部份别说有 <lb ed="X" n="0242c04"/><lb ed="R087" n="0284a10"/>七。即第二句。体毘理十一者。分出十一部。是为二十 <lb ed="X" n="0242c05"/><lb ed="R087" n="0284a11"/>部也。十八幷本二者。大众分出七。上座分出十一。即 <lb ed="X" n="0242c06"/><lb ed="R087" n="0284a12"/>十八也。幷本二。即二十部也。言皆从大乘出者。即无 <lb ed="X" n="0242c07"/><lb ed="R087" n="0284a13"/>有小乘。不从大乘而分出。大乘是本。二乘是末也。言 <lb ed="X" n="0242c08"/><lb ed="R087" n="0284a14"/>无是亦无非者。即所立之義。各各自执自義毁<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242009" n="0242009"/>也。故 <lb ed="X" n="0242c09"/><lb ed="R087" n="0284a15"/>名无是也。二十部皆是<persName>佛</persName>真语故。名亦无非也。言我 <lb ed="X" n="0242c10"/><lb ed="R087" n="0284a16"/>说未来记。<persName>佛</persName>言。我灭後百年内。法一味。犹未诤起。于 <lb ed="X" n="0242c11"/><lb ed="R087" n="0284a17"/>一百年外。诸部纷起。名未来记也。若依宗轮论。大众 <lb ed="X" n="0242c12"/><lb ed="R087" n="0284a18"/>部中分出八。幷本部成九。上座分出十部。幷本即十 <lb ed="X" n="0242c13"/><lb ed="R087" n="0284b01"/>一也。前依文殊问经。幷本有八。即无说假部也。然大 <lb ed="X" n="0242c14"/><lb ed="R087" n="0284b02"/>众部凡多圣小。所以二百年内。数有乖诤。于此时内。 <lb ed="X" n="0242c15"/><lb ed="R087" n="0284b03"/>意義情见不同。遂分出三部。一者一说部。即世出间。 <lb ed="X" n="0242c16"/><lb ed="R087" n="0284b04"/>皆说为一假名。故名一说也。即如唤火时。不烧口等。 <lb ed="X" n="0242c17"/><lb ed="R087" n="0284b05"/>等取馀法。即名无得物之功。二者说出世部。此部主 <lb ed="X" n="0242c18"/><lb ed="R087" n="0284b06"/>意。明世间之法从顚倒生。今出世法非顚倒起。灭道 <lb ed="X" n="0242c19"/><lb ed="R087" n="0284b07"/>二体。皆真实有。可依凭故。名说出世也。三者鸡胤部。 <lb ed="X" n="0242c20"/><lb ed="R087" n="0284b08"/>即古仙贪欲。染彼母鸡。胤嗣相传。因名鸡胤。此部唯 <lb ed="X" n="0242c21"/><lb ed="R087" n="0284b09"/>弘对法。不弘经律。经律是世间方便教故。出家讲经。 <lb ed="X" n="0242c22"/><lb ed="R087" n="0284b10"/>必起憍慢。憍慢起故。不得解脱。唯有对法。是正理也。 <lb ed="X" n="0242c23"/><lb ed="R087" n="0284b11"/>後至二百年欲满。更分出一部。名多闻部。此师廣学 <lb ed="X" n="0242c24"/><lb ed="R087" n="0284b12"/>三藏圣教。深悟<persName>佛</persName>言。从形名。名多闻部。後不经年月。更 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0243a" n="0243a"/> <lb ed="X" n="0243a01"/><lb ed="R087" n="0284b13"/>分一部。名说假部。于二百年满。有出家外道。捨本邪 <lb ed="X" n="0243a02"/><lb ed="R087" n="0284b14"/>教。归<persName>佛</persName>正法。亦名大天。于大众部中住。重详前義大 <lb ed="X" n="0243a03"/><lb ed="R087" n="0284b15"/>天五事。有可不可。因兹乖诤。分为三部。一<name role="" type="person">制多山</name>部。 <lb ed="X" n="0243a04"/><lb ed="R087" n="0284b16"/>即大天所住制多。此云灵庙。即安置圣灵之庙处也。 <lb ed="X" n="0243a05"/><lb ed="R087" n="0284b17"/>故从山彰名。二西山住部。三北山住部。此二部既与此 <lb ed="X" n="0243a06"/><lb ed="R087" n="0284b18"/>大天不和。因<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243001" n="0243001"/>慈任在山西北也。从处立名也。如是分 <lb ed="X" n="0243a07"/><lb ed="R087" n="0285a01"/>出八部也。幷本即九也。上座部至三百年初。一味和 <lb ed="X" n="0243a08"/><lb ed="R087" n="0285a02"/>合。此部于前二百年。殊无异诤。至三百年初。迦多衍 <lb ed="X" n="0243a09"/><lb ed="R087" n="0285a03"/>尼子。于上座部出家。先弘对法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243002" n="0243002"/>上座。後弘经律。既乖 <lb ed="X" n="0243a10"/><lb ed="R087" n="0285a04"/>本旨。遂有兴诤。即分出说一切有部。即有为无为。虽 <lb ed="X" n="0243a11"/><lb ed="R087" n="0285a05"/>真俗差别。皆是实有。三世等实有故。次于有部中。分 <lb ed="X" n="0243a12"/><lb ed="R087" n="0285a06"/>出一部。名犊子部。即古仙染犊生子。故以为名。次于 <lb ed="X" n="0243a13"/><lb ed="R087" n="0285a07"/>犊子部中。分出四部。一法上部。律主之号。有法可上。 <lb ed="X" n="0243a14"/><lb ed="R087" n="0285a08"/>或可有法出众人之上。或善能说法名法上。或是部 <lb ed="X" n="0243a15"/><lb ed="R087" n="0285a09"/>主之名也。二者贤胄部。贤谓部主之名。胄谓苗<g ref="#CB00509">裔</g>之 <lb ed="X" n="0243a16"/><lb ed="R087" n="0285a10"/>義。即是罗汉之苗也。三者正量部者。楷定義。即量量 <lb ed="X" n="0243a17"/><lb ed="R087" n="0285a11"/>无邪谬。目之为正。此部所立。皆深法義。楷定无邪。故 <lb ed="X" n="0243a18"/><lb ed="R087" n="0285a12"/>称正量也。四者密林山部。部近山林。林<g ref="#CB15106">鬱</g>密故。以为 <lb ed="X" n="0243a19"/><lb ed="R087" n="0285a13"/>名也。次于有部中。更分出一部。名化地部。部主本是 <lb ed="X" n="0243a20"/><lb ed="R087" n="0285a14"/>国主。化治土地。後时出家学道。却归自国中王化。故 <lb ed="X" n="0243a21"/><lb ed="R087" n="0285a15"/>名化地也。又于化地部中。分出一部。名法藏部。亦名 <lb ed="X" n="0243a22"/><lb ed="R087" n="0285a16"/>法密部。此师含受正法。如藏密。从人立名也。次从三 <lb ed="X" n="0243a23"/><lb ed="R087" n="0285a17"/>百年末。从有部中。更分出一部。名饮光。饮光是婆罗 <lb ed="X" n="0243a24"/><lb ed="R087" n="0285a18"/>门姓。上古有仙。身有金色。映蔽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243003" n="0243003"/>饮光。名为饮光。部主 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0243b" n="0243b"/> <lb ed="X" n="0243b01"/><lb ed="R087" n="0285b01"/>是彼之胤。从本立名也。次从四百年初。从有部。更分 <lb ed="X" n="0243b02"/><lb ed="R087" n="0285b02"/>出一部。名经量部。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243004" n="0243004"/>也师唯依经为量。不言律论。即经 <lb ed="X" n="0243b03"/><lb ed="R087" n="0285b03"/>量部师也。幷本部成十一部也。本部即名雪转。亦名 <lb ed="X" n="0243b04"/><lb ed="R087" n="0285b04"/>雪山。即上座本弘经教。不弘对法。闢于義理。上座移 <lb ed="X" n="0243b05"/><lb ed="R087" n="0285b05"/>入雪山。从处为名也。二从喩为名者。上座渐次而行。 <lb ed="X" n="0243b06"/><lb ed="R087" n="0285b06"/>如雪因风漂流。渐次而下。似雪相似。故以为名也。问。 <lb ed="X" n="0243b07"/><lb ed="R087" n="0285b07"/>前一说部亦是说假。说假部亦是说假。二部何别。答 <lb ed="X" n="0243b08"/><lb ed="R087" n="0285b08"/>曰。一说部即说一切法。皆有假名。不说体亦是假。此 <lb ed="X" n="0243b09"/><lb ed="R087" n="0285b09"/>说假部。不论体用因果。一切皆假。故有别也。故部主 <lb ed="X" n="0243b10"/><lb ed="R087" n="0285b10"/>从自见解。立名说假也。上来多段不同。总是依宗轮。 <lb ed="X" n="0243b11"/><lb ed="R087" n="0285b11"/>辨法乖一味也。</p> <lb ed="X" n="0243b12"/><lb ed="R087" n="0285b12"/><p xml:id="pX48p0243b1201">从第二擧喩者。即下三句疏文是也。水乳两和。是依 <lb ed="X" n="0243b13"/><lb ed="R087" n="0285b13"/>涅槃经也。彼经云。牧牛女𤚲得乳。初时乳纯一味。有 <lb ed="X" n="0243b14"/><lb ed="R087" n="0285b14"/>人吃著。众病皆除。後经多时。乳中添水。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243005" n="0243005"/>命乳憺泊。虽 <lb ed="X" n="0243b15"/><lb ed="R087" n="0285b15"/>即憺泊。由勝于水。饮之亦得病瘥。此喩<persName>佛</persName>灭後三百 <lb ed="X" n="0243b16"/><lb ed="R087" n="0285b16"/>年中。教分多部。虽教法憺泊。由勝外道教千万倍也。 <lb ed="X" n="0243b17"/><lb ed="R087" n="0285b17"/>但依之修行。皆得圣果。故云破戒恶行诸比丘。由勝 <lb ed="X" n="0243b18"/><lb ed="R087" n="0285b18"/>精进诸外道。次依文殊问经。及四分律。即譬折<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243006" n="0243006"/>黄金 <lb ed="X" n="0243b19"/><lb ed="R087" n="0286a01"/>是也。即彼经云。<persName>佛</persName>在之日。<persName>佛</persName>言。我灭度後。二百年初 <lb ed="X" n="0243b20"/><lb ed="R087" n="0286a02"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0243b2001" n="0243b2001"/><anchor xml:id="beg0243b2001" n="0243b2001"/>已<anchor xml:id="end0243b2001"/>来。我诸圣弟子。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243007" n="0243007"/>灭分五部。或分二十部等。其舍利 <lb ed="X" n="0243b21"/><lb ed="R087" n="0286a03"/>弗见<persName>佛</persName>说。便问<persName>佛</persName>言。<persName>世尊</persName>灭後二百年。分二十部等。 <lb ed="X" n="0243b22"/><lb ed="R087" n="0286a04"/>遣後代弟子。依何部<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243008" n="0243008"/>修行。即得圣果。何部是<persName>佛</persName>正法 <lb ed="X" n="0243b23"/><lb ed="R087" n="0286a05"/>也。<persName>佛</persName>答云。譬如一修金杖。分为五段二十段等。何段 <lb ed="X" n="0243b24"/><lb ed="R087" n="0286a06"/>是真金。舍利弗答云。皆是真金。<persName>世尊</persName>言。我灭度後。虽 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0243c" n="0243c"/> <lb ed="X" n="0243c01"/><lb ed="R087" n="0286a07"/>分五部二十部等。皆是正教法。但依之修行。皆得获 <lb ed="X" n="0243c02"/><lb ed="R087" n="0286a08"/>果。是故疏云。譬折黄金是也。下第三句文疏。依俱舍 <lb ed="X" n="0243c03"/><lb ed="R087" n="0286a09"/>论客偈。犹分白叠者。即是人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243009" n="0243009"/>受二万岁时。迦葉<persName>佛</persName>父 <lb ed="X" n="0243c04"/><lb ed="R087" n="0286a10"/>王讫栗枳王。夜作十梦等。白<persName>佛</persName>言。我作十种噩梦。有 <lb ed="X" n="0243c05"/><lb ed="R087" n="0286a11"/>何灾也。莫是有恶人侵我境<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243010" n="0243010"/>云。<persName>佛</persName>答言。此事不关王 <lb ed="X" n="0243c06"/><lb ed="R087" n="0286a12"/>事。此记未来人<anchor xml:id="note_star_f" n="0243009" type="star"/>受百岁时。有<persName>佛</persName>出世。号释迦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243011" n="0243011"/>牟<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0243c07"/><lb ed="R087" n="0286a13"/>灭度後二百年<anchor xml:id="nkr_note_add_0243c0701" n="0243c0701"/><anchor xml:id="beg0243c0701" n="0243c0701"/>已<anchor xml:id="end0243c0701"/>来。诸圣弟子。分<persName>佛</persName>教成二十部也。 <lb ed="X" n="0243c08"/><lb ed="R087" n="0286a14"/>问曰。何者是十梦。答曰。有一偈云。谓大象及井<g ref="#CB00595">麨</g>。栴 <lb ed="X" n="0243c09"/><lb ed="R087" n="0286a15"/>檀妙园林。小象二猕猴。廣坚依鬥诤。第一梦者。即梦 <lb ed="X" n="0243c10"/><lb ed="R087" n="0286a16"/>见一大象。于一室中。无门户立。有其窗。象从窗出。全 <lb ed="X" n="0243c11"/><lb ed="R087" n="0286a17"/>身却出。犹有尾。被窗碍出不得。此记释迦弟子。割爱 <lb ed="X" n="0243c12"/><lb ed="R087" n="0286a18"/>辞亲。而求出家。身虽出家。心由贪著名利。不能修行。 <lb ed="X" n="0243c13"/><lb ed="R087" n="0286b01"/>如象全身出。尾犹不出相似也。第二梦见一口井。具 <lb ed="X" n="0243c14"/><lb ed="R087" n="0286b02"/>八功德水。有人渴。看此水而不饮。即井逐渴人。渴人 <lb ed="X" n="0243c15"/><lb ed="R087" n="0286b03"/>走。都不迴<g ref="#CB15164">顾</g>。此记释迦诸弟子道俗等。身受众苦。不 <lb ed="X" n="0243c16"/><lb ed="R087" n="0286b04"/>能听<persName>佛</persName>法。即僧将经法。就俗家转念等。俗人之意。目 <lb ed="X" n="0243c17"/><lb ed="R087" n="0286b05"/>不睹也。人虽有渴。而不饮之也。第三梦见有人将一 <lb ed="X" n="0243c18"/><lb ed="R087" n="0286b06"/>升珍珠。博一升<g ref="#CB00595">麨</g>。<g ref="#CB00595">麨</g>犹自不肯博也。此记释迦遗法 <lb ed="X" n="0243c19"/><lb ed="R087" n="0286b07"/>弟子。将<persName>佛</persName>圣言。就俗人家。博他财帛。财帛犹不肯博 <lb ed="X" n="0243c20"/><lb ed="R087" n="0286b08"/>也。第四梦见将一尺栴檀木。博一尺凡木。凡木犹不 <lb ed="X" n="0243c21"/><lb ed="R087" n="0286b09"/>肯博也。此记释迦遗法弟子。将圣教。博他俗书等。俗 <lb ed="X" n="0243c22"/><lb ed="R087" n="0286b10"/>书等犹不肯也。第五梦见一妙园林花果茂盛。有一 <lb ed="X" n="0243c23"/><lb ed="R087" n="0286b11"/>群贼。一时来残害尽。此记释迦遗法弟子。小乘二十 <lb ed="X" n="0243c24"/><lb ed="R087" n="0286b12"/>部。互相非斥。残<persName>佛</persName>教也。第六梦见众多小象。逐出大 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0244a" n="0244a"/> <lb ed="X" n="0244a01"/><lb ed="R087" n="0286b13"/>象。大象与他出也。此记释迦遗法弟子。破戒恶行结 <lb ed="X" n="0244a02"/><lb ed="R087" n="0286b14"/>伴侣。逐出有德淸净比丘也。第<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244001" n="0244001"/>子梦见一猕猴极劣。 <lb ed="X" n="0244a03"/><lb ed="R087" n="0286b15"/>众猕猴共扶为王。将四大海水灌顶<anchor xml:id="nkr_note_add_0244a0301" n="0244a0301"/><anchor xml:id="beg0244a0301" n="0244a0301"/>已<anchor xml:id="end0244a0301"/>立王也。此记 <lb ed="X" n="0244a04"/><lb ed="R087" n="0286b16"/>释迦遗法弟子。自身破戒造<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244002" n="0244002"/>事。即相扶为尊德为师 <lb ed="X" n="0244a05"/><lb ed="R087" n="0286b17"/>也。第八<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244003" n="0244003"/>又梦见一猕猴身涂不净。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244004" n="0244004"/>汤突馀者。此记释 <lb ed="X" n="0244a06"/><lb ed="R087" n="0286b18"/>迦遗法弟子。破戒恶行者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244005" n="0244005"/>兼谤淸净比丘也。此第八 <lb ed="X" n="0244a07"/><lb ed="R087" n="0287a01"/>者。合是第七梦也。摄时错也。第九梦见一张白叠。價 <lb ed="X" n="0244a08"/><lb ed="R087" n="0287a02"/>直无量。极殊妙也。即二十人共诤分此衣。衣由不破。 <lb ed="X" n="0244a09"/><lb ed="R087" n="0287a03"/>此记释迦弟子。共诤<persName>如来</persName>教法。分为二十部也。虽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244006" n="0244006"/>衣 <lb ed="X" n="0244a10"/><lb ed="R087" n="0287a04"/>依同分多部。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244007" n="0244007"/>部皆是<persName>佛</persName>正法。依之修行。皆得获圣果 <lb ed="X" n="0244a11"/><lb ed="R087" n="0287a05"/>也。此是廣坚衣也。第十梦见多人互相征伐。此表遗 <lb ed="X" n="0244a12"/><lb ed="R087" n="0287a06"/>法弟子。各倘自宗。互相非斥。以为鬥诤。是故疏云犹 <lb ed="X" n="0244a13"/><lb ed="R087" n="0287a07"/>分白叠者。是第九梦也。上来总是擧喩也。</p> <lb ed="X" n="0244a14"/><lb ed="R087" n="0287a08"/><p xml:id="pX48p0244a1401">自下第三正陈异见中。分二。初通辨邪徒者。疏云。邪 <lb ed="X" n="0244a15"/><lb ed="R087" n="0287a09"/>徒乱<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244008" n="0244008"/>彻。正法陵夷也。别明情执。且第一邪徒乱彻者。 <lb ed="X" n="0244a16"/><lb ed="R087" n="0287a10"/>不正曰邪。和杂秽乱。徒者徒倘也。彻者疏也。即正教 <lb ed="X" n="0244a17"/><lb ed="R087" n="0287a11"/>大乘之迹也。即正教大乘之文。车踪曰辙。<persName>如来</persName>教法 <lb ed="X" n="0244a18"/><lb ed="R087" n="0287a12"/>犹如车踪道路。更无邪僻也。外道等教。三德六句二 <lb ed="X" n="0244a19"/><lb ed="R087" n="0287a13"/>十五谛虚空实我等。如下廣明外道五师三计等也。 <lb ed="X" n="0244a20"/><lb ed="R087" n="0287a14"/>此邪徒者。即外道也。或总是小乘乱彻者。即将二十 <lb ed="X" n="0244a21"/><lb ed="R087" n="0287a15"/>部互相见不同。乱我<persName>佛</persName>教。即是邪徒也。亦将小乘为 <lb ed="X" n="0244a22"/><lb ed="R087" n="0287a16"/>邪徒也。本来一味正教。便异见纷诤也。乱正法之彻 <lb ed="X" n="0244a23"/><lb ed="R087" n="0287a17"/>迹也。如春秋云。齐鲁二国交战。齐军大败退。其鲁军 <lb ed="X" n="0244a24"/><lb ed="R087" n="0287a18"/>即欲逐之。鲁军有一人。名曹刿。曹刿云。鲁军且住。恐 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0244b" n="0244b"/> <lb ed="X" n="0244b01"/><lb ed="R087" n="0287b01"/>齐军是诈伏兵。使人望<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244009" n="0244009"/>者。若齐军车马<anchor xml:id="nkr_note_add_0244b0101" n="0244b0101"/><anchor xml:id="beg0244b0101" n="0244b0101"/>纵<anchor xml:id="end0244b0101"/>横。干戈倒 <lb ed="X" n="0244b02"/><lb ed="R087" n="0287b02"/>载。即是真败。使人望车。乃见<anchor xml:id="nkr_note_add_0244b0201" n="0244b0201"/><anchor xml:id="beg0244b0201" n="0244b0201"/>纵<anchor xml:id="end0244b0201"/>横。方知实败退也。今 <lb ed="X" n="0244b03"/><lb ed="R087" n="0287b03"/>被小乘外道等。<g ref="#CB15137">竞</g>兴异见。乱我<persName>佛</persName>真正之教也。故云 <lb ed="X" n="0244b04"/><lb ed="R087" n="0287b04"/>邪徒乱彻也。言正法陵夷者。即是我<persName>如来</persName>所说之教 <lb ed="X" n="0244b05"/><lb ed="R087" n="0287b05"/>名正法也。高峻曰陵也。夷者。平坦之<g ref="#CB15032">貌</g>也。尔雅云。大 <lb ed="X" n="0244b06"/><lb ed="R087" n="0287b06"/>埠曰陵。夷者平也。即谓诸小乘外道等。摧壞我正真 <lb ed="X" n="0244b07"/><lb ed="R087" n="0287b07"/>之教。平平若是。又诸小乘师云。诸大乘经非<persName>佛</persName>说也。 <lb ed="X" n="0244b08"/><lb ed="R087" n="0287b08"/>即小乘谤大乘言非<persName>佛</persName>说者。正是邪徒也。即使正法 <lb ed="X" n="0244b09"/><lb ed="R087" n="0287b09"/>之山平坦也。故名正法陵夷也。上来第一通辨邪徒 <lb ed="X" n="0244b10"/><lb ed="R087" n="0287b10"/>也。</p> <lb ed="X" n="0244b11"/><lb ed="R087" n="0287b11"/><p xml:id="pX48p0244b1101">自下别明情执。分二。初明小乘情执。二明大乘情执。 <lb ed="X" n="0244b12"/><lb ed="R087" n="0287b12"/>且第一辨小乘情执者。疏云色心假实异其宗者。即 <lb ed="X" n="0244b13"/><lb ed="R087" n="0287b13"/>是执假执实。异于正法之本宗也。如一说部。执色心 <lb ed="X" n="0244b14"/><lb ed="R087" n="0287b14"/>皆是假有。名为执假也。即世出世<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244010" n="0244010"/>世间一切法。皆唯 <lb ed="X" n="0244b15"/><lb ed="R087" n="0287b15"/>有一假名也。又犊子部师。执我法俱有也。即于有部 <lb ed="X" n="0244b16"/><lb ed="R087" n="0287b16"/>中分出。所以情见执一切皆是我法实有也。小乘三 <lb ed="X" n="0244b17"/><lb ed="R087" n="0287b17"/>世有。与有宗别也。执一切皆实。三科法门。三世法。皆 <lb ed="X" n="0244b18"/><lb ed="R087" n="0287b18"/>是实也。或计肉<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244011" n="0244011"/>抟为心精灵。四大等成五根皆<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244012" n="0244012"/>是。即 <lb ed="X" n="0244b19"/><lb ed="R087" n="0288a01"/>此二十部护执不同。色心等假实不同。乖正法故。名 <lb ed="X" n="0244b20"/><lb ed="R087" n="0288a02"/>异其宗者。异中道宗也。疏云有无之说亏其实者。亏 <lb ed="X" n="0244b21"/><lb ed="R087" n="0288a03"/>者少也。即觉天经部一意。问曰。何名有无之说。答。即 <lb ed="X" n="0244b22"/><lb ed="R087" n="0288a04"/>或执外境如识非无。是增益也。或执内心如境非有。 <lb ed="X" n="0244b23"/><lb ed="R087" n="0288a05"/>是损减。名无也。问曰。如何名实法。答。不空不有。即唯 <lb ed="X" n="0244b24"/><lb ed="R087" n="0288a06"/>遮境。有识简心空菩萨。执唯有一个意是有。馀者即 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0244c" n="0244c"/> <lb ed="X" n="0244c01"/><lb ed="R087" n="0288a07"/>假。皆是无。皆亏大乘八识五十一心所法也。若执无 <lb ed="X" n="0244c02"/><lb ed="R087" n="0288a08"/>者。即是靑辨。即从四百年後。至八百年<anchor xml:id="nkr_note_add_0244c0201" n="0244c0201"/><anchor xml:id="beg0244c0201" n="0244c0201"/>已<anchor xml:id="end0244c0201"/>来。空宗大 <lb ed="X" n="0244c03"/><lb ed="R087" n="0288a09"/>乘大行。空教即执一切皆空也。不拣遍计圆成依他。 <lb ed="X" n="0244c04"/><lb ed="R087" n="0288a10"/>皆是空。即<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244013" n="0244013"/>内果皆空也。靑辨造掌珍论。同时有五个 <lb ed="X" n="0244c05"/><lb ed="R087" n="0288a11"/>论师。名五日出。即五天一时生。中印土是龙树。东印 <lb ed="X" n="0244c06"/><lb ed="R087" n="0288a12"/>土是<name role="" type="person">马鸣</name>。南印土是提婆。西印土是室利逻多。北印 <lb ed="X" n="0244c07"/><lb ed="R087" n="0288a13"/>土是<name role="" type="person">鸠摩罗多</name>。即五日出也。大弘空宗。即靑辨掌珍 <lb ed="X" n="0244c08"/><lb ed="R087" n="0288a14"/>论中。作比量。破菩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244014" n="0244014"/>萨涅槃皆立。即彼论偈云。真性有 <lb ed="X" n="0244c09"/><lb ed="R087" n="0288a15"/>为空。如幻缘生假。无为无有实。不起似空花。如靑辨 <lb ed="X" n="0244c10"/><lb ed="R087" n="0288a16"/>宗八部般若经。故以般若经。说一切皆空也。以靑辨。 <lb ed="X" n="0244c11"/><lb ed="R087" n="0288a17"/>不了<persName>如来</persName>隐有谈空教。便执一切皆空者。是靑辨恶 <lb ed="X" n="0244c12"/><lb ed="R087" n="0288a18"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0244015" n="0244015"/>趣空也。<persName>如来</persName>般若经中。言一切皆空者是真空。不空 <lb ed="X" n="0244c13"/><lb ed="R087" n="0288b01"/>是妙有故。即此经意。说心外境空也。亦不说依圆亦 <lb ed="X" n="0244c14"/><lb ed="R087" n="0288b02"/>空也。靑辨不知<persName>佛</persName>意。便执一切空。二转依果亦是空。 <lb ed="X" n="0244c15"/><lb ed="R087" n="0288b03"/>即靑辨第一比量云。真性有为是有法。空空故宗。因云 <lb ed="X" n="0244c16"/><lb ed="R087" n="0288b04"/>云缘生故。同喩云犹如幻事。幻事是缘生。幻事是空。 <lb ed="X" n="0244c17"/><lb ed="R087" n="0288b05"/>真性有为是缘生。亦是空也。即此似比量。乃有过也。 <lb ed="X" n="0244c18"/><lb ed="R087" n="0288b06"/>即因中有所依不成过。喩上有一分所立不成过。一 <lb ed="X" n="0244c19"/><lb ed="R087" n="0288b07"/>分是能立不成过。言因<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244016" n="0244016"/>无所依不成者。前陈有法。意 <lb ed="X" n="0244c20"/><lb ed="R087" n="0288b08"/>通<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244017" n="0244017"/>通两宗共许。靑辨既立性空有为以为有法者。言 <lb ed="X" n="0244c21"/><lb ed="R087" n="0288b09"/>一分前陈有法者。即护法不许有缘生之因。依彼转 <lb ed="X" n="0244c22"/><lb ed="R087" n="0288b10"/>故。是一分所依不成。言喩上有一分能立不成者。因 <lb ed="X" n="0244c23"/><lb ed="R087" n="0288b11"/>言缘生。表是缘生及馀三缘。故致生字。幻事之喩。但 <lb ed="X" n="0244c24"/><lb ed="R087" n="0288b12"/>假合起。非因缘有。何有生字。故于因上合言缘成。言 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0245a" n="0245a"/> <lb ed="X" n="0245a01"/><lb ed="R087" n="0288b13"/>一分所立不成者。幻事之喩。通贯两宗。护法幻事非 <lb ed="X" n="0245a02"/><lb ed="R087" n="0288b14"/>空非有。所立空宗。于彼不转。即于喩上半有半无。故 <lb ed="X" n="0245a03"/><lb ed="R087" n="0288b15"/>是一分所立不成也。第二量<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245001" n="0245001"/>土涅槃是有法。定是空 <lb ed="X" n="0245a04"/><lb ed="R087" n="0288b16"/>宗。因云不起故。同喩如空花等。定是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245002" n="0245002"/>定即护<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245003" n="0245003"/>人宗中 <lb ed="X" n="0245a05"/><lb ed="R087" n="0288b17"/>空。如我宗中。且不空也。汝应言靑辨自许宗空者。方 <lb ed="X" n="0245a06"/><lb ed="R087" n="0288b18"/>简他宗也。既不拣他宗。即他不极成过也。汝又言是 <lb ed="X" n="0245a07"/><lb ed="R087" n="0289a01"/>缘生者。是不如何言空耶。既若犯多种过。即比量不 <lb ed="X" n="0245a08"/><lb ed="R087" n="0289a02"/>成。故知菩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245004" n="0245004"/>萨非空也。若是空者。汝靑辨菩萨修行求 <lb ed="X" n="0245a09"/><lb ed="R087" n="0289a03"/>于何果。又一切众生修行归趣何法也。若一切众生 <lb ed="X" n="0245a10"/><lb ed="R087" n="0289a04"/>有所归敬处。是可求果。故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245005" n="0245005"/>遍知计是无。依圆是有。涅 <lb ed="X" n="0245a11"/><lb ed="R087" n="0289a05"/>槃是圆成。四智是依他也。具有能所证。即有凡圣生 <lb ed="X" n="0245a12"/><lb ed="R087" n="0289a06"/>死。亦有菩萨。涅槃。即知三性中唯遮遍计是也。故知 <lb ed="X" n="0245a13"/><lb ed="R087" n="0289a07"/><persName>佛</persName>法正道理者。即苦集是染因果。灭道是净因果。二 <lb ed="X" n="0245a14"/><lb ed="R087" n="0289a08"/>转依果。非空非有。妙理中道。故離二边也。離心外妄 <lb ed="X" n="0245a15"/><lb ed="R087" n="0289a09"/>计有。故名不有。離靑辨恶<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245006" n="0245006"/>趣空。故名不无也。即不无 <lb ed="X" n="0245a16"/><lb ed="R087" n="0289a10"/>邪契中道。诸有智者。应顺修学。捨彼生死轮迴之业。 <lb ed="X" n="0245a17"/><lb ed="R087" n="0289a11"/>无上觉也。即乍可执有如须弥。不可执空如芥子。何 <lb ed="X" n="0245a18"/><lb ed="R087" n="0289a12"/>以即执空者。滞其空边。诸<persName>佛</persName>说为不可治者。此上即 <lb ed="X" n="0245a19"/><lb ed="R087" n="0289a13"/>是大乘异师乱辙讫也。上来<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245007" n="0245007"/>最是大门第四邪徒竟 <lb ed="X" n="0245a20"/><lb ed="R087" n="0289a14"/>起异见繁兴讫也。</p> <lb ed="X" n="0245a21"/><lb ed="R087" n="0289a15"/><p xml:id="pX48p0245a2101">自下第五启彼中道方陈邪论者。分为五段。一者解 <lb ed="X" n="0245a22"/><lb ed="R087" n="0289a16"/>论主之名。即疏云爰有大士厥号天亲。是也。二歎德 <lb ed="X" n="0245a23"/><lb ed="R087" n="0289a17"/>者。疏云嗣至圣之玄风绍法王之令轨。是也。三者明 <lb ed="X" n="0245a24"/><lb ed="R087" n="0289a18"/>述作之意。疏云<g ref="#CB15106">鬱</g>造斯论五法合成者。是也。四者正 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0245b" n="0245b"/> <lb ed="X" n="0245b01"/><lb ed="R087" n="0289b01"/>显中道。除执二边至异执。是也。五者总结深意。遮彼 <lb ed="X" n="0245b02"/><lb ed="R087" n="0289b02"/>迷情。今更科後二。第四破执归中。第五总结深意也。 <lb ed="X" n="0245b03"/><lb ed="R087" n="0289b03"/>疏云文邃理博难可详焉者。是也。五段不同。</p> <lb ed="X" n="0245b04"/><lb ed="R087" n="0289b04"/><p xml:id="pX48p0245b0401">且第一明造论之人。即爰下二句是也。言爰者。于也 <lb ed="X" n="0245b05"/><lb ed="R087" n="0289b05"/>粤也。即爰粤也。大士者。即褒赞之词。亦是简异二乘。 <lb ed="X" n="0245b06"/><lb ed="R087" n="0289b06"/>非大士也。以求大果大行大涅槃故。名大士也。即大 <lb ed="X" n="0245b07"/><lb ed="R087" n="0289b07"/>菩萨之士。名大士也。有云。但合言正士也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245008" n="0245008"/>合名大士。 <lb ed="X" n="0245b08"/><lb ed="R087" n="0289b08"/>大士者是<persName>佛</persName>也。以无上<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245009" n="0245009"/>事故。名大士也。若行大行求 <lb ed="X" n="0245b09"/><lb ed="R087" n="0289b09"/>大菩提之<anchor xml:id="note_star_10" n="0245009" type="star"/>事。名大士。理亦然也。大士通因果。若无上 <lb ed="X" n="0245b10"/><lb ed="R087" n="0289b10"/>士者。唯局果。解云。十下作一。是士字也。十者数之终 <lb ed="X" n="0245b11"/><lb ed="R087" n="0289b11"/>也。一者数之始也。此菩萨解行即有始有终。故名士 <lb ed="X" n="0245b12"/><lb ed="R087" n="0289b12"/>也。此是以字解也。即不如前解也。即当九百年中出 <lb ed="X" n="0245b13"/><lb ed="R087" n="0289b13"/>世也。言厥者其也。号者德号也。如人初生至二十<anchor xml:id="nkr_note_add_0245b1301" n="0245b1301"/><anchor xml:id="beg0245b1301" n="0245b1301"/>已<anchor xml:id="end0245b1301"/> <lb ed="X" n="0245b14"/><lb ed="R087" n="0289b14"/>来。方得为名也。若国家与官。于国有忠。于家尽节。即 <lb ed="X" n="0245b15"/><lb ed="R087" n="0289b15"/>众人与作名称号也。于国有忠。与立其号也。如张燕 <lb ed="X" n="0245b16"/><lb ed="R087" n="0289b16"/>公是也。即此天亲。于<persName>佛</persName>法尽忠。即造论解经。接引众 <lb ed="X" n="0245b17"/><lb ed="R087" n="0289b17"/>生。皆能入<persName>佛</persName>法。获圣果故。世人因此菩萨造论。令一 <lb ed="X" n="0245b18"/><lb ed="R087" n="0289b18"/>切善芽增长。即菩萨与众生为之出世父。即立号也。 <lb ed="X" n="0245b19"/><lb ed="R087" n="0290a01"/>号曰天亲。或名<name role="" type="person">世亲</name>。即是唐梵各不同也。言<name role="" type="person">世亲</name>者。 <lb ed="X" n="0245b20"/><lb ed="R087" n="0290a02"/>是唐言也。梵云筏苏盘豆。此云<name role="" type="person">世亲</name>。梵云拔苏盘豆。 <lb ed="X" n="0245b21"/><lb ed="R087" n="0290a03"/>此云天亲。旧云婆搜盘豆者。非也。亦云。世所亲近。名 <lb ed="X" n="0245b22"/><lb ed="R087" n="0290a04"/><name role="" type="person">世亲</name>也。或云。于天神边乞得。故名天亲。问曰。何名天 <lb ed="X" n="0245b23"/><lb ed="R087" n="0290a05"/>亲。答曰。为父母无子息。恐後绝嗣。遂于天神边乞得。 <lb ed="X" n="0245b24"/><lb ed="R087" n="0290a06"/>西方多有人。事天神也。即是自在天也。从所乞处得 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0245c" n="0245c"/> <lb ed="X" n="0245c01"/><lb ed="R087" n="0290a07"/>名。名曰天亲。即于经部出家。学经部義。暗破有宗。造 <lb ed="X" n="0245c02"/><lb ed="R087" n="0290a08"/>俱舍论。却潜破有部宗也。後时有新有部师。名新萨 <lb ed="X" n="0245c03"/><lb ed="R087" n="0290a09"/>婆多。见天亲潜破有部宗。即新萨婆多造四十卷论。 <lb ed="X" n="0245c04"/><lb ed="R087" n="0290a10"/>破俱舍。名俱舍扑。即俱<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245010" n="0245010"/>舍论。即马驮著于五天逐之。 <lb ed="X" n="0245c05"/><lb ed="R087" n="0290a11"/>天亲遂走。问曰。何天亲却走。答曰。天亲言以无人监 <lb ed="X" n="0245c06"/><lb ed="R087" n="0290a12"/>故。长去十五里。後时新萨多患疾。便遣弟子。将四十 <lb ed="X" n="0245c07"/><lb ed="R087" n="0290a13"/>卷论。呈似天亲见详之。乃见道理善顺俱舍。与立名 <lb ed="X" n="0245c08"/><lb ed="R087" n="0290a14"/>目。名顺正理论也。此天亲前後造五百部小乘论。皆 <lb ed="X" n="0245c09"/><lb ed="R087" n="0290a15"/>谤毁大乘经典。言非<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245011" n="0245011"/><persName>佛</persName>。以无著是兄。既知见<anchor xml:id="nkr_note_add_0245c0901" n="0245c0901"/><anchor xml:id="beg0245c0901" n="0245c0901"/>已<anchor xml:id="end0245c0901"/>。便劝 <lb ed="X" n="0245c10"/><lb ed="R087" n="0290a16"/>令修大乘行。其天亲不肯迴心。後时无著<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245012" n="0245012"/>我有小疾。 <lb ed="X" n="0245c11"/><lb ed="R087" n="0290a17"/>令弟子往唤天亲。于天亲所宿处。无著弟子。于高楼 <lb ed="X" n="0245c12"/><lb ed="R087" n="0290a18"/>上。念花严经十地品偈云。若人欲了知三世一切<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0245c13"/><lb ed="R087" n="0290b01"/>应观法界性。一切唯心造。闻此偈<anchor xml:id="nkr_note_add_0245c1301" n="0245c1301"/><anchor xml:id="beg0245c1301" n="0245c1301"/>已<anchor xml:id="end0245c1301"/>。遂发大乘心。修 <lb ed="X" n="0245c14"/><lb ed="R087" n="0290b02"/>大乘行。後时思惟。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0245c1401" n="0245c1401"/><anchor xml:id="beg0245c1401" n="0245c1401"/>已<anchor xml:id="end0245c1401"/>前谤毁大乘经论。後必当入 <lb ed="X" n="0245c15"/><lb ed="R087" n="0290b03"/>地狱。我先毁方等经。都由此舌。我今为悔此过。应须 <lb ed="X" n="0245c16"/><lb ed="R087" n="0290b04"/>截舌。方得谢<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245013" n="0245013"/>边也。即自执刀。欲截其舌。去无著所三 <lb ed="X" n="0245c17"/><lb ed="R087" n="0290b05"/>由旬。遥知欲自截舌。即现神通。以手遮刀。语天亲言。 <lb ed="X" n="0245c18"/><lb ed="R087" n="0290b06"/>汝不须截舌。夫人因地而倒。还须因地而起。昔日将 <lb ed="X" n="0245c19"/><lb ed="R087" n="0290b07"/>舌谤大乘经典。如今应将此舌。赞大乘经。即谢过也。 <lb ed="X" n="0245c20"/><lb ed="R087" n="0290b08"/>天亲受教。後时造五百部大乘论。赞歎大乘。廣破小 <lb ed="X" n="0245c21"/><lb ed="R087" n="0290b09"/>乘。即此百法论。是一数也。西方千部论师者。天亲是 <lb ed="X" n="0245c22"/><lb ed="R087" n="0290b10"/>也。即初迴心时。造摄大乘论也。<g ref="#CB08764">最</g>後造俱舍论也。即 <lb ed="X" n="0245c23"/><lb ed="R087" n="0290b11"/>慈恩和尙歎云。晦孤明于俱舍。孤明<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245014" n="0245014"/>□大乘明慧也。 <lb ed="X" n="0245c24"/><lb ed="R087" n="0290b12"/>示同尘而说有。即示现依小乘也。解慧缚于摄论。慧 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0246a" n="0246a"/> <lb ed="X" n="0246a01"/><lb ed="R087" n="0290b13"/>缚者。即小乘慧名为慧缚。今弃之。故名解也。表纵圣 <lb ed="X" n="0246a02"/><lb ed="R087" n="0290b14"/>以谈空。鉴冷智周穷神尽睿。即疏主厥号天亲。是辨 <lb ed="X" n="0246a03"/><lb ed="R087" n="0290b15"/>能造论之人也。</p> <lb ed="X" n="0246a04"/><lb ed="R087" n="0290b16"/><p xml:id="pX48p0246a0401">第二歎德者。两句疏文。嗣至圣之玄风。绍法王之命 <lb ed="X" n="0246a05"/><lb ed="R087" n="0290b17"/>轨者。嗣者继嗣也。如人家养儿。即继嗣先家。此天亲 <lb ed="X" n="0246a06"/><lb ed="R087" n="0290b18"/>亦尔。继嗣<persName>世尊</persName>也。言至圣者。有三解。一云。天亲继嗣 <lb ed="X" n="0246a07"/><lb ed="R087" n="0291a01"/>无著菩萨。无著菩萨是初地也。以天亲因无著发心。 <lb ed="X" n="0246a08"/><lb ed="R087" n="0291a02"/>又是无著之弟也。是暖顶之高士。枢要云。位居明阴。 <lb ed="X" n="0246a09"/><lb ed="R087" n="0291a03"/>道邻极喜。即天亲继嗣无著菩萨。无著是至圣也。二 <lb ed="X" n="0246a10"/><lb ed="R087" n="0291a04"/>云天亲但继嗣弥勒。以依瑜伽论为主。故云至圣也。 <lb ed="X" n="0246a11"/><lb ed="R087" n="0291a05"/>以当来成<persName>佛</persName>故。云至圣也。三云但继嗣<persName>佛</persName>也。既不继 <lb ed="X" n="0246a12"/><lb ed="R087" n="0291a06"/>嗣馀人。至者极边之義。又圣法王是至圣也。此方尽 <lb ed="X" n="0246a13"/><lb ed="R087" n="0291a07"/>理。玄者妙也。风者风笵。即此玄风者。是<persName>如来</persName>教法。天 <lb ed="X" n="0246a14"/><lb ed="R087" n="0291a08"/>亲能继嗣<persName>佛</persName>正法。故云嗣至圣之玄风。言绍者。继绍 <lb ed="X" n="0246a15"/><lb ed="R087" n="0291a09"/>也。法王者。即是<persName>佛</persName>也。问曰。言至圣。如何後更言法王。 <lb ed="X" n="0246a16"/><lb ed="R087" n="0291a10"/>答曰。但是文家属对。亦无别義。至圣即是法王也。以 <lb ed="X" n="0246a17"/><lb ed="R087" n="0291a11"/>于法得自在。自在者。是王也。故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246001" n="0246001"/>继经言。<anchor xml:id="nkr_note_add_0246a1701" n="0246a1701"/><anchor xml:id="beg0246a1701" n="0246a1701"/>已<anchor xml:id="end0246a1701"/>于法得自 <lb ed="X" n="0246a18"/><lb ed="R087" n="0291a12"/>在。是故稽首此法王也。命者隔也。命是正也。轨为轨 <lb ed="X" n="0246a19"/><lb ed="R087" n="0291a13"/>则。途彻规隔之義。即天亲皆能绍继。故云绍法王之 <lb ed="X" n="0246a20"/><lb ed="R087" n="0291a14"/>命轨也。</p> <lb ed="X" n="0246a21"/><lb ed="R087" n="0291a15"/><p xml:id="pX48p0246a2101">第三正明述作之意者。疏云<g ref="#CB15106">鬱</g>造斯论五法合成者。 <lb ed="X" n="0246a22"/><lb ed="R087" n="0291a16"/>正明造论因由也。<g ref="#CB15106">鬱</g>者。兴也盛也。造者。作也述也。斯 <lb ed="X" n="0246a23"/><lb ed="R087" n="0291a17"/>者。此也。即是天亲兴作此论也。问曰。<persName>世尊</persName>在日。说法 <lb ed="X" n="0246a24"/><lb ed="R087" n="0291a18"/>有不了之教。即更要天亲造论。化诸有情。<persName>佛</persName>在日说 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0246b" n="0246b"/> <lb ed="X" n="0246b01"/><lb ed="R087" n="0291b01"/>法。皆是了教。如何菩萨更造论耶。答曰。菩萨造论。有 <lb ed="X" n="0246b02"/><lb ed="R087" n="0291b02"/>深意趣。问曰。有何意趣耶。答曰。有四意故造斯论。一 <lb ed="X" n="0246b03"/><lb ed="R087" n="0291b03"/>者为严显<persName>佛</persName>经故。所以造论。以<persName>佛</persName>经甚深微妙难了 <lb ed="X" n="0246b04"/><lb ed="R087" n="0291b04"/>知故。菩萨造论解经。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246002" n="0246002"/>解经義显现也。二者为摧邪显 <lb ed="X" n="0246b05"/><lb ed="R087" n="0291b05"/>正。所以造论。慈恩云。风飞三量。即外道靡<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246003" n="0246003"/>其<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246004" n="0246004"/>雅宗既 <lb ed="X" n="0246b06"/><lb ed="R087" n="0291b06"/>避。正法得显也。三者令法久住。菩萨所以造论。以论 <lb ed="X" n="0246b07"/><lb ed="R087" n="0291b07"/>解经。正法显现。後代流行。命不断故。四者利乐有情。 <lb ed="X" n="0246b08"/><lb ed="R087" n="0291b08"/>所以造论。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246005" n="0246005"/>命众生除邪。正见解生。依教修行。出離生 <lb ed="X" n="0246b09"/><lb ed="R087" n="0291b09"/>死轮迴。受法乐也。故名利乐有情。天亲慈悲有此四 <lb ed="X" n="0246b10"/><lb ed="R087" n="0291b10"/>意。所以造论也。虽有四意。意在严显<persName>佛</persName>经。若不造论 <lb ed="X" n="0246b11"/><lb ed="R087" n="0291b11"/>解经。经中奥義难晓也。造论解经意。有五喩。一者如 <lb ed="X" n="0246b12"/><lb ed="R087" n="0291b12"/>见莲花未开。见虽生喜。不如开<anchor xml:id="nkr_note_add_0246b1201" n="0246b1201"/><anchor xml:id="beg0246b1201" n="0246b1201"/>已<anchor xml:id="end0246b1201"/>香气纷馥。<persName>如来</persName>说 <lb ed="X" n="0246b13"/><lb ed="R087" n="0291b13"/>教。義意深隐。见虽生喜。不如造论释之。命義显现。二 <lb ed="X" n="0246b14"/><lb ed="R087" n="0291b14"/>者如见金锭。见虽生喜。不如锻炼为莊严具。菩萨造 <lb ed="X" n="0246b15"/><lb ed="R087" n="0291b15"/>论释经。亦复如是。三者如见美馔。见虽生喜。不如食 <lb ed="X" n="0246b16"/><lb ed="R087" n="0291b16"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0246b1601" n="0246b1601"/><anchor xml:id="beg0246b1601" n="0246b1601"/>已<anchor xml:id="end0246b1601"/>知其美味。造论释经亦复如是。四者如得庆书。见 <lb ed="X" n="0246b17"/><lb ed="R087" n="0291b17"/>虽生喜。不如披览知其庆事。造论释经亦复如是。五 <lb ed="X" n="0246b18"/><lb ed="R087" n="0291b18"/>者如见他财宝。见虽生喜。不如摄为<anchor xml:id="nkr_note_add_0246b1801" n="0246b1801"/><anchor xml:id="beg0246b1801" n="0246b1801"/>己<anchor xml:id="end0246b1801"/>财。菩萨造论 <lb ed="X" n="0246b19"/><lb ed="R087" n="0292a01"/>释经。亦复如是。诸经教義。深意难知。造论释经。如前 <lb ed="X" n="0246b20"/><lb ed="R087" n="0292a02"/>五喩四意也。下有三师解造论意。各各不同。一安慧。 <lb ed="X" n="0246b21"/><lb ed="R087" n="0292a03"/>二火辨。三护法。</p> <lb ed="X" n="0246b22"/><lb ed="R087" n="0292a04"/><p xml:id="pX48p0246b2201">且第一安慧菩萨明天亲造论意者。问曰。菩萨造论。 <lb ed="X" n="0246b23"/><lb ed="R087" n="0292a05"/>有何意趣。安慧答曰。有三意故。一者令有情生正解。 <lb ed="X" n="0246b24"/><lb ed="R087" n="0292a06"/>二者令有情断二重障救。三者令有情得二勝果故。 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0246c" n="0246c"/> <lb ed="X" n="0246c01"/><lb ed="R087" n="0292a07"/>此初也。即令有情生正解者。以一切异生诸外道小 <lb ed="X" n="0246c02"/><lb ed="R087" n="0292a08"/>乘等。有迷谬故。不生正解。问曰。何以一流之人不生 <lb ed="X" n="0246c03"/><lb ed="R087" n="0292a09"/>正解耶。答曰。谓异生愚痴故。执我法故。于二空理全 <lb ed="X" n="0246c04"/><lb ed="R087" n="0292a10"/>不解了。故名为迷也。问曰。如何名谬。答曰。如二乘空 <lb ed="X" n="0246c05"/><lb ed="R087" n="0292a11"/>宗靑辨等一类名谬也。谓二乘执心外实变故。是增 <lb ed="X" n="0246c06"/><lb ed="R087" n="0292a12"/>益边。此二乘名为愚也。以不正解故。若靑辨等。执恶 <lb ed="X" n="0246c07"/><lb ed="R087" n="0292a13"/>趣空。撥无因果。依他圆成亦空。是损减边。即二乘靑 <lb ed="X" n="0246c08"/><lb ed="R087" n="0292a14"/>辨。总名谬也。即合此二乘凡夫靑辨。总名迷谬也。今 <lb ed="X" n="0246c09"/><lb ed="R087" n="0292a15"/>天亲造论者。谓于二空。有迷谬者。生正解故。即令迷 <lb ed="X" n="0246c10"/><lb ed="R087" n="0292a16"/>者生解。谬者正解也。问曰。何名二空。答曰。即是生法 <lb ed="X" n="0246c11"/><lb ed="R087" n="0292a17"/>二空也。今说二空者。即是人我法我即空也。以本无 <lb ed="X" n="0246c12"/><lb ed="R087" n="0292a18"/>我法之体故。此言空者。不是離二执有空。但是二执 <lb ed="X" n="0246c13"/><lb ed="R087" n="0292b01"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0246006" n="0246006"/>即空也。以本无我法之体故。此言空者。不是離二执 <lb ed="X" n="0246c14"/><lb ed="R087" n="0292b02"/>有空。但是二执即空。更无别体。即智缘空起。为所由 <lb ed="X" n="0246c15"/><lb ed="R087" n="0292b03"/>履门。于空门中。显得真如。名二空理。理体非空也。即 <lb ed="X" n="0246c16"/><lb ed="R087" n="0292b04"/>言空者。離心外遍计执有。故名空也<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246007" n="0246007"/>言难空者。即真 <lb ed="X" n="0246c17"/><lb ed="R087" n="0292b05"/>如体是妙有。即真空妙有。正遮二边也。如下文廣解 <lb ed="X" n="0246c18"/><lb ed="R087" n="0292b06"/>之。即梵云舜若。此云空也。若名舜若多。即是空性也。 <lb ed="X" n="0246c19"/><lb ed="R087" n="0292b07"/>即于二空所显。得实理故。即二空之性。依<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246008" n="0246008"/>事释也。有 <lb ed="X" n="0246c20"/><lb ed="R087" n="0292b08"/>人解云。真如空者。不尽理也。此是第一令迷谬者。生 <lb ed="X" n="0246c21"/><lb ed="R087" n="0292b09"/>正解也。所以唯识论云。今造此论。为于二空有迷谬 <lb ed="X" n="0246c22"/><lb ed="R087" n="0292b10"/>者。生正解故。上来第一总令有情生解。所以造论也。</p> <lb ed="X" n="0246c23"/><lb ed="R087" n="0292b11"/><p xml:id="pX48p0246c2301">从此第二令有情断障故。所以造论。既若于二空生 <lb ed="X" n="0246c24"/><lb ed="R087" n="0292b12"/>解故。即能断二重障也。言重障者。有其四義。故名重 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0247a" n="0247a"/> <lb ed="X" n="0247a01"/><lb ed="R087" n="0292b13"/>障也。一者此重障犹如金刚。难可断故。即世间一切 <lb ed="X" n="0247a02"/><lb ed="R087" n="0292b14"/>色法皆可断。唯有金刚<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247001" n="0247001"/>难也。此重障如似金刚难可 <lb ed="X" n="0247a03"/><lb ed="R087" n="0292b15"/>断也。二者有此烦恼所知重故。难越生死故。有此重 <lb ed="X" n="0247a04"/><lb ed="R087" n="0292b16"/>障。难越四流也。三者厌溺有情□四生故也。四者坠 <lb ed="X" n="0247a05"/><lb ed="R087" n="0292b17"/>有情轮没三界。谓此重障。发业闰生无休息故。有此 <lb ed="X" n="0247a06"/><lb ed="R087" n="0292b18"/>四義。故名重障也。若证二空。彼障断也。即唯识论云。 <lb ed="X" n="0247a07"/><lb ed="R087" n="0293a01"/>生解为断二重障。由我法执。二障令生。若证二空。彼 <lb ed="X" n="0247a08"/><lb ed="R087" n="0293a02"/>障断也。即天亲造论。谓令有情断二障故。所以造论 <lb ed="X" n="0247a09"/><lb ed="R087" n="0293a03"/>也。自第三令有情<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247002" n="0247002"/>因果。所以造论也。问曰。得何果也。 <lb ed="X" n="0247a10"/><lb ed="R087" n="0293a04"/>答曰。得二勝果。二勝果者。即是菩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247003" n="0247003"/>提也。问曰。如何名 <lb ed="X" n="0247a11"/><lb ed="R087" n="0293a05"/>勝果。答曰。勝谓殊勝。果谓酬因。即三劫行因。得顺益 <lb ed="X" n="0247a12"/><lb ed="R087" n="0293a06"/>果也。此是殊勝之果。以因勝故。果亦勝也。因果相摄。 <lb ed="X" n="0247a13"/><lb ed="R087" n="0293a07"/>二乘得二果。非极圆满。故非勝果也。究竟二果。过出 <lb ed="X" n="0247a14"/><lb ed="R087" n="0293a08"/>于二乘十地。故名勝果也。故唯识论云。断障谓得二 <lb ed="X" n="0247a15"/><lb ed="R087" n="0293a09"/>勝果故。问曰。言断障者。是何障。有何行相。得二勝果。 <lb ed="X" n="0247a16"/><lb ed="R087" n="0293a10"/>答曰。即唯识论云。由断续生烦恼障故。证真解脱。由 <lb ed="X" n="0247a17"/><lb ed="R087" n="0293a11"/>断碍解所知障故。得大菩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247004" n="0247004"/>萨也。问曰。如何烦恼障名 <lb ed="X" n="0247a18"/><lb ed="R087" n="0293a12"/>续生。答。瑜伽五十九云。一切烦恼皆能续生。即俱生 <lb ed="X" n="0247a19"/><lb ed="R087" n="0293a13"/>分别也。能发业闰生。令三界生死不绝。故名续生。地 <lb ed="X" n="0247a20"/><lb ed="R087" n="0293a14"/>前通分别。地上唯俱生。名续生也。以闰十王果报故。 <lb ed="X" n="0247a21"/><lb ed="R087" n="0293a15"/>即烦恼正是缚法。无始有情不得解脱。皆由烦恼缚 <lb ed="X" n="0247a22"/><lb ed="R087" n="0293a16"/>也。今既断却续生烦恼障。即離缚故。得真解脱身。亦 <lb ed="X" n="0247a23"/><lb ed="R087" n="0293a17"/>名法身。问曰。断所知障。得法身。如何言断烦恼得也。 <lb ed="X" n="0247a24"/><lb ed="R087" n="0293a18"/>答曰。此约勝所障故。断烦恼。得真解脱身。即此法身。 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0247b" n="0247b"/> <lb ed="X" n="0247b01"/><lb ed="R087" n="0293b01"/>亦解脱。亦法身也。以二空齐显故。今偏说者。即烦恼 <lb ed="X" n="0247b02"/><lb ed="R087" n="0293b02"/>也。问曰。如何所知障名碍解。答曰。以所知不是障。障 <lb ed="X" n="0247b03"/><lb ed="R087" n="0293b03"/>所知境。故得名也。四涅槃名所知。智下名能知。又智 <lb ed="X" n="0247b04"/><lb ed="R087" n="0293b04"/>下是解心也。即此法执。能障所知境殊勝智故。名所 <lb ed="X" n="0247b05"/><lb ed="R087" n="0293b05"/>知障。所知之障。依主释也。即断此障。得大菩提也。即 <lb ed="X" n="0247b06"/><lb ed="R087" n="0293b06"/>安慧菩萨解云。天亲菩萨有此三种利益故。即令生 <lb ed="X" n="0247b07"/><lb ed="R087" n="0293b07"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0247005" n="0247005"/>心解。令断障。令得果故。所以造论也。</p> <lb ed="X" n="0247b08"/><lb ed="R087" n="0293b08"/><p xml:id="pX48p0247b0801">自下第二明火辨菩萨義者。此意即令有情证唯识 <lb ed="X" n="0247b09"/><lb ed="R087" n="0293b09"/>性故。所以造论也。即令外道。捨邪归正。即<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247006" n="0247006"/>谓外道开 <lb ed="X" n="0247b10"/><lb ed="R087" n="0293b10"/>显此论。亦<anchor xml:id="note_star_11" n="0247006" type="star"/>谓二乘开显此论。令捨小归大也。皆令证达 <lb ed="X" n="0247b11"/><lb ed="R087" n="0293b11"/>二空故。证得唯识性。以外道数论等。执三德六句二 <lb ed="X" n="0247b12"/><lb ed="R087" n="0293b12"/>十五谛等。小乘执法实。離心外有故。菩萨造论。令一 <lb ed="X" n="0247b13"/><lb ed="R087" n="0293b13"/>类达二空者。证唯识理也。问曰。外道邪执。如何令他 <lb ed="X" n="0247b14"/><lb ed="R087" n="0293b14"/>达二空理也。答曰。谓此外道。无始有无明所盲。不知正 <lb ed="X" n="0247b15"/><lb ed="R087" n="0293b15"/>理。便执邪解。虚空等我皆由无明。起惑造业。即不共 <lb ed="X" n="0247b16"/><lb ed="R087" n="0293b16"/>无明亲迷谛理相应无知。与九同迷。不正知故。所以 <lb ed="X" n="0247b17"/><lb ed="R087" n="0293b17"/>邪执。菩萨慈悲。故造论□三意四道理。破此外道邪 <lb ed="X" n="0247b18"/><lb ed="R087" n="0293b18"/>执。令归正见也。即此论开示外道故。令达二空者。不 <lb ed="X" n="0247b19"/><lb ed="R087" n="0294a01"/>执神我也。即证唯识理也。二谓内道小乘执故。所以 <lb ed="X" n="0247b20"/><lb ed="R087" n="0294a02"/>造论也。前<anchor xml:id="note_star_12" n="0247006" type="star"/>谓外道开显此论。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247007" n="0247007"/>文後<anchor xml:id="note_star_13" n="0247006" type="star"/>谓内道小乘。演示 <lb ed="X" n="0247b21"/><lb ed="R087" n="0294a03"/>此義。以小乘执有故。是法执未了法空也。今示此文 <lb ed="X" n="0247b22"/><lb ed="R087" n="0294a04"/>故。达二空理也。即小乘外道邪智执我法故。示令知 <lb ed="X" n="0247b23"/><lb ed="R087" n="0294a05"/>故。故知天亲造论。令有情生正智。达空证理故。问曰。 <lb ed="X" n="0247b24"/><lb ed="R087" n="0294a06"/>作此解莫是<g ref="#CB05577">胸</g><anchor xml:id="nkr_note_orig_0247008" n="0247008"/>今耶。答曰。圣教正理有定量故。即唯 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0247c" n="0247c"/> <lb ed="X" n="0247c01"/><lb ed="R087" n="0294a07"/>识论第一云。又为开示谬执我法。迷唯识。令达二空。 <lb ed="X" n="0247c02"/><lb ed="R087" n="0294a08"/>于唯识理。如实知故也。上来第二明火辨菩萨義讫 <lb ed="X" n="0247c03"/><lb ed="R087" n="0294a09"/>也。</p> <lb ed="X" n="0247c04"/><lb ed="R087" n="0294a10"/><p xml:id="pX48p0247c0401">自下第三明护法義者。即天亲造论。为破邪执故。所 <lb ed="X" n="0247c05"/><lb ed="R087" n="0294a11"/>以造论。故唯识论云。复有迷谬唯识理者。或执外境 <lb ed="X" n="0247c06"/><lb ed="R087" n="0294a12"/>如识非无。或执内识如境非有。或执诸法用别体同。 <lb ed="X" n="0247c07"/><lb ed="R087" n="0294a13"/>或执離心无别心所。为遮此等种种异执。令于唯识 <lb ed="X" n="0247c08"/><lb ed="R087" n="0294a14"/>深妙理中得如实解。故造斯论也。解此护法意。与前 <lb ed="X" n="0247c09"/><lb ed="R087" n="0294a15"/>摧邪显正意同也。即靑辨菩萨言。俗谛门中。心境俱 <lb ed="X" n="0247c10"/><lb ed="R087" n="0294a16"/>有。若勝義门中。心境俱空。或执心法如外境无也。若 <lb ed="X" n="0247c11"/><lb ed="R087" n="0294a17"/>是萨婆多师。或执外境如识非无也。天亲造论意。破 <lb ed="X" n="0247c12"/><lb ed="R087" n="0294a18"/>二边空有二执故。所以造论也。即前百法论。遣靑辨 <lb ed="X" n="0247c13"/><lb ed="R087" n="0294b01"/>等执空也。後言二无我者。意遣萨婆多有执故。造斯 <lb ed="X" n="0247c14"/><lb ed="R087" n="0294b02"/>论也。即是辨第三时教。非空非有教也。上来三师。解 <lb ed="X" n="0247c15"/><lb ed="R087" n="0294b03"/>天亲造论之意也。是故疏云<g ref="#CB15106">鬱</g>造斯论也。即言五法 <lb ed="X" n="0247c16"/><lb ed="R087" n="0294b04"/>合成者。即五位法也。问曰。天亲是<g ref="#CB00193">暖</g>顶之位。是地前。 <lb ed="X" n="0247c17"/><lb ed="R087" n="0294b05"/>如何造百法。百法是初地菩萨造耶。答曰。初地菩萨 <lb ed="X" n="0247c18"/><lb ed="R087" n="0294b06"/>达百法明门也。天亲菩萨。但述而不作也。总是辨述 <lb ed="X" n="0247c19"/><lb ed="R087" n="0294b07"/>作之意也。</p> <lb ed="X" n="0247c20"/><lb ed="R087" n="0294b08"/><p xml:id="pX48p0247c2001">第四辨正显中道除执二边者。或云第四破执归中 <lb ed="X" n="0247c21"/><lb ed="R087" n="0294b09"/>也。疏云。启有空之两门。闢二边之异执。言启者。开有 <lb ed="X" n="0247c22"/><lb ed="R087" n="0294b10"/>空之两门。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247009" n="0247009"/>是者有门。即百法。能启彼空见情执故。空 <lb ed="X" n="0247c23"/><lb ed="R087" n="0294b11"/>门是二无我。启心外实有法故。天亲造论。前陈百法。 <lb ed="X" n="0247c24"/><lb ed="R087" n="0294b12"/>即启彼靑辨恶趣空执故。以靑辨一向执空。第二时 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0248a" n="0248a"/> <lb ed="X" n="0248a01"/><lb ed="R087" n="0294b13"/>大行空教故。今说一百法妙有。故破靑辨妄执空也。 <lb ed="X" n="0248a02"/><lb ed="R087" n="0294b14"/>後言二无我。是空门。即破萨婆多执三世实有也。皆 <lb ed="X" n="0248a03"/><lb ed="R087" n="0294b15"/>言极微成有三得得。著心外实有也。此二无我遮有 <lb ed="X" n="0248a04"/><lb ed="R087" n="0294b16"/>执也。即非有非空中道大乘之教。是<persName>佛</persName>灭後至九百 <lb ed="X" n="0248a05"/><lb ed="R087" n="0294b17"/>年中。说此百法也。谓遮二边。以前二时著边故。第一 <lb ed="X" n="0248a06"/><lb ed="R087" n="0294b18"/>时教是有教。<persName>世尊</persName>密意说有者。是依圆有也。说唯识 <lb ed="X" n="0248a07"/><lb ed="R087" n="0295a01"/>不空也。萨婆多师不得<persName>佛</persName>意。便妄执心外实者。滞著 <lb ed="X" n="0248a08"/><lb ed="R087" n="0295a02"/>边也。第二说空者。意破执有也。即唯说八部般若。一 <lb ed="X" n="0248a09"/><lb ed="R087" n="0295a03"/>向谈空。即<persName>佛</persName>密意说空者。但是遍计是空。亦不言依 <lb ed="X" n="0248a10"/><lb ed="R087" n="0295a04"/>圆是空也。靑辨等类不得<persName>佛</persName>意。便妄执若色若心因 <lb ed="X" n="0248a11"/><lb ed="R087" n="0295a05"/>果。菩提涅槃。一切皆空也。即滞损减边也。<persName>世尊</persName>于第 <lb ed="X" n="0248a12"/><lb ed="R087" n="0295a06"/>三时中。谈非空有教。双遮二边等。即花严楞伽厚严 <lb ed="X" n="0248a13"/><lb ed="R087" n="0295a07"/>法花经等是。百法唯识。是天亲说。言遍计是空。依圆 <lb ed="X" n="0248a14"/><lb ed="R087" n="0295a08"/>是有也。问曰。天亲是地前菩萨。何不自修行。如何造 <lb ed="X" n="0248a15"/><lb ed="R087" n="0295a09"/>论。启他有空二门也。斯有何意。答曰。有二意。一为生 <lb ed="X" n="0248a16"/><lb ed="R087" n="0295a10"/>大智故。二生大悲心故。又诸有情起大恩德。即观诸 <lb ed="X" n="0248a17"/><lb ed="R087" n="0295a11"/>有情无始时来。迷覆真性。谬执我法。由斯妄执或障。 <lb ed="X" n="0248a18"/><lb ed="R087" n="0295a12"/>具生三业轮迴无。由出離。随情执起。逐意见生。执空 <lb ed="X" n="0248a19"/><lb ed="R087" n="0295a13"/>者。迷理事而都无。玩有者。言我法而皆实。是以菩萨 <lb ed="X" n="0248a20"/><lb ed="R087" n="0295a14"/>出世。制此微诠。错彩镂金文华理<g ref="#CB15035">邃</g>。故令恶趣之辈。 <lb ed="X" n="0248a21"/><lb ed="R087" n="0295a15"/>比知善恶。而不无执性之流。悟缘生而幻有。所以前 <lb ed="X" n="0248a22"/><lb ed="R087" n="0295a16"/>明百法。为遣执空。後述我无。令除有执。有此因由。方 <lb ed="X" n="0248a23"/><lb ed="R087" n="0295a17"/>陈雅论。故疏云启有空之两门也。言闢者除也。即将 <lb ed="X" n="0248a24"/><lb ed="R087" n="0295a18"/>百法。闢靑辨空见也。又能除执空之流也。将二无我。 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0248b" n="0248b"/> <lb ed="X" n="0248b01"/><lb ed="R087" n="0295b01"/>除二乘等有见也。将此百法二无我。闢二边也。上来 <lb ed="X" n="0248b02"/><lb ed="R087" n="0295b02"/>辨正显中道。除执二边讫也。</p> <lb ed="X" n="0248b03"/><lb ed="R087" n="0295b03"/><p xml:id="pX48p0248b0301">从次第五总结深意。疏云文邃理博难可详焉者。言 <lb ed="X" n="0248b04"/><lb ed="R087" n="0295b04"/>邃者。深邃也。理者。道理也。博者。廣博也。即深邃道理 <lb ed="X" n="0248b05"/><lb ed="R087" n="0295b05"/>廣博故。难可详焉。焉者语助也。切韵解也。此总结也。 <lb ed="X" n="0248b06"/><lb ed="R087" n="0295b06"/>上来有五章门。总是大门第五启彼中道。方陈雅论 <lb ed="X" n="0248b07"/><lb ed="R087" n="0295b07"/>也。</p> <lb ed="X" n="0248b08"/><lb ed="R087" n="0295b08"/><p xml:id="pX48p0248b0801">自下大门第六略题目简异馀文者。于中分三。初总 <lb ed="X" n="0248b09"/><lb ed="R087" n="0295b09"/>题目。二别解题。三总结。从首称下至简一分之别目 <lb ed="X" n="0248b10"/><lb ed="R087" n="0295b10"/>者。是总解也。二从大用遮诠下。至号之为数<anchor xml:id="nkr_note_add_0248b1001" n="0248b1001"/><anchor xml:id="beg0248b1001" n="0248b1001"/>已<anchor xml:id="end0248b1001"/>来。是 <lb ed="X" n="0248b11"/><lb ed="R087" n="0295b11"/>别解也。三总结者。疏故云大乘下。至略录名数也。三 <lb ed="X" n="0248b12"/><lb ed="R087" n="0295b12"/>段不同。</p> <lb ed="X" n="0248b13"/><lb ed="R087" n="0295b13"/><p xml:id="pX48p0248b1301">且第一总解题目者。于中分二。初总解上之七字。二 <lb ed="X" n="0248b14"/><lb ed="R087" n="0295b14"/>总解下之八字。此初也。疏云。首称大至旌一部之通 <lb ed="X" n="0248b15"/><lb ed="R087" n="0295b15"/>名者。首者。头也初也始也。称者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0248001" n="0248001"/>知若作称。则宣扬美 <lb ed="X" n="0248b16"/><lb ed="R087" n="0295b16"/>事也。此上依切韵解也。人更解亦说也。即解此七字。 <lb ed="X" n="0248b17"/><lb ed="R087" n="0295b17"/>有三句疏文。分二。初一句标题目。下二句正释也。且 <lb ed="X" n="0248b18"/><lb ed="R087" n="0295b18"/>标题目者。言首者。如前解也。即下二句释上一句也。 <lb ed="X" n="0248b19"/><lb ed="R087" n="0296a01"/>即首称大乘百法明门论者。总宏纲之极唱。旌一部 <lb ed="X" n="0248b20"/><lb ed="R087" n="0296a02"/>之通名者。即宏纲之极唱也。总者收束義。擧此七字。 <lb ed="X" n="0248b21"/><lb ed="R087" n="0296a03"/>百法義皆收尽也。极者。切韵解者极拣。拣即是妙也。 <lb ed="X" n="0248b22"/><lb ed="R087" n="0296a04"/>宏者大也。纲者网也。亦是大也。应言宏即是纲也。由 <lb ed="X" n="0248b23"/><lb ed="R087" n="0296a05"/>如鱼网上安大绳名为纲也。但擧其纲。网目齐整。但 <lb ed="X" n="0248b24"/><lb ed="R087" n="0296a06"/>擧论题七字。下五位百法自然齐整也。故云擧网题 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0248c" n="0248c"/> <lb ed="X" n="0248c01"/><lb ed="R087" n="0296a07"/>纲。众网皆张。提裘擧领。万毛皆整。极唱者。首唱也。初 <lb ed="X" n="0248c02"/><lb ed="R087" n="0296a08"/>说也。即总包之義也。表此大乘法。是至极之法。故云 <lb ed="X" n="0248c03"/><lb ed="R087" n="0296a09"/>极唱。唱者说也。即首唱初标七字。唱一部之极首也。 <lb ed="X" n="0248c04"/><lb ed="R087" n="0296a10"/>裘网虽多。藉纲领而得正。一百法虽多。将此七字。目 <lb ed="X" n="0248c05"/><lb ed="R087" n="0296a11"/>下一百法。故如纲也。言旌者。即是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0248002" n="0248002"/>□旗也。如旗引前 <lb ed="X" n="0248c06"/><lb ed="R087" n="0296a12"/>表後。有五十军也。即大军欲发。旌旗必先。<anchor xml:id="nkr_note_add_0248c0601" n="0248c0601"/><anchor xml:id="beg0248c0601" n="0248c0601"/>已<anchor xml:id="end0248c0601"/>有旌<anchor xml:id="nkr_note_orig_0248003" n="0248003"/>节。 <lb ed="X" n="0248c07"/><lb ed="R087" n="0296a13"/>表知有节度使大军也。即先擧七字。後表大乘等下 <lb ed="X" n="0248c08"/><lb ed="R087" n="0296a14"/>百法也。是五位百法之旌<anchor xml:id="note_star_14" n="0248003" type="star"/>节也。是故旌一部<anchor xml:id="nkr_note_orig_0248004" n="0248004"/>一部之 <lb ed="X" n="0248c09"/><lb ed="R087" n="0296a15"/>通名也。</p><p xml:id="pX48p0248c0904" cb:place="inline">二者总解下之八字者。疏後云。本事分中 <lb ed="X" n="0248c10"/><lb ed="R087" n="0296a16"/>略录名数者。即八字也。将下二句。释上一句也。问曰。 <lb ed="X" n="0248c11"/><lb ed="R087" n="0296a17"/>复<anchor xml:id="nkr_note_orig_0248005" n="0248005"/>土本事分中略录者是何。答曰。是纂義类之鸿猷 <lb ed="X" n="0248c12"/><lb ed="R087" n="0296a18"/>也又云本事分中略录名数者。是简一分之别目也。 <lb ed="X" n="0248c13"/><lb ed="R087" n="0296b01"/>言纂者。合集之義。类者众类。心心所等。又五类法也。 <lb ed="X" n="0248c14"/><lb ed="R087" n="0296b02"/>鸿者大也。如秋深九<anchor xml:id="nkr_note_orig_0248006" n="0248006"/>目<anchor xml:id="nkr_note_orig_0248007" n="0248007"/><g ref="#CB18711">󴤗</g>雁随阳。大者曰鸿。小者雁。 <lb ed="X" n="0248c15"/><lb ed="R087" n="0296b03"/>今言鸿者。取其大義。猷者。道也通也尽也法也。意说。 <lb ed="X" n="0248c16"/><lb ed="R087" n="0296b04"/>百法论。录彼瑜伽本事分中大意皆尽。故云纂義类 <lb ed="X" n="0248c17"/><lb ed="R087" n="0296b05"/>之鸿猷也。即纂義类之大法也。简一分之别目者。简 <lb ed="X" n="0248c18"/><lb ed="R087" n="0296b06"/>者择義。应作此拣字。此拣训为纯也。一分者。是彼论 <lb ed="X" n="0248c19"/><lb ed="R087" n="0296b07"/>中一分之義。别目者。为天亲菩萨。于本事分中。集彼 <lb ed="X" n="0248c20"/><lb ed="R087" n="0296b08"/>类之法。成此百法论。故云别目。上来总解题目讫。</p> <lb ed="X" n="0248c21"/><lb ed="R087" n="0296b09"/><p xml:id="pX48p0248c2101">第二别解题目者。分二。初别释大等七字。二者别解 <lb ed="X" n="0248c22"/><lb ed="R087" n="0296b10"/>大等七字。言大用遮者。即呼大事等八字中初也。疏 <lb ed="X" n="0248c23"/><lb ed="R087" n="0296b11"/>大用遮诠立号<anchor xml:id="nkr_note_orig_0248008A" n="0248008A"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0248008A" n="0248008A"/>道目之为论。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0248008B" n="0248008B"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0248008B" n="0248008B"/>巳字之时。但有遮诠。无 <lb ed="X" n="0248c24"/><lb ed="R087" n="0296b12"/>他表诠。但遮小乘也。此但名大。是何大。为是大人。为 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0249a" n="0249a"/> <lb ed="X" n="0249a01"/><lb ed="R087" n="0296b13"/>是大法。为是大天等。<anchor xml:id="nkr_note_add_0249a0101" n="0249a0101"/><anchor xml:id="beg0249a0101" n="0249a0101"/>但<anchor xml:id="end0249a0101"/>有大義。能遮小故。如呼火时 <lb ed="X" n="0249a02"/><lb ed="R087" n="0296b14"/>遮不是火。亦无自表義也。即火者是何火。是萤火。但 <lb ed="X" n="0249a03"/><lb ed="R087" n="0296b15"/>有火義。遮義如火。亦有表者。即呼将热火来。此亦无 <lb ed="X" n="0249a04"/><lb ed="R087" n="0296b16"/>遮表也。火者不自表。但遮。若更表者。应须双言大乘 <lb ed="X" n="0249a05"/><lb ed="R087" n="0296b17"/>也。亦遮表也。若有人作四句者。将热火者。是唯表者 <lb ed="X" n="0249a06"/><lb ed="R087" n="0296b18"/>非也。何异前言<anchor xml:id="nkr_note_orig_0249001" n="0249001"/>何异前言火时即<anchor xml:id="nkr_note_add_0249a0601" n="0249a0601"/><anchor xml:id="beg0249a0601" n="0249a0601"/>但<anchor xml:id="end0249a0601"/>有遮非表。後言 <lb ed="X" n="0249a07"/><lb ed="R087" n="0297a01"/>热火。其便唯表也。若言唯表者。第二句中即不言火 <lb ed="X" n="0249a08"/><lb ed="R087" n="0297a02"/>也。以火是遮義也。故须热火。是遮表義。可尔。即不必 <lb ed="X" n="0249a09"/><lb ed="R087" n="0297a03"/>事。须作四句。若言句四隔定者。即应于二谛上。亦须 <lb ed="X" n="0249a10"/><lb ed="R087" n="0297a04"/>有四句也可知。今言大时。但遮小。更双言大乘。即有 <lb ed="X" n="0249a11"/><lb ed="R087" n="0297a05"/>遮表義。若疏中单言大字。<anchor xml:id="nkr_note_add_0249a1101" n="0249a1101"/><anchor xml:id="beg0249a1101" n="0249a1101"/>但<anchor xml:id="end0249a1101"/>是遮诠也。非表诠立号 <lb ed="X" n="0249a12"/><lb ed="R087" n="0297a06"/>也。據实亦有表诠。以有乘字故。言乘者。运载得名也。 <lb ed="X" n="0249a13"/><lb ed="R087" n="0297a07"/>如船车有运动之用。今此大乘。有运载众生。到彼岸 <lb ed="X" n="0249a14"/><lb ed="R087" n="0297a08"/>之用。故名为乘。故疏云。乘者运载得名也。疏云。百法 <lb ed="X" n="0249a15"/><lb ed="R087" n="0297a09"/>以解体用双陈至能所兼擧者。此有三解。一章敬云。 <lb ed="X" n="0249a16"/><lb ed="R087" n="0297a10"/>百者是体。法是用。明者是能慧。门者是所缘境。故言 <lb ed="X" n="0249a17"/><lb ed="R087" n="0297a11"/>百法体用双陈。明门能所兼擧也。荐福难云。前所言 <lb ed="X" n="0249a18"/><lb ed="R087" n="0297a12"/>百法。是所缘境。今门又是所缘。其一论题。有两褈所 <lb ed="X" n="0249a19"/><lb ed="R087" n="0297a13"/>缘之失也。即有量言之过。又解云。百法是所缘境。有其 <lb ed="X" n="0249a20"/><lb ed="R087" n="0297a14"/>体用。明是慧体。门是慧上无权之用。亦不犯重解之过 <lb ed="X" n="0249a21"/><lb ed="R087" n="0297a15"/>也。又解云。百者是数義。不须说体用。但一百个法上。 <lb ed="X" n="0249a22"/><lb ed="R087" n="0297a16"/>有体有用。何以即法上。有时自体。故名体。有生解之義。 <lb ed="X" n="0249a23"/><lb ed="R087" n="0297a17"/>是用。即百法体用双陈也。明门<anchor xml:id="nkr_note_orig_0249002" n="0249002"/>能兼擧者。即明是慧。 <lb ed="X" n="0249a24"/><lb ed="R087" n="0297a18"/>是能缘。门者是慧所遊履门。即百法便是所遊履门。 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0249b" n="0249b"/> <lb ed="X" n="0249b01"/><lb ed="R087" n="0297b01"/>即是所缘。即无别慧。于百法上遊履时。有无权之義。 <lb ed="X" n="0249b02"/><lb ed="R087" n="0297b02"/>名所缘也。门即是百法。持业释也。门是慧所遊履。故 <lb ed="X" n="0249b03"/><lb ed="R087" n="0297b03"/>是用。百法即是体也。将百法。为所遊履门。亦无<anchor xml:id="nkr_note_orig_0249003" n="0249003"/>量重 <lb ed="X" n="0249b04"/><lb ed="R087" n="0297b04"/>所缘之过也。此解为勝。亦顺疏文。以疏文中明门以 <lb ed="X" n="0249b05"/><lb ed="R087" n="0297b05"/>能所兼擧故。若真解云。慧是体。门是慧上用者。非也。 <lb ed="X" n="0249b06"/><lb ed="R087" n="0297b06"/>何以即慧为能遊履。亦可将门又是能遊履哉。分明 <lb ed="X" n="0249b07"/><lb ed="R087" n="0297b07"/>说明门能所者。即明是能缘。门是所缘。即百法境是 <lb ed="X" n="0249b08"/><lb ed="R087" n="0297b08"/>门也。下解论之一字者。疏云。循环至目之为论者。分 <lb ed="X" n="0249b09"/><lb ed="R087" n="0297b09"/>二。一辩论之義用。上二句是。二辩论体者。下二句是。 <lb ed="X" n="0249b10"/><lb ed="R087" n="0297b10"/>论者。是往来之義。往返名循环。研者磨也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0249b1001" n="0249b1001"/><anchor xml:id="beg0249b1001" n="0249b1001"/>核<anchor xml:id="end0249b1001"/>者实也。 <lb ed="X" n="0249b11"/><lb ed="R087" n="0297b11"/>即循环研<anchor xml:id="nkr_note_add_0249b1101" n="0249b1101"/><anchor xml:id="beg0249b1101" n="0249b1101"/>核<anchor xml:id="end0249b1101"/>道理。方得究畅真宗也。究者穷究也。畅 <lb ed="X" n="0249b12"/><lb ed="R087" n="0297b12"/>者通也。即穷究通畅<anchor xml:id="nkr_note_orig_0249004" n="0249004"/>命真诠显。</p><p xml:id="pX48p0249b1213" cb:place="inline">第二辩论体者。疏云。 <lb ed="X" n="0249b13"/><lb ed="R087" n="0297b13"/>梵云摩怛理迦。此翻为本母。是本母是妙慧。由此妙 <lb ed="X" n="0249b14"/><lb ed="R087" n="0297b14"/>慧。圆满福智。能生长诸法。故名本母也。又妙慧者。有 <lb ed="X" n="0249b15"/><lb ed="R087" n="0297b15"/>多方便。究本穷源。作用拣择。能生智解。故云本母也。 <lb ed="X" n="0249b16"/><lb ed="R087" n="0297b16"/>又此本母是论。论推寻性相。却生得妙慧也。妙慧生<anchor xml:id="nkr_note_add_0249b1601" n="0249b1601"/><anchor xml:id="beg0249b1601" n="0249b1601"/>已<anchor xml:id="end0249b1601"/> <lb ed="X" n="0249b17"/><lb ed="R087" n="0297b17"/>解。能破精後生论也。因论而有问答。问答而生智。故 <lb ed="X" n="0249b18"/><lb ed="R087" n="0297b18"/>云论是智之母也。故云目之为论。上来别解上之七 <lb ed="X" n="0249b19"/><lb ed="R087" n="0298a01"/>字讫。</p><p xml:id="pX48p0249b1903" cb:place="inline">下别解下之八字者。分四。一属当本事分。二 <lb ed="X" n="0249b20"/><lb ed="R087" n="0298a02"/>解略录二字。三解名。四别解数。且第一者。疏云本事 <lb ed="X" n="0249b21"/><lb ed="R087" n="0298a03"/>分者。即瑜伽本分也。有二解。一云对法本事分也。二 <lb ed="X" n="0249b22"/><lb ed="R087" n="0298a04"/>云是瑜伽本事分。以天亲远习弥勒。取瑜伽本分也。 <lb ed="X" n="0249b23"/><lb ed="R087" n="0298a05"/>即瑜伽五分中。第一分是本地分。第五是摄事分。即 <lb ed="X" n="0249b24"/><lb ed="R087" n="0298a06"/>摄末归本。取瑜伽也。此上属本事分也。</p><p xml:id="pX48p0249b2416" cb:place="inline">第二解略录 <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0249c" n="0249c"/> <lb ed="X" n="0249c01"/><lb ed="R087" n="0298a07"/>二字。分二段一者叙廣文之意。二者释略录之義。三者 <lb ed="X" n="0249c02"/><lb ed="R087" n="0298a08"/>结廣略之文。三段□□。且第一叙廣文之意者。疏云 <lb ed="X" n="0249c03"/><lb ed="R087" n="0298a09"/>良以彼论文廣義豐。至辄难晓悟。意云。瑜伽论中。文 <lb ed="X" n="0249c04"/><lb ed="R087" n="0298a10"/>既廣博義繁豐。若拟于瑜伽。掬寻道理。不可晓悟也。 <lb ed="X" n="0249c05"/><lb ed="R087" n="0298a11"/>若以逐波澜<anchor xml:id="nkr_note_orig_0249005" n="0249005"/>欲者火之源。皆难可得。彼亦尔。若一百 <lb ed="X" n="0249c06"/><lb ed="R087" n="0298a12"/>卷瑜伽中。讨寻此五位法。不可晓悟也。辄者。切韵训 <lb ed="X" n="0249c07"/><lb ed="R087" n="0298a13"/>为专也。第二正释略录之義者。疏答云。乃甄集宗要。 <lb ed="X" n="0249c08"/><lb ed="R087" n="0298a14"/>成斯雅论。甄者简也。集者纂集也。要者节要。即纂集 <lb ed="X" n="0249c09"/><lb ed="R087" n="0298a15"/>要节之文。此百法也。亦非全取彼文也。言廣文委属 <lb ed="X" n="0249c10"/><lb ed="R087" n="0298a16"/>他部至故□□录者。即瑜伽论名为他部。一切能诠 <lb ed="X" n="0249c11"/><lb ed="R087" n="0298a17"/>教繁文。属其瑜伽说廣解也。切韵。属者与烛同音。属 <lb ed="X" n="0249c12"/><lb ed="R087" n="0298a18"/>付也。若口边作。即属托也。问曰。如何不将廣文。成此 <lb ed="X" n="0249c13"/><lb ed="R087" n="0298b01"/>百法。答曰。疏云。略论抑不繁词也。抑者强也。若切韵 <lb ed="X" n="0249c14"/><lb ed="R087" n="0298b02"/>解者。抑按也。亦是抑压□□此百法无繁文也。以将 <lb ed="X" n="0249c15"/><lb ed="R087" n="0298b03"/>廣论之中能诠所诠□成此百法论。故名略录也。</p><p xml:id="pX48p0249c1520" cb:place="inline">第 <lb ed="X" n="0249c16"/><lb ed="R087" n="0298b04"/>三别辨名者。疏云表诠呼召称之曰名者。即名诠自 <lb ed="X" n="0249c17"/><lb ed="R087" n="0298b05"/>性。句诠差别。文即是字。为二所依也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0249c1701" n="0249c1701"/><anchor xml:id="beg0249c1701" n="0249c1701"/>但<anchor xml:id="end0249c1701"/>取文能诠自 <lb ed="X" n="0249c18"/><lb ed="R087" n="0298b06"/>性。问曰。声名句文。亦能表诠得一切法。如何但说其 <lb ed="X" n="0249c19"/><lb ed="R087" n="0298b07"/>名。不说馀二。答曰。名诠自性。擧此名摄取馀二也。若 <lb ed="X" n="0249c20"/><lb ed="R087" n="0298b08"/>取声取字。即太狭也。若取句者。即太宽也。今取名。非 <lb ed="X" n="0249c21"/><lb ed="R087" n="0298b09"/>宽非狭。即处其中。<anchor xml:id="nkr_note_add_0249c2101" n="0249c2101"/><anchor xml:id="beg0249c2101" n="0249c2101"/>但<anchor xml:id="end0249c2101"/>取名也。</p><p xml:id="pX48p0249c2112" cb:place="inline">第四别解数者。疏云。有 <lb ed="X" n="0249c22"/><lb ed="R087" n="0298b10"/>所度量。号之为数。□□有分限可知。多少可度量故。 <lb ed="X" n="0249c23"/><lb ed="R087" n="0298b11"/>故称数也。上来第二别题<anchor xml:id="nkr_note_orig_0249006" n="0249006"/>说。上来有二。初总解题目。 <lb ed="X" n="0249c24"/><lb ed="R087" n="0298b12"/>二别解题目。两<anchor xml:id="nkr_note_orig_0249007" n="0249007"/>□不同。总是正解题目讫。从此第□ <pb ed="X" xml:id="X48.0799.0250a" n="0250a"/> <lb ed="X" n="0250a01"/><lb ed="R087" n="0298b13"/>□□□□。故云大乘百法明门论。上来六门不同。□ <lb ed="X" n="0250a02"/><lb ed="R087" n="0298b14"/>□□□序讫也。</p> <lb ed="X" n="0250a03"/><lb ed="R087" n="0298b15"/> <lb ed="X" n="0250a04"/><lb ed="R087" n="0298b16"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>百法显幽抄卷第一末</cb:jhead></cb:juan> </cb:div></body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0228c1801" to="#end0228c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0229a0101" to="#end0229a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0229a0401" to="#end0229a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0229a1401" to="#end0229a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0230a0801" to="#end0230a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0230a1701" to="#end0230a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0230b2101" to="#end0230b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0231b1801" to="#end0231b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0232b0801" to="#end0232b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0232c1301" to="#end0232c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0232c1801" to="#end0232c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0233a0901" to="#end0233a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0233a1201" to="#end0233a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0233c0501" to="#end0233c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0233c1901" to="#end0233c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0234a1701" to="#end0234a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0234b0501" to="#end0234b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0236b0801" to="#end0236b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0236b2401" to="#end0236b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0236c0901" to="#end0236c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0236c1301" to="#end0236c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0237b0101" to="#end0237b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0237b0601" to="#end0237b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0237b0801" to="#end0237b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0237b1401" to="#end0237b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0237c2401" to="#end0237c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0238a1801" to="#end0238a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0238a2401" to="#end0238a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0238b0301" to="#end0238b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0238b0401" to="#end0238b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0238b1301" to="#end0238b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0238b1501" to="#end0238b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0238b1801" to="#end0238b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0238b1802" to="#end0238b1802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0238b2401" to="#end0238b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0238c0301" to="#end0238c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0238c1001" to="#end0238c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0238c1501" to="#end0238c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0238c1701" to="#end0238c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0238c2001" to="#end0238c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0239a0201" to="#end0239a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0239a0301" to="#end0239a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0239b1201" to="#end0239b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0239c0201" to="#end0239c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0239c2401" to="#end0239c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0240a0901" to="#end0240a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0240a1701" to="#end0240a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0240b0101" to="#end0240b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0240c0301" to="#end0240c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0240c0801" to="#end0240c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0240c2401" to="#end0240c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0241a2401" to="#end0241a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0241b0301" to="#end0241b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0241b0302" to="#end0241b0302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0241b0401" to="#end0241b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0241b0501" to="#end0241b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0241b0601" to="#end0241b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0241c0201" to="#end0241c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0241c0202" to="#end0241c0202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0241c0401" to="#end0241c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0241c0701" to="#end0241c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0241c0901" to="#end0241c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0241c1701" to="#end0241c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0241c2201" to="#end0241c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0242a0201" to="#end0242a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0242a0601" to="#end0242a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0242a1501" to="#end0242a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0242a1701" to="#end0242a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0242a2101" to="#end0242a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0242b0601" to="#end0242b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0242b1401" to="#end0242b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0242b1402" to="#end0242b1402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0242b2001" to="#end0242b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0243b2001" to="#end0243b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0243c0701" to="#end0243c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0244a0301" to="#end0244a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0244b0101" to="#end0244b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">纵</lem><rdg wit="#wit.orig">踪</rdg></app> <app from="#beg0244b0201" to="#end0244b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">纵</lem><rdg wit="#wit.orig">踪</rdg></app> <app from="#beg0244c0201" to="#end0244c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0245b1301" to="#end0245b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0245c0901" to="#end0245c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0245c1301" to="#end0245c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0245c1401" to="#end0245c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0246a1701" to="#end0246a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0246b1201" to="#end0246b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0246b1601" to="#end0246b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0246b1801" to="#end0246b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0248b1001" to="#end0248b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0248c0601" to="#end0248c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0249a0101" to="#end0249a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0249a0601" to="#end0249a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0249a1101" to="#end0249a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0249b1001" to="#end0249b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp6">核<note type="cf1">U205n1368_p0232a04</note></lem><rdg wit="#wit.orig">窍</rdg></app> <app from="#beg0249b1101" to="#end0249b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp6">核<note type="cf1">U205n1368_p0232a04</note></lem><rdg wit="#wit.orig">窍</rdg></app> <app from="#beg0249b1601" to="#end0249b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0249c1701" to="#end0249c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0249c2101" to="#end0249c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> <note n="0235006A" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0235006A">纵上疑脱不字</note> <note n="0235006B" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0235006B">相上疑脱不字</note> <note n="0237004A" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0237004A">海下疑脱欲字</note> <note n="0237004B" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0237004B">幢下疑脱欲字</note> <note n="0242002A" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0242002A">化入二字更勘</note> <note n="0242002B" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0242002B">令他二字更勘</note> <note n="0242007A" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0242007A">护字疑衍</note> <note n="0242007B" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0242007B">借字二字疑衍</note> <note n="0248008A" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0248008A">道字更勘</note> <note n="0248008B" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0248008B">巳字二字更勘</note> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0228001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0228001">插入首题</note> <note n="0228002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0228002">见上惜佚失约六千四百字</note> <note n="0228003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0228003">一疑二</note> <note n="0228004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0228004">涅下疑脱槃字</note> <note n="0228005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0228005">＊著字疑剩（＊ノ字ハ本文ト异ナル。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note> <note n="0228006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0228006">皆疑背</note> <note n="0228007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0228007">地下疑脱时字</note> <note n="0228008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0228008">是字疑剩</note> <note n="0228009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0228009">八疑入</note> <note n="0228010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0228010">即字疑剩</note> <note n="0228011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0228011 #note_star_1">繫疑击次同</note> <note n="0228012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0228012">亦疑示</note> <note n="0229001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0229001">情疑忆</note> <note n="0229002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0229002">即疑闻</note> <note n="0229003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0229003">音上疑脱一字</note> <note n="0229004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0229004">还疑环</note> <note n="0229005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0229005">令疑今</note> <note n="0229006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0229006">得疑障</note> <note n="0229007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0229007">命疑令</note> <note n="0230001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0230001">也疑者</note> <note n="0230002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0230002">爱疑受</note> <note n="0231001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0231001">祥疑详</note> <note n="0231002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0231002">说疑讫</note> <note n="0231003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0231003">凉疑源</note> <note n="0231004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0231004">矣疑失</note> <note n="0231005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0231005">释疑抉择</note> <note n="0231006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0231006">利疑離或世</note> <note n="0231007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0231007">圣上疑脱成字</note> <note n="0231008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0231008">教字更勘</note> <note n="0232001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0232001">远下疑脱闻字</note> <note n="0233001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0233001 #note_star_2 #note_star_3">忘疑妄下同</note> <note n="0233002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0233002 #note_star_4 #note_star_5 #note_star_6">虽疑離下同</note> <note n="0233003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0233003">无等三字更勘</note> <note n="0233004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0233004">容当作客</note> <note n="0233005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0233005">净疑淸</note> <note n="0234001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0234001 #note_star_7">觉通学欤下同</note> <note n="0234002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0234002">住上疑脱无字</note> <note n="0234003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0234003">即字疑衍</note> <note n="0234004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0234004">菩提疑三涅槃</note> <note n="0235001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0235001 #note_star_8 #note_star_9">萨当作提下同</note> <note n="0235002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0235002">或通惑</note> <note n="0235003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0235003">实疑真</note> <note n="0235004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0235004">差上疑脱无字</note> <note n="0235005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0235005">不字疑衍</note> <note n="0235006A" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0235006A">纵上相上疑脱不字</note> <note n="0235006B" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0235006B">纵上相上疑脱不字</note> <note n="0235007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0235007">一字疑衍</note> <note n="0235008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0235008">菩提疑涅槃</note> <note n="0236001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0236001">障下疑脱字</note> <note n="0236002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0236002">灭上疑断脱择字</note> <note n="0236003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0236003">誓疑逝</note> <note n="0236004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0236004">也字疑剩</note> <note n="0236005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0236005">菩提疑涅槃</note> <note n="0236006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0236006">若疑名</note> <note n="0236007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0236007">必通毕</note> <note n="0236008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0236008">无疑元</note> <note n="0236009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0236009">变下疑脱易字</note> <note n="0236010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0236010">自入性字见</note> <note n="0236011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0236011 #note_star_a #note_star_b #note_star_c">人字通仁下同</note> <note n="0237001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0237001">乐疑属</note> <note n="0237002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0237002">不现身即疑即现</note> <note n="0237003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0237003">葉语诸国学疑诸弟子</note> <note n="0237004A" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0237004A">海下幢下疑脱欲字</note> <note n="0237004B" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0237004B">海下幢下疑脱欲字</note> <note n="0237005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0237005">交疑使</note> <note n="0237006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0237006">致疑供</note> <note n="0237007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0237007">之疑许</note> <note n="0237008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0237008">饮字疑衍</note> <note n="0237009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0237009">脱字疑衍</note> <note n="0237010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0237010">解下疑脱脱字</note> <note n="0238001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0238001">巳疑闻</note> <note n="0238002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0238002">便内二字疑剩</note> <note n="0238003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0238003">散疑教</note> <note n="0238004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0238004">敕旨疑动</note> <note n="0238005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0238005">良下疑脱久字</note> <note n="0238006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0238006">星当作醒</note> <note n="0238007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0238007">所疑前</note> <note n="0238008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0238008">生字疑衍</note> <note n="0238009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0238009">僧下疑脱伽字</note> <note n="0238010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0238010">觉下疑脱出世二字</note> <note n="0238011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0238011">而出二字疑衍</note> <note n="0238012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0238012">忘疑妄</note> <note n="0239001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239001">即等三字疑衍</note> <note n="0239002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239002">有疑在</note> <note n="0239003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239003">降字疑剩</note> <note n="0239004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239004">难上疑脱阿字</note> <note n="0239005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239005">为疑违</note> <note n="0239006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239006">从字疑剩</note> <note n="0239007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239007">付上疑脱迦葉二字</note> <note n="0239008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239008">双疑属</note> <note n="0239009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239009">觉疑捔</note> <note n="0239010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239010">三疑王</note> <note n="0239011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239011">罗字疑剩</note> <note n="0239012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239012">假疑贾</note> <note n="0239013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239013">著草衣疑袈裟</note> <note n="0239014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239014"><persName>佛</persName>下当有法字</note> <note n="0239015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239015">许字疑衍</note> <note n="0239016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239016">力疑为</note> <note n="0239017" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239017">里疑黑</note> <note n="0239018" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0239018">彼疑多</note> <note n="0240001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0240001">白等七字疑衍</note> <note n="0240002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0240002">相等五字似剩</note> <note n="0240003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0240003">命疑令下同</note> <note n="0240004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0240004">汝等十字疑衍</note> <note n="0240005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0240005">与汝二字疑衍</note> <note n="0240006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0240006">伏疑复</note> <note n="0240007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0240007">知疑云</note> <note n="0240008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0240008">许疑变</note> <note n="0240009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0240009"><persName>如来</persName>相三字疑衍</note> <note n="0240010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0240010">长上入身字见</note> <note n="0240011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0240011">至疑自</note> <note n="0240012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0240012">恼乱二字疑衍</note> <note n="0240013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0240013">二十疑解</note> <note n="0241001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0241001">離说疑难讫</note> <note n="0241002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0241002">论疑轮下同</note> <note n="0241003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0241003 #note_star_d">觉疑角或背下同</note> <note n="0241004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0241004">纳疑网</note> <note n="0241005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0241005">诸疑诣</note> <note n="0241006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0241006">将字疑衍</note> <note n="0241007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0241007">业疑逆</note> <note n="0241008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0241008">他疑陀</note> <note n="0242001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242001 #note_star_e">由上入罗汉二字见下同</note> <note n="0242002A" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242002A">化入令他四字更勘</note> <note n="0242002B" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242002B">化入令他四字更勘</note> <note n="0242003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242003">记疑既</note> <note n="0242004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242004">谁疑诳</note> <note n="0242005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242005">悉疑恚</note> <note n="0242006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242006">谛疑诤</note> <note n="0242007A" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242007A">护借字三字疑衍</note> <note n="0242007B" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242007B">护借字三字疑衍</note> <note n="0242008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242008">鸽疑鸡</note> <note n="0242009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242009">也疑他</note> <note n="0243001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243001">慈任疑兹住</note> <note n="0243002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243002">上座二字疑剩</note> <note n="0243003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243003">饮疑日</note> <note n="0243004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243004">也疑部</note> <note n="0243005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243005">命疑令</note> <note n="0243006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243006">黄金疑金枝下同</note> <note n="0243007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243007">灭疑或</note> <note n="0243008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243008">修疑条</note> <note n="0243009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243009 #note_star_f">受疑寿次同</note> <note n="0243010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243010">云疑也或否</note> <note n="0243011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243011">牟疑文</note> <note n="0244001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244001">子疑七</note> <note n="0244002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244002">事疑恶</note> <note n="0244003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244003">又梦疑梦又</note> <note n="0244004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244004">汤疑唐</note> <note n="0244005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244005">兼疑嫌</note> <note n="0244006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244006">衣等三字疑衍</note> <note n="0244007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244007">部下疑脱部字</note> <note n="0244008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244008">彻通辙欤下同</note> <note n="0244009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244009">者疑看</note> <note n="0244010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244010">世字疑剩</note> <note n="0244011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244011">抟通团</note> <note n="0244012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244012">是疑实下同</note> <note n="0244013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244013">内疑因</note> <note n="0244014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244014">萨疑提</note> <note n="0244015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244015">趣疑取</note> <note n="0244016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244016">无疑中或有</note> <note n="0244017" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244017">通字疑衍</note> <note n="0245001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245001">土疑立</note> <note n="0245002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245002">定疑空</note> <note n="0245003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245003">人疑法</note> <note n="0245004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245004">萨疑提下同</note> <note n="0245005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245005">遍知疑倒</note> <note n="0245006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245006">趣疑取</note> <note n="0245007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245007">最疑总</note> <note n="0245008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245008">合疑今</note> <note n="0245009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245009 #note_star_10">事疑士次同</note> <note n="0245010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245010">舍下疑脱雹字</note> <note n="0245011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245011"><persName>佛</persName>下疑脱说字</note> <note n="0245012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245012">我疑示</note> <note n="0245013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245013">边疑过</note> <note n="0245014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245014">□疑即</note> <note n="0246001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246001">继字更勘</note> <note n="0246002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246002">解字疑剩</note> <note n="0246003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246003">其疑矣</note> <note n="0246004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246004">雅疑邪</note> <note n="0246005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246005">命疑令下同</note> <note n="0246006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246006">即等二十六字疑衍文</note> <note n="0246007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246007">言难疑離言</note> <note n="0246008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246008">事疑主</note> <note n="0247001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247001">难下疑脱可断二字</note> <note n="0247002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247002">因疑得</note> <note n="0247003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247003">提下疑脱涅槃二字</note> <note n="0247004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247004">萨疑提</note> <note n="0247005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247005">心字疑剩</note> <note n="0247006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247006 #note_star_11 #note_star_12 #note_star_13">谓疑为下同</note> <note n="0247007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247007">文字疑剩</note> <note n="0247008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247008">今疑臆</note> <note n="0247009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247009">是疑有</note> <note n="0248001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248001">知苦二字更勘</note> <note n="0248002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248002">□疑旌</note> <note n="0248003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248003 #note_star_14">节疑旗次同</note> <note n="0248004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248004">一部二字疑剩</note> <note n="0248005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248005">土疑云</note> <note n="0248006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248006">目疑月</note> <note n="0248007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248007"><g ref="#CB18711">󴤗</g>疑鸿</note> <note n="0248008A" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248008A">道巳字三字更勘</note> <note n="0248008B" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248008B">道巳字三字更勘</note> <note n="0249001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0249001">何等四字疑剩</note> <note n="0249002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0249002">能下疑脱所字</note> <note n="0249003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0249003">量疑两</note> <note n="0249004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0249004">命疑令</note> <note n="0249005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0249005">欲者火等更勘</note> <note n="0249006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0249006">说疑讫</note> <note n="0249007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0249007">□疑门</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0228c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0228c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0229a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0229a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0229a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0229a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0229a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0229a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0230a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0230a0801">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0230a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0230a1701">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0230b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0230b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0231b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0231b1801">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0232b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0232b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0232c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0232c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0232c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0232c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0233a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0233a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0233a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0233a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0233c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0233c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0233c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0233c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0234a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0234a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0234b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0234b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0236b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0236b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0236b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0236b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0236c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0236c0901">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0236c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0236c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0237b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0237b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0237b0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0237b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0237b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0237b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0237b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0237b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0237c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0237c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0238a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0238a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0238a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0238a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0238b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0238b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0238b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0238b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0238b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0238b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0238b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0238b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0238b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0238b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0238b1802" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0238b1802">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0238b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0238b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0238c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0238c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0238c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0238c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0238c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0238c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0238c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0238c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0238c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0238c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0239a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0239a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0239a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0239a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0239b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0239b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0239c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0239c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0239c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0239c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0240a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0240a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0240a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0240a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0240b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0240b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0240c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0240c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0240c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0240c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0240c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0240c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0241a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0241a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0241b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0241b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0241b0302" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0241b0302">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0241b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0241b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0241b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0241b0501">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0241b0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0241b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0241c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0241c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0241c0202" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0241c0202">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0241c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0241c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0241c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0241c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0241c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0241c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0241c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0241c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0241c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0241c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0242a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0242a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0242a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0242a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0242a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0242a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0242a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0242a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0242a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0242a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0242b0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0242b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0242b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0242b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0242b1402" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0242b1402">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0242b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0242b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0243b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0243b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0243c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0243c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0244a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0244a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0244b0101" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X48.0244b01.16" target="#nkr_note_add_0244b0101">纵【CB】，踪【卍续】</note> <note n="0244b0201" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X48.0244b02.12" target="#nkr_note_add_0244b0201">纵【CB】，踪【卍续】</note> <note n="0244c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0244c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0245b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0245b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0245c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0245c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0245c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0245c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0245c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0245c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0246a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0246a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0246b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0246b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0246b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0246b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0246b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0246b1801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0248b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0248b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0248c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0248c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0249a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0249a0101">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0249a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0249a0601">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0249a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0249a1101">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0249b1001" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X48.0249b10.17" target="#nkr_note_add_0249b1001">核【CB】，窍【卍续】</note> <note n="0249b1101" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X48.0249b11.05" target="#nkr_note_add_0249b1101">核【CB】，窍【卍续】</note> <note n="0249b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0249b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0249c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0249c1701">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0249c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0249c2101">但【CB】，但【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>